Examkin

Soru

Zorluk: OrtaBirleşik Kelimelerin Yazımı

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde birleşik sözcüklerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

  1. A
    Toplantı sonunda hazırladığı raporu yönetim kuruluna arz etti.
  2. B
    Yaz geceleri köyün sessizliğini sadece ateş böcekleri bozardı.
  3. C
    Haberi aldığında ne yapacağını bilemedi, kendini çok yalnız hissetti.
  4. D
    Akşam yemeği için annesinin yaptığı nefis imambayıldıdan yedik.
  5. Bunca yıllık emeğini bir çırpıda terketmesi hepimizi hayal kırıklığına uğrattı.Cevap

Cevap

Bunca yıllık emeğini bir çırpıda terketmesi hepimizi hayal kırıklığına uğrattı cümlesindeki 'terketmesi' sözcüğü yanlış yazılmıştır; doğrusu 'terk etmesi' olmalıdır.
Cümledeki 'terketmesi' sözcüğü birleşik bir fiildir. Türkçede 'etmek, olmak, eylemek' gibi yardımcı eylemlerle kurulan birleşik fiillerde, isim olan ilk kelimede herhangi bir ünlü düşmesi veya ünsüz türemesi meydana gelmiyorsa bu kelimeler ayrı yazılmalıdır. 'Terk' ve 'etmek' kelimeleri birleşirken bir ses olayı yaşanmadığı için 'terk etmesi' şeklinde ayrı yazılması gerekmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerde yer alan birleşik yapılı sözcükleri (birleşik fiiller ve birleşik isimler) tespit edin.
arz etti, ateş böcekleri, hissetti, imambayıldı ve terketmesi sözcükleri incelenmek üzere belirlendi.
Yazım kurallarının uygulanacağı hedef sözcükleri belirlemek için.
2
Yardımcı fiille kurulan birleşik fiillerde (etmek, olmak) ses olayı olup olmadığını kontrol edin.
'Arz etti' ve 'terketmesi' fiillerinde ses olayı yoktur; 'hissetti' fiilinde ünsüz türemesi vardır.
Ses olayı varsa bitişik, yoksa ayrı yazılması kuralını işletmek için.
3
Anlam kaybı kuralını bitki, hayvan ve yemek adları üzerinden değerlendirin.
'İmambayıldı' sözcüğünde her iki kelime de gerçek anlamını yitirmiş (yemek adı), 'ateş böceği' sözcüğünde ise ikinci kelime (böcek) anlamını korumuştur.
İkinci kelime anlamını koruyorsa ayrı, kaybediyorsa bitişik yazılması kuralını kontrol etmek için.
4
Tespit edilen kural ihlalini belirleyin.
'Terk' ve 'etmek' birleşirken ses olayı yaşanmadığı halde bitişik yazıldığı görüldü.
Yanlış yazılan seçeneği kesinleştirmek için.

Anahtar Kavram

Yardımcı Fiillerle Kurulan Birleşik Fiillerin Yazımı

Alternatif Yöntem

Birleşik fiillerde bitişik yazım için mutlaka 'his-s-etmek' (türeme) veya 'sab(ı)r-etmek' (düşme) gibi bir ses değişimi olup olmadığını kontrol ederek sonuca gidebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Birleşik Kelimelerin Yazımı

Bu konudan daha fazla soru