Examkin

Soru

Zorluk: Çok zorHukukun Yaptırımları (Müeyyideler)

Hukuk kurallarının ihlaline bağlanan devlet tepkisi olan yaptırımlar; bozulan hukuk düzenini 'onarma/eski hale getirme', mağdurun uğradığı zararı 'telafi etme' veya toplumsal düzeni bozan faile 'bedel ödetme' (cezalandırma) gibi temel işlevlere sahiptir. Onarıcı ve telafi edici yaptırımlarda odak noktası ihlalden önceki durumun iadesi iken, cezalandırıcı yaptırımlarda odak noktası failin şahsı veya mal varlığı üzerinden bir yoksunluk yaratılmasıdır.

Buna göre, aşağıdaki yaptırım ve temel amaç eşleşmelerinden hangisi, yaptırımın temel işlevi bakımından diğerlerinden farklı bir kategoride yer almaktadır?

  1. A
    Cebri İcra - Bir borç ilişkisinde yükümlülüğünü yerine getirmeyen borçlunun, devlet gücüyle borcunu ifaya zorlanarak alacaklının tatmin edilmesi
  2. B
    Tazminat - Hukuka aykırı bir fiil veya sözleşmeye aykırılık sonucu mağdurun mal varlığında meydana gelen eksilmenin kusurlu tarafça giderilmesi
  3. C
    İptal - Hukuka aykırı olduğu saptanan bir idari işlemin yargı kararıyla tüm sonuçlarıyla birlikte ortadan kaldırılarak hukuk düzeninin eski haline döndürülmesi
  4. Adli Para Cezası - Kanunda suç olarak tanımlanan bir fiili işleyen kişinin, işlediği fiilin karşılığı olarak belirli bir tutarı devlet hazinesine ödemekle yükümlü kılınmasıCevap
  5. E
    Manevi Tazminat - Kişilik hakları saldırıya uğrayan kişinin duyduğu acı, keder ve yıpranmanın, kendisine ödenecek bir miktar para ile bir nebze olsun dindirilmesi

Cevap

Adli para cezası, diğer seçeneklerdeki onarıcı ve telafi edici yaptırımlardan farklı olarak, suçun karşılığı olarak uygulanan 'cezalandırıcı' (punitive) nitelikteki yaptırımdır.
Adli para cezası, Türk Ceza Kanunu'nda suç olarak tanımlanan fiillere karşılık uygulanan ve temel amacı faile işlediği fiilin ağırlığına göre bedel ödetmek (retribution) ve toplumsal caydırıcılık sağlamak olan 'cezalandırıcı' bir yaptırımdır. Bu yaptırımda para mağdura değil, doğrudan devlet hazinesine aktarılır. Diğer seçeneklerdeki cebri icra, tazminat (maddi/manevi) ve iptal ise; ya bozulan bir hukuki durumun eski hale getirilmesini ya da mağdurun uğradığı eksikliğin giderilmesini hedefleyen 'onarıcı veya telafi edici' yaptırımlardır.

Adım Adım Çözüm

1
Yaptırımların işlevsel tasnifini analiz et.
Hukuk yaptırımları; onarıcı/telafi edici (Cebri İcra, Tazminat, İptal, Hükümsüzlük) ve cezalandırıcı (Ceza, Disiplin Cezası) olarak ikiye ayrılır.
Soruda istenen 'farklı kategori'yi bulabilmek için temel hukuki amaçların saptanması gerekir.
2
Seçeneklerdeki yaptırımların muhataplarını ve ödeme amaçlarını karşılaştır.
Cebri icra, tazminat ve iptal doğrudan mağdurun haklarını korumaya veya hukuki sakatlığı gidermeye odaklıdır. Adli para cezasında ise muhatap devlettir ve amaç suçun karşılığı olan kefareti ödetmektir.
Para ile ifade edilen yaptırımlardan tazminatın mağdura (telafi), adli para cezasının devlete (ceza) ödendiği ayrımı kritik öneme sahiptir.
3
Sonuca ulaş.
Adli para cezası 'cezalandırıcı' kategorisinde yer alırken diğer seçenekler 'onarıcı/telafi edici' niteliktedir.
Hukuk kuralının ihlali sonucu failin cezalandırılması, bozulan maddi durumun iadesinden farklı bir hukuksal mantığa dayanır.

Anahtar Kavram

Hukukun Yaptırımlarının İşlevsel Tasnifi (Onarıcı vs. Cezalandırıcı)
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Hukukun Yaptırımları (Müeyyideler)

Bu konudan daha fazla soru