Osmanlı Devleti'nde klasik dönem hukuk düzeninin işleyişi, yargı makamlarının yetki paylaşımı ve bu süreçte tutulan resmi kayıtlarla ilgili aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?
- AKazasker, ilmiye sınıfının bir mensubu olarak Divan-ı Hümayun'da bulunur ve askeri sınıfa ait davaları karara bağlardı.
- BMahkemelerde görülen davaların sonuçlarının ve bölgedeki önemli idari kararların kaydedildiği belgelere 'Şer'iyye Sicilleri' denirdi.
- CMiras paylaşımı ve vefat eden kişilerin mal varlıklarının dökümü 'Tereke Defterleri' adı verilen kayıtlarda muhafaza edilirdi.
- Bir davanın veya uygulamanın İslam hukukuna uygunluğunu bildiren 'fetva' belgesi, mahkemede yargılama yetkisini elinde bulunduran Kadı tarafından hazırlanırdı.Cevap
- EPadişahın yasama yetkisine dayanarak örfi hukuk alanında çıkardığı emir ve yasaklar 'Ferman' ve 'Kanunname' şeklinde düzenlenirdi.
Cevap
Dava veya idari bir işlemin hukuki uygunluğunu belirten 'fetva' belgesinin kadı tarafından hazırlandığı bilgisi yanlıştır; fetva Şeyhülislam veya müftüler tarafından verilir.
Osmanlı hukukunda fonksiyonel bir ayrım vardır: Hukuki görüş bildirme (ifta) yetkisi Şeyhülislam ve müftülere; bu görüşleri ve kanunları somut olaylara uygulayıp hüküm verme (kaza) yetkisi ise Kadılara aittir. Dolayısıyla fetva belgesi Kadı tarafından değil, Şeyhülislam veya müftü tarafından hazırlanır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Osmanlı Hukukunda İfta ve Kaza Ayrımı
İpuçları
1
Osmanlı hukukunda 'hüküm vermek' ile 'hukuki görüş bildirmek' farklı makamların işidir.
2
Mahkemede kararı Kadı açıklar ancak bir işin dine uygun olup olmadığını söyleyen makam daha üstte ve danışma niteliğindedir.
3
Şeyhülislam 'ifta' (fetva) makamıdır, Kadı ise 'kaza' (hüküm) makamıdır; rolleri yer değiştiremez.
Daha Fazla Pratik
Kazasker, Şeyhülislam ve Nişancı'nın Divan-ı Hümayun'daki görev dağılımlarını bir tablo üzerinden tekrar ediniz.
Tahmini Süre:1m 15s