Examkin

Soru

Zorluk: OrtaTürkiye'nin Jeopolitik Konumu

Jeopolitik konum analizlerinde bir ülkenin sahip olduğu değerler; değişmeyen (statik) ve değişen (dinamik) unsurlar olarak iki grupta incelenir. Değişmeyen unsurlar ülkenin fiziki coğrafya özellikleri ve konumuyla ilgiliyken; dinamik unsurlar sosyal, ekonomik ve siyasi süreçlere bağlı olarak zaman içinde farklılık gösterebilir.

Buna göre, Türkiye'nin jeopolitiğini etkileyen aşağıdaki faktörlerden hangisi, jeopolitiğin 'değişmeyen' unsurları kapsamında değerlendirilir?

  1. Ülkenin sahip olduğu jeolojik ve jeomorfolojik yapıCevap
  2. B
    Nüfus miktarı ve demografik yapısı
  3. C
    Üye olunan uluslararası askeri ve siyasi ittifaklar
  4. D
    Ekonomik gelişmişlik düzeyi ve sanayi kapasitesi
  5. E
    Bilimsel ve teknolojik birikim seviyesi

Cevap

Ülkenin sahip olduğu jeolojik ve jeomorfolojik yapı (yer şekilleri, boğazlar, dağların uzanışı vb.) jeopolitiğin zamanla değişmeyen, yani statik unsurları arasında yer alır.
Jeopolitiğin statik (değişmeyen) unsurları; bir ülkenin coğrafi konumu, sınırları, yüz ölçümü, iklimi, yer şekilleri (jeomorfoloji), su kaynakları ve stratejik su yollarıdır. Türkiye'nin bir yarımada olması, İstanbul ve Çanakkale boğazlarına sahip olması, genç oluşumlu (jeolojik) ve dağlık (jeomorfolojik) bir yapıya sahip olması bu kapsamdadır.

Adım Adım Çözüm

1
Jeopolitik unsurların sınıflandırılmasını hatırla.
Unsurlar; Statik (Değişmeyen) ve Dinamik (Değişen) olarak ikiye ayrılır.
Sorunun kökünde istenen ayrımı yapabilmek için temel teorik çerçeveyi kurmak gerekir.
2
Seçeneklerdeki unsurların 'zamanla değişim' durumunu analiz et.
Nüfus, ekonomi, siyasi ittifaklar ve teknoloji insan kontrolünde hızla değişebilir; ancak yer şekilleri ve coğrafi konum sabittir.
Statik unsurları dinamiklerden ayıran temel kriter 'insan/siyaset müdahalesi ile kısa sürede değişip değişmediği'dir.
3
Jeolojik ve jeomorfolojik yapının kapsamını değerlendir.
Bu yapı Türkiye'nin dağlık olması, boğazlara sahip olması ve yarımada konumu gibi unsurları içerir ve bunlar statiktir.
Türkiye'nin fiziki coğrafya özellikleri jeopolitiğinin temel ve değişmez sütünlarını oluşturur.

Anahtar Kavram

Jeopolitiğin Değişmeyen (Statik) ve Değişen (Dinamik) Unsurları

İpuçları

1
Bir özelliğin 'statik' olması için doğa olayları haricinde (milyonlarca yıl) yerinden oynamaması veya değişmemesi gerekir.
2
Beşeri, ekonomik, siyasi ve askeri özelliklerin tamamı 'dinamik' unsurlar sınıfına girer.
3
Yer şekilleri ve boğazların varlığı gibi fiziki coğrafya özellikleri Türkiye'nin jeopolitiğinin temel 'değişmeyen' sütunlarıdır.

Daha Fazla Pratik

Jeopolitiğin statik unsurlarından 'stratejik su yolları' kapsamında Montrö Boğazlar Sözleşmesi'nin Türkiye'nin jeopolitik gücüne etkisini inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Soruyu çözerken 'Hangisi insan müdahalesi veya zamanla kısa sürede değişebilir?' diye sorarak eleme yapabilirsiniz. Nüfus, siyaset, ekonomi ve teknoloji değişirken; dağlar ve boğazlar aynı kalır.
Tahmini Süre:1m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Türkiye'nin Jeopolitik Konumu

Bu konudan daha fazla soru