Soru

Zorluk: Çok zorBirleşik Kelimelerin Yazımı

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik sözcüklerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

  1. A
    Kamu kurumlarındaki liyakat esasları, her türlü ön yargıdan uzak, nesnel bir değerlendirme sürecini zorunlu kılmaktadır.
  2. B
    Tarihî yapının restorasyonunda, pencerelerin kenarlarında yavruağzı renginin tercih edilmesi mimari bir bütünlük sağlamıştır.
  3. C
    Yüksek mahkeme, idarenin karar alırken sunulan somut delilleri göz ardı etmesini hukuka aykırılık karinesi saymıştır.
  4. Kolluk kuvvetlerinin titiz takibi sonucunda, şüphelinin sahte evrak düzenlerken suç üstü yakalanması sağlandı.Cevap
  5. E
    Adayların sisteme kaydettiği bilgilerin doğruluğu, mülakat öncesinde ilgili birimler tarafından titizlikle incelenecektir.

Cevap

Suçüstü sözcüğü bitişik yazılması gerekirken ayrı yazılarak yazım yanlışı yapılmıştır.
Türk Dil Kurumu'nun yazım kurallarına göre, somut olarak yer bildirmeyen 'alt, üst ve üzeri' sözcükleriyle kurulan birleşik kelimeler bitişik yazılır. 'Suçüstü' sözcüğünde 'üst' kelimesi somut bir mekan bildirmeyip eylemin yapıldığı anı/durumu ifade ettiği için bitişik yazılmalıdır. Cümlede ayrı yazılması bir yazım yanlışıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki birleşik yapıdaki sözcükleri (ön yargı, yavruağzı, göz ardı, suçüstü, kaydetmek) tespit etmek.
Beş farklı birleşik sözcük yapısı belirlendi.
Yazım yanlışını bulmak için önce birleşik kelime kurallarına tabi sözcüklerin tespiti gerekir.
2
Alt, üst ve üzeri sözcükleriyle kurulan birleşik kelimelerin yazım kuralını uygulamak.
Somut olarak yer bildirmeyen 'üst' sözcüğünün (akşamüstü, suçüstü vb.) bitişik yazılması gerektiği belirlendi.
TDK'nin 'somut olarak yer bildirmeyen alt, üst ve üzeri sözlerinin sona getirilmesiyle kurulan birleşik kelimeler bitişik yazılır' kuralı esastır.
3
Diğer şıklardaki sözcüklerin (ön yargı, göz ardı, iş birliği gibi ayrı yazılanlar; yavruağzı gibi renk adları; kaydetmek gibi ses olayı içerenler) doğruluğunu teyit etmek.
Diğer tüm seçeneklerdeki yazımların kurallara uygun olduğu görüldü.
Hatalı şıktan emin olmak için diğer seçeneklerdeki çeldiricilerin doğru yazıldığını doğrulamak gerekir.

Anahtar Kavram

Alt, Üst ve Üzeri Sözcükleriyle Kurulan Birleşik Kelimelerin Yazımı

Daha Fazla Pratik

Buna benzer olarak 'olağanüstü', 'akşamüzeri' ve 'yer altı' (somut yer bildiriyorsa ayrı) kelimelerinin yazım farklarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla