Soru

Zorluk: ZorKısaltmaların Yazımı

Bir akademik dergiye gönderilen makale taslağındaki aşağıdaki cümlelerin hangisinde, kısaltmaların yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

  1. A
    Uluslararası standartların belirlenmesinde UNESCO'nun aldığı kararlar, üye devletlerin eğitim müfredatlarında temel alınmaktadır.
  2. B
    Hazırlanan yeni sözlük çalışmasında TDK'nin güncel veri tabanındaki teknik terimlerin kullanım sıklığı analiz edilmiştir.
  3. Laboratuvar ortamında gerçekleştirilen test sürecinde, karışımın homojen hale gelmesi için sadece 30 dk.’lık30\text{ dk.'lık} bir karıştırma işlemi yeterli görülmüştür.Cevap
  4. D
    Mikroskobik incelemeler sonucunda, yüzeyin her mm2mm^2 si üzerinde biriken partikül miktarının kritik eşiği aştığı tespit edildi.
  5. E
    Arşivdeki belgelerin büyük bir kısmı İng.den Türkçeye çevrilmiş olup asılları kütüphanenin özel bölümünde muhafaza edilmektedir.

Cevap

Toplantı veya test süresinden bahsedilen ve 'dk.' kısaltmasını içeren seçenek hatalıdır.
Türk Dil Kurumu yazım kurallarına göre, sonunda nokta bulunan kısaltmalarla (vb., Alm., dk.) üslü kısaltmalara (cm2cm^2, m3m^3) getirilen ekler kesme işareti ile ayrılmaz. 'Dakika' kelimesinin kısaltması olan 'dk.' nokta ile bittiği için getirilen '-lık' ekinin kesme işareti kullanılmadan 'dk.lık' şeklinde yazılması gerekirdi.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerde yer alan kısaltmaları ve bunlara getirilen ekleri tespit edin.
UNESCO'nun, TDK'nin, dk.'lık, mm²si, İng.den ifadeleri belirlendi.
Yazım kuralları açısından riskli bölgeleri saptamak için.
2
Büyük harfli kısaltmaların ek kurallarını kontrol edin.
UNESCO (kelime okunuşu) ve TDK (son harf okunuşu: ke) kurallarına uygun ekler almıştır.
Büyük harfli kısaltmalarda ekin neye göre getirildiğini doğrulamak için.
3
Üslü ve noktalı kısaltmalarda kesme işareti kullanımını inceleyin.
mm²si ve İng.den ifadelerinde kesme kullanılmaması doğrudur; ancak dk.'lık ifadesinde nokta varken kesme kullanılması kural ihlalidir.
TDK Yazım Kılavuzu'na göre sonu nokta ile biten veya üslü olan kısaltmalarda kesme işareti kullanılmaz.

Anahtar Kavram

Sonu nokta ile biten ve üslü kısaltmalara getirilen eklerin yazımı
Bu soruyu puanla