Examkin

Soru

Zorluk: OrtaParagrafta Yardımcı Düşünce

Osmanlı Devleti’nde "narh" sistemi, temel ihtiyaç maddeleri için devlet eliyle fiyat belirlenmesi esasına dayanan bir uygulamadır. Bu sistemin temel amacı, hem üreticinin emeğinin karşılığını almasını sağlamak hem de tüketicinin fahiş fiyatlarla karşı karşıya kalmasını önleyerek sosyal adaleti tesis etmektir. Narh belirlenirken ilgili esnaf grubunun temsilcileri, bilirkişiler ve kadı bir araya gelerek ham madde maliyeti, işçilik ve makul bir kâr payını dikkate alırdı. Böylece piyasadaki arz-talep dengesi korunur, haksız rekabetin ve karaborsacılığın önüne geçilirdi. Ekonomik istikrarın anahtarı kabul edilen bu uygulama, yüzyıllar boyunca çarşı ve pazar düzenini sağlamıştır.

Bu parçada narh sistemi ile ilgili aşağıdakilerden hangisine değinilmemiştir?

  1. A
    Fiyat tespiti sürecinde farklı kesimlerin görüşlerine başvurulduğuna
  2. B
    Uygulamanın hem üreticiyi hem de tüketiciyi korumayı hedeflediğine
  3. Belirlenen fiyatların hangi periyotlarla ve ne şekilde denetlendiğineCevap
  4. D
    Fiyatlar belirlenirken hangi maliyet kalemlerinin hesaplamaya dâhil edildiğine
  5. E
    Piyasadaki haksız rekabeti ve karaborsayı engellemeye yardımcı olduğuna

Cevap

Belirlenen fiyatların hangi periyotlarla ve ne şekilde denetlendiğine dair bir bilgi metinde yer almamaktadır.
Doğru seçenek olan ifadede belirtilen 'zaman aralığı' veya 'denetim periyodu' bilgisi metinde geçmemektedir. Metin, fiyatın 'nasıl' belirlendiğine ve 'niçin' uygulandığına odaklanmıştır; ancak 'ne sıklıkla' güncellendiğine dair bir açıklama içermez.

Adım Adım Çözüm

1
Metindeki anahtar kavramları belirle.
Narh sistemi, fiyat belirleme, sosyal adalet, paydaşlar (kadı, esnaf vb.) ve ekonomik istikrar kavramları tespit edildi.
Yardımcı düşünce sorularında metnin sınırlarını çizmek için temel unsurları saptamak gerekir.
2
Seçenekleri metinle tek tek karşılaştır.
Paydaşlar (A), korunan kesimler (B), maliyet unsurları (D) ve piyasa düzeni (E) bilgilerinin metinde karşılığı bulundu.
Olumsuz köklü sorularda 'eleme yöntemi' en güvenilir yoldur.
3
Metinde eksik olan bilgiyi saptayarak sonucu doğrula.
Metinde 'denetim sıklığı' veya 'zaman aralığı' kavramlarına dair hiçbir veri bulunmadığı görüldü.
Yardımcı düşünce sorularında doğru cevap, metinde hiç geçmeyen veya metinle çelişen ifadedir.

Anahtar Kavram

Paragrafta Yardımcı Düşünce (Olumsuz Soru Kökü)

İpuçları

1
Metinde narhın belirlenmesinde kimlerin rol aldığına ve hangi amaçla yapıldığına dikkat edin.
2
Maliyet unsurları (ham madde, işçilik vb.) metinde geçiyor mu? Seçeneklerle eşleştirin.
3
Metinde 'sıklık', 'zaman', 'her ay' veya 'periyot' gibi kavramların olup olmadığını kontrol edin.

Daha Fazla Pratik

Narh sistemi gibi somut ve tarihi süreçleri anlatan metinlerde, yazarın vermediği sayısal verilere veya zaman kısıtlarına odaklanan seçenekler genellikle doğru cevaptır.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Paragrafta Yardımcı Düşünce

Bu konudan daha fazla soru