Soru

Zorluk: OrtaBirleşik Kelimelerin Yazımı

Türkçede birleşik sözcüklerin bitişik veya ayrı yazılması belirli kurallara bağlanmıştır. Bu kurallar; kelimelerin anlam kaybına uğrayıp uğramaması, ses olaylarının gerçekleşmesi veya belirli eklerin kullanılması gibi ölçütlere dayanır.

Bu bilgilere göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik sözcüklerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

  1. A
    Emekli olduktan sonra vaktinin büyük bir kısmını mahalledeki huzurevinde gönüllü olarak çalışarak geçiriyor.
  2. B
    Sınava hazırlanan adayların dil bilgisi konularındaki eksiklerini tamamlamak için daha fazla test çözmesi gerekiyor.
  3. İki kurum arasında yapılan stratejik işbirliği sayesinde bölgedeki istihdam oranında ciddi bir artış yaşandı.Cevap
  4. D
    Gün batımında kıyıya vuran dalgaları seyretmek, tüm günün yorgunluğunu üzerinden atmasına yardımcı oluyordu.
  5. E
    Tarladaki hasadı vaktinde yetiştirmek için yeni bir biçerdöver alarak işleri oldukça hızlandırdılar.

Cevap

Stratejik birleşmeyi ifade eden 'iş birliği' sözcüğünün ayrı yazılması gerekirken bitişik yazılması bir yazım hatasıdır.
Cümledeki 'iş birliği' sözcüğü, kelimelerden herhangi birinde anlam kayması veya ses olayı yaşanmadığı için Türk Dil Kurumu kurallarına göre ayrı yazılmalıdır. C seçeneğinde bu sözcüğün bitişik yazılması bir yazım yanlışıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki birleşik sözcükleri (huzurevi, dil bilgisi, işbirliği, seyretmek, biçerdöver) tespit et.
Tespit edilen sözcüklerin her biri için ilgili yazım kuralını hatırla.
Yanlış olan yapıyı bulmak için TDK'nin güncel yazım kurallarını uygulamak gerekir.
2
'Huzurevi' ve 'biçerdöver' gibi yapıların neden bitişik yazıldığını kontrol et.
'-evi' ile biten kelimeler ve her iki kelimesi sıfat-fiil eki alan kelimeler bitişik yazılır; bu seçenekler doğrudur.
Bitişik yazılması gereken özel kural gruplarını elemek.
3
'İş birliği' kavramının yapısını incele.
'İş birliği' kelime grubu, birleşme sırasında hiçbir kelimenin anlam kaybına uğramaması ve ses olayı gerçekleşmemesi nedeniyle ayrı yazılmalıdır.
Anlam kaybı olmayan ve ses olayı barındırmayan birleşik kelimelerin ayrı yazılması temel kuraldır.

Anahtar Kavram

Birleşme sırasında kelimelerinden hiçbiri veya ikinci kelimesi anlam değişikliğine uğramayan birleşik kelimeler ayrı yazılır.

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde 'iş bölümü', 'ana dili' ve 'ön söz' gibi sıkça karıştırılan ayrı yazılan birleşik kelimeleri inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla