Soru

Zorluk: Çok zorTBMM Başkanlık Divanı

1982 Anayasası’na göre Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Başkanlık Divanı’nın oluşumu, üyelerinin tarafsızlığı ve seçim süreçlerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Meclis Başkanlık Divanı; Meclis Başkanı, Başkanvekilleri, Katip Üyeler ve İdare Amirlerinden oluşur; ihtisas komisyonu başkanları ve siyasi parti grup başkanvekilleri de Divan’ın oy hakkı bulunmayan doğal üyeleridir.
  2. Siyasi parti grupları Meclis Başkanlığı için aday gösteremezler; ancak Başkanlık Divanı, Meclis'teki siyasi parti gruplarının üye sayısı oranında Divan'a katılmalarını sağlayacak şekilde kurulur.Cevap
  3. C
    TBMM Başkanı ve tüm Başkanvekilleri, tarafsızlık ilkesi gereği Genel Kurulda yapılan hiçbir görüşmeye katılamazlar ve hiçbir durumda oy kullanamazlar.
  4. D
    Başkanlık Divanı üyeleri için bir yasama döneminde iki seçim yapılır; ilk seçilenlerin görev süresi iki yıl olup, ikinci devre için seçilenlerin görev süresi ise net üç yıl olarak belirlenmiştir.
  5. E
    Meclis Başkanı seçilen milletvekilinin partisi ile ilişiği kendiliğinden kesilir ve Meclis Başkanlığı süresince tarafsızlığını korumak adına milletvekilliği sıfatı askıya alınır.

Cevap

Siyasi parti gruplarının Meclis Başkanlığı için aday gösteremeyeceğini, ancak Divan'ın diğer üyeliklerinin siyasi parti gruplarının üye sayısı oranında belirleneceğini belirten ifade doğrudur.
1982 Anayasası'nın 94. maddesine göre, siyasi parti grupları Meclis Başkanlığı için aday gösteremezler. Aynı madde, Divan'ın oluşumunda Meclis'teki siyasi parti gruplarının üye sayıları oranında katılım sağlanacağını hükme bağlamıştır. Bu durum, yasama organının yönetiminde hem tarafsızlığı hem de demokratik temsili dengelemeyi amaçlar.

Adım Adım Çözüm

1
Başkanlık Divanı'nın kompozisyonunu analiz etme
Divan; Başkan, Başkanvekilleri, Katip Üyeler ve İdare Amirlerinden oluşur.
Anayasa'nın 94. maddesi Divan üyelerini sınırlı sayıda (numerus clausus) saymıştır.
2
Adaylık ve temsil usulünü değerlendirme
Parti grupları başkanlık için aday gösteremez, ancak Divan genelinde temsil edilirler.
Meclis Başkanlığı'nın tarafsızlığı için adaylık bireyseldir, ancak Divan'ın temsiliyet niteliği için partilerin gücü esas alınır.
3
Oy kullanma ve tarafsızlık kurallarını kontrol etme
Sadece oturumu yöneten kişi oy kullanamaz.
Meclis Başkanı hiçbir zaman, oturumu yöneten başkanvekili ise sadece yönettiği oturumda oy kullanamaz; diğerleri için yasak yoktur.

Anahtar Kavram

TBMM Başkanlık Divanı'nın Tarafsızlığı ve Temsil İlkesi

Daha Fazla Pratik

TBMM Başkanlık Divanı üyelerinin oylamalara katılım kısıtlamalarını farklı senaryolar üzerinden (örneğin Anayasa değişikliği oylaması) incelemek konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla