Examkin

Soru

Zorluk: OrtaMeridyenler ve Boylam Etkileri

Coğrafya dersinde meridyenlerin özelliklerini işleyen bir öğretmen, tahtaya şu bilgiyi not etmiştir: "Ardışık iki meridyen arasındaki kuş uçuşu uzaklık Ekvator'dan kutuplara doğru gidildikçe azalmaktadır. Buna rağmen ardışık iki meridyen arasındaki yerel saat farkı Dünya'nın her yerinde 44 dakikadır."

Buna göre, Türkiye'nin güneyinden kuzeyine doğru gidildiğinde meridyenler arası mesafe daralmasına rağmen yerel saat farkının sabit kalması, aşağıdakilerden hangisiyle açıklanabilir?

  1. A
    Türkiye'nin kuzey yarım kürenin orta kuşağında yer almasıyla
  2. B
    Boylam derecelerinin başlangıç meridyeninden itibaren doğuya doğru büyümesiyle
  3. Çizgisel hızın kutuplara doğru gidildikçe azalmasıylaCevap
  4. D
    Türkiye'nin en doğusu ile en batısı arasında 1919 boylamlık bir fark bulunmasıyla
  5. E
    Yerel saat hesaplamalarında ulusal saat uygulamasının esas alınmasıyla

Cevap

Yerel saat farkının sabit kalması, çizgisel hızın kutuplara doğru gidildikçe azalmasıyla açıklanır.
Doğru seçenek olan çizgisel hızın azalması durumu, meridyenler arası mesafenin daralmasıyla tam bir denge oluşturur. Ekvator'da meridyen arası mesafe yaklaşık 111111 km iken hız da yüksektir; kutuplara gidildikçe mesafe daralır ancak dönüş hızı da yavaşladığı için Güneş'in bir meridyenden diğerine geçme süresi her zaman 44 dakika olarak kalır.

Adım Adım Çözüm

1
Çizgisel hızın tanımını ve enlemlere göre değişimini analiz etmek.
Çizgisel hız, Dünya'nın kendi ekseni etrafındaki dönüş hızıdır ve Ekvator'dan kutuplara gidildikçe azalır.
Dünya'nın küresel şekli nedeniyle paralellerin çevre uzunluğu kutuplara doğru kısalır.
2
Meridyenler arası mesafe ile hız arasındaki ilişkiyi kurmak.
Kuzeye gidildikçe iki meridyen arasındaki mesafe daralır, ancak bu yolu kat eden dönüş hızı (çizgisel hız) da aynı oranda azalır.
Zaman = Yol / Hız formülüne göre, hem yol hem de hız aynı oranda azaldığı için geçen süre (44 dakika) değişmez.
3
Açısal hızı dikkate almak.
Dünya üzerindeki her nokta bir günde (2424 saat) 360∘360^{\circ} döner.
Açısal hızın (1∘1^{\circ} için 44 dakika) her yerde aynı olması, çizgisel hız ve mesafenin dengelenmesi sayesindedir.

Anahtar Kavram

Meridyenler Arası Zaman Farkının Sabitliği ve Çizgisel Hız İlişkisi

İpuçları

1
Zaman, yol ve hız arasındaki ilişkiyi düşünün.
2
Kutuplara doğru gidildikçe hem meridyenler arası mesafe (yol) hem de Dünya'nın dönüş hızı azalır.
3
Hızın ve mesafenin aynı oranda değişmesi, sürenin (44 dakika) sabit kalmasını sağlar.

Daha Fazla Pratik

Bu kavramı pekiştirmek için farklı enlemlerdeki çizgisel hız değerlerinin yerel saat hesaplamalarına neden etkilemediği üzerine çalışabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Açısal hız kavramını kullanarak çözebilirsiniz: Dünya üzerindeki her nokta bir saatte 15∘15^{\circ} döner. Bu durum enlemden bağımsız olduğu için zaman farkı her yerde sabittir.
Tahmini Süre:1m 0s
Bu soruyu puanla

Konular

Meridyenler ve Boylam Etkileri

Bu konudan daha fazla soru