Soru

Zorluk: OrtaMeridyenler ve Boylam Etkileri

Türkiye haritası üzerinde yaklaşık aynı meridyen (boylam) üzerinde yer alan Sinop ve Mersin illeri, 2121 Haziran tarihinde coğrafi özellikler bakımından karşılaştırılmıştır.

Buna göre, bu iki il ile ilgili yapılan aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Her iki ilin yerel saati ile ulusal saat arasındaki zaman farkı yıl boyunca aynıdır.
  2. B
    Sinop'ta gündüz süresi Mersin'e göre daha uzundur.
  3. C
    Güneş, her iki ilde de gün içindeki en tepedeki konumuna aynı anda ulaşır.
  4. D
    Güneş, Sinop'ta Mersin'e göre daha erken doğar.
  5. Güneş'in doğuşu ile batışı arasındaki toplam süre her iki ilde de aynıdır.Cevap

Cevap

Güneş'in doğuşu ile batışı arasındaki toplam sürenin her iki ilde aynı olduğu bilgisi yanlıştır; çünkü bu süre gündüz uzunluğunu ifade eder ve enleme göre değişir.
Güneş'in doğuşu ile batışı arasındaki toplam süre 'gündüz süresi' demektir. Aynı boylam üzerinde yer alan merkezlerde yerel saat ve öğle vakti her zaman aynı olsa da, gündüz süresi enlem derecesine bağlıdır. 2121 Haziran tarihinde Türkiye'de kuzeye (Sinop'a) doğru gidildikçe gündüz süresi uzadığı için bu iki ilde güneşin ufukta kalma süresinin aynı olması mümkün değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Boylam etkisinin belirlenmesi
Sinop ve Mersin aynı boylamda oldukları için yerel saatleri ve öğle vakitleri yıl boyunca aynıdır.
Meridyen farkı sadece zaman (yerel saat, saat dilimi) kavramları üzerinde doğrudan etkilidir.
2
Tarih ve enlem etkisinin değerlendirilmesi
2121 Haziran'da Sinop'ta gündüz süresi Mersin'den daha uzundur.
Ekinoks dışındaki tarihlerde gündüz süresi enleme göre değişir; yaz gündönümünde kuzeye gidildikçe gündüz süresi artar.
3
Güneş'in doğuş saati ve süresinin analizi
Sinop'ta gündüz daha uzun olduğu için güneş daha erken doğar ve toplam ufukta kalma süresi Mersin'den fazladır.
Öğle vakti sabitken gündüzün uzaması, güneşin doğuşunun erkene, batışının ise geçe kaymasına neden olur.

Anahtar Kavram

Aynı boylam üzerindeki noktalarda yerel saatin aynı olmasına rağmen, enlem farkından dolayı gündüz sürelerinin ve güneşin doğuş/batış saatlerinin (ekinokslar hariç) farklılık göstermesi.
Bu soruyu puanla