1982 Anayasası'nın hazırlık süreci, halkoylamasına sunulma yöntemi ve bu sürecin doğurduğu hukuki sonuçlar 1961 Anayasası'nın kabul süreci ile kıyaslandığında; 1982 sürecindeki "birleşik oy" (paket oylama) usulünün hukuki niteliği ve sonuçları hakkında aşağıdakilerden hangisi doğrudur?
- Anayasa metninin halkoylamasında kabul edilmesiyle birlikte, Milli Güvenlik Konseyi Başkanı'nın ayrıca bir seçime gerek kalmaksızın yedi yıl süreyle Cumhurbaşkanı sıfatını kazanması ve geçici maddelerin de onaylanması sağlanmıştır.Cevap
- BHalkoylamasında "hayır" oyu çıkması durumunda, kurucu meclisin sivil kanadı olan Danışma Meclisi'nin yetkilerinin kendiliğinden sona ererek doğrudan genel seçimlerin yapılacağı ve sivil yönetime geçileceği hükme bağlanmıştır.
- CTaslağın reddedilmesi halinde, 1961 Anayasası'nın halk tarafından daha önce onaylanmış olan tüm maddelerinin askıya alınmadan aynen uygulanmaya devam edeceği ve hukuki boşluğun bu şekilde doldurulacağı kabul edilmiştir.
- D1961 Anayasası sürecinde olduğu gibi, halkoylaması sonucunda sadece anayasa metni onaylanmış; Cumhurbaşkanı seçimi ise yeni kurulan parlamentonun ilk toplantısında gizli oyla gerçekleştirilmiştir.
- EBirleşik oy yöntemi uyarınca seçmenlere, anayasa metninin temel haklara ilişkin bölümlerini kabul edip, devlet organlarının işleyişine dair bölümlerini reddetme imkanı tanıyan 'kısmi onay' yetkisi verilmiştir.
Cevap
1982 Anayasası'nın kabulü ile birlikte Milli Güvenlik Konseyi Başkanı'nın Cumhurbaşkanı sıfatını kazanması ve geçici maddelerin de onaylanması sonucunu doğuran bütüncül oylama yöntemidir.
1982 Anayasası'nın kabul sürecinde uygulanan usul uyarınca, halkın anayasa taslağına verdiği onay, aynı zamanda Kenan Evren'in Cumhurbaşkanı olarak seçilmesini ve anayasanın geçiş hükümlerini içeren geçici maddelerin yürürlüğe girmesini de kapsamaktaydı. Bu durum hukuk literatüründe 'birleşik oy' veya 'paket oylama' olarak adlandırılır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Birleşik Oy (Paket Oylama) Sistemi
İpuçları
1
1982 halkoylamasında verilen bir 'Evet' oyunun sadece anayasa metnini onaylamakla kalmadığını düşünün.
2
Bu oylama sonucunda Kenan Evren'in hukuk statüsünde nasıl bir değişiklik olduğunu hatırlayın.
3
1961 ve 1982 anayasalarının kabul süreçlerini kıyaslarken, Cumhurbaşkanı'nın ne zaman ve nasıl belirlendiği arasındaki farka odaklanın.
Daha Fazla Pratik
1982 Anayasası'nın 'geçici maddelerinin' (özellikle Geçici 15. madde) hukuki niteliği ve 2010 anayasa değişikliği ile bu maddeler üzerindeki değişimleri inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s