Soru

Zorluk: ZorUygur Devleti

Uygur Devleti’nde Maniheizm’in resmi din olarak kabul edilmesi ve yerleşik yaşama geçilmesi, Türk tarihinin en keskin dönüm noktalarından biri olarak kabul edilir. Bu süreçte toplumsal, ekonomik ve kültürel alanlarda devrim niteliğinde değişimler meydana gelmiştir.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisinin Uygurlardaki bu değişim sürecine rağmen Türk devlet geleneğindeki sürekliliği koruduğu ve temel niteliğini kaybetmediği savunulabilir?

  1. A
    Yerleşim düzeninin 'balık' adı verilen surlarla çevrili şehir yapıları etrafında şekillenmesi
  2. Egemenliğin meşruiyet kaynağının ilahi nitelik taşıması ve hükümdarın yönetme yetkisini Tanrı'dan aldığı inancının korunmasıCevap
  3. C
    Hayvancılığın ticari ve ekonomik hayatın tek belirleyicisi olma özelliğini sürdürmesi
  4. D
    Yazılı edebiyatın ve matbaanın gelişmesiyle birlikte sözlü hukuk kuralları olan törenin tamamen yürürlükten kaldırılması
  5. E
    Maniheizm’in savaşmayı yasaklamasına rağmen Türklerin ordu-millet karakterinin hiçbir değişim göstermeden korunması

Cevap

Egemenliğin meşruiyet kaynağının ilahi nitelik taşıması ve hükümdarın yönetme yetkisini Tanrı'dan aldığı inancının korunması
Doğru yanıt olan seçenek, Uygurların geçirdiği büyük dönüşüme rağmen Türk siyasi düşüncesinin çekirdek yapısının korunduğunu ifade eder. Uygurlar döneminde hükümdarlar 'Ay Tengri'de kut bulmuş' gibi unvanlar kullanarak yeni dinin terminolojisini siyasi otoriteye eklemlemişler, ancak iktidarın kaynağını beşeri değil ilahi bir zemine oturtma geleneğini sürdürmüşlerdir.

Adım Adım Çözüm

1
Uygur Devleti'ndeki değişimlerin (Maniheizm ve yerleşik yaşam) analiz edilmesi
Din, mimari, beslenme alışkanlıkları ve askeri yapıda büyük değişimler olduğu saptandı.
Soruda istenen 'süreklilik' kavramını bulmak için nelerin değiştiğini ayırt etmek gerekir.
2
Türk devlet yönetimindeki temel meşruiyet kaynaklarının incelenmesi
Hükümdarların unvanları 'Ay Tengri' gibi Maniheist terimlerle değişse de yönetme yetkisinin Tanrı'dan alındığı (Kut) inancının devam ettiği görüldü.
Kut inancı, İslamiyet öncesi Türk devletlerinin tamamında merkezi otoritenin ve sürekliliğin temel dayanağıdır.

Anahtar Kavram

Kut İnancı ve Siyasi Süreklilik

Daha Fazla Pratik

Uygur hukuk belgelerinin Türk hukuk tarihi açısından önemini ve törenin yazılı hale gelmesinin sonuçlarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla