Soru

Zorluk: Çok zorTBMM Başkanlık Divanı

TBMM Başkanlık Divanı üyelerinin yasama faaliyetlerine katılımı, oy kullanma hakları ve siyasi tarafsızlıklarına ilişkin 1982 Anayasası’nda yer alan sınırlamalar dikkate alındığında, aşağıdaki uygulamalardan hangisi anayasal bir ihlal teşkil eder?

  1. TBMM Başkanı'nın, üye tamsayısının üçte iki çoğunluğunun arandığı bir anayasa değişikliği teklifinin gizli oylamasında, Meclis'in iradesini tamamlamak amacıyla oy kullanmasıCevap
  2. B
    Oturumu yönetmeyen bir TBMM Başkanvekilinin, Genel Kurul'da yapılan bir kanun teklifi oylamasında kabul oyu kullanarak iradesini beyan etmesi
  3. C
    Katip üyelerden birinin, TBMM bünyesinde kurulan bir Meclis Araştırması Komisyonu'nda üye olarak görev alması ve komisyonun rapor yazım sürecine katılması
  4. D
    Bir siyasi parti grubunun, Meclis Başkanlığı seçimi öncesinde toplanarak sadece oylama usulü ve takvimi hakkında üyelerini bilgilendiren bir açıklama yapması
  5. E
    İdare amirlerinden birinin, Meclis çalışmaları dışında, mensubu olduğu siyasi partinin düzenlediği bir bölge istişare toplantısına katılarak siyasi değerlendirmelerde bulunması

Cevap

Meclis Başkanı'nın bir anayasa değişikliği oylamasında oy kullanması anayasal bir ihlaldir çünkü Anayasa'nın 94. maddesi uyarınca Başkan hiçbir durumda oy kullanamaz.
Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 94. maddesinin son fıkrası gereğince, 'Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanı ve oturumu yöneten Başkanvekili oy kullanamazlar.' Bu hüküm mutlaktır; yani oylamanın gizli olması, anayasa değişikliği gibi kritik bir konuda yapılması veya nitelikli çoğunluk aranması bu yasağı kaldırmaz. Dolayısıyla Meclis Başkanı'nın herhangi bir oylamada oy kullanması doğrudan anayasal bir ihlaldir.

Adım Adım Çözüm

1
TBMM Başkanlık Divanı üyelerinin (Başkan, Başkanvekilleri, Katip Üyeler, İdare Amirleri) statülerini inceleyin.
Tüm üyeler milletvekilidir ancak Başkan ve Başkanvekilleri için ek tarafsızlık kuralları vardır.
Anayasal yasakların hangi üyeleri kapsadığını belirlemek gerekir.
2
Anayasa'nın 94. maddesindeki oy kullanma yasağını değerlendirin.
Meclis Başkanı ve o an oturumu yöneten Başkanvekilinin oy kullanamayacağı açıkça belirtilmiştir.
Hangi üyelerin hangi şartlarda oy kullanıp kullanamayacağını saptamak çözümün anahtarıdır.
3
Gizli oylama veya nitelikli çoğunluk durumlarında istisna olup olmadığını kontrol edin.
Anayasa metninde hiçbir istisna (gizli oylama, anayasa değişikliği vb.) öngörülmemiştir.
Öğrencilerin sıklıkla düştüğü 'gizli oylamada herkes oy kullanır' yanılgısını elemek gerekir.

Anahtar Kavram

Meclis Başkanı ve oturumu yöneten Başkanvekilinin mutlak/nispi oy kullanma yasağı ve siyasi tarafsızlık ilkesi.

İpuçları

1
Anayasa'nın 94. maddesi, Başkanlık Divanı üyelerinin hangilerinin oy kullanamayacağını özel olarak belirtir.
2
Meclis Başkanı için getirilen yasaklar ile diğer Divan üyeleri (Katip Üye, İdare Amiri) için getirilenler aynı değildir.
3
Unutmayın; Meclis Başkanı hiçbir şart altında oy kullanamazken, Başkanvekili sadece o an Meclis'i yönetiyorsa oy kullanamaz.

Daha Fazla Pratik

Meclis Başkanlığı seçim turlarını ve her turda aranan çoğunluk miktarlarını tekrar ederek süreci pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla