Soru

Zorluk: OrtaMusul Sorunu ve Ankara Antlaşması

Türkiye ile İngiltere arasında Musul Sorunu’nu nihai bir çözüme ulaştıran 1926 Ankara Antlaşması’nın imzalanma sürecinde; Milletler Cemiyeti’nin Brüksel Hattı kararı ve iç politikada çıkan Şeyh Sait İsyanı gibi gelişmeler Türkiye’nin dış politikadaki hareket alanını kısıtlamıştır.

Buna göre, 1926 Ankara Antlaşması’nın hükümleri ve sonuçları hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

  1. Musul ve Kerkük'ün Irak'a bırakılması karşılığında, bölge petrol gelirlerinin %10'u 25 yıl süreyle Türkiye'ye tahsis edilmiştir.Cevap
  2. B
    Antlaşma ile belirlenen sınır doğrultusunda Hakkâri bölgesi Irak sınırları içerisine dahil edilmiştir.
  3. C
    Musul'un geleceğiyle ilgili olarak bölge halkının görüşüne başvurulması amacıyla bir halk oylaması yapılmasına karar verilmiştir.
  4. D
    Antlaşma, Misak-ı Millî sınırlarından herhangi bir taviz verilmeden Musul'un Türkiye'ye bağlanmasını sağlamıştır.
  5. E
    Musul petrollerinden elde edilecek gelirlerin tamamı, Türkiye'nin dış borçlarının ödenmesi için Milletler Cemiyeti denetimine bırakılmıştır.

Cevap

Musul ve Kerkük'ün Irak'a bırakılması karşılığında, bölge petrol gelirlerinin %10'unun 25 yıl süreyle Türkiye'ye verilmesi kararlaştırılmıştır.
1926 Ankara Antlaşması uyarınca Türkiye, Musul ve Kerkük'ün İngiliz mandası altındaki Irak'a ait olduğunu kabul etmiştir. Buna karşılık, bölgedeki petrol gelirlerinin %10'unun 25 yıl süreyle Türkiye'ye verilmesi hükme bağlanmıştır (Türkiye isterse bu hakkını 500 bin sterlin karşılığında devredebilme opsiyonuna da sahiptir). Bu durum, siyasi bir kayba karşı elde edilen sınırlı bir ekonomik kazanımdır.

Adım Adım Çözüm

1
Musul Sorunu'nun diplomatik seyrini analiz etmek
Lozan'da çözülemeyen sorunun Milletler Cemiyeti'ne intikal ettiği ve Brüksel Hattı'nın sınır olarak belirlendiği görülür.
Sorunun hangi aşamalardan geçerek antlaşma noktasına geldiğini anlamak için gereklidir.
2
İç politikanın dış politikaya etkisini değerlendirmek
Şeyh Sait İsyanı'nın ordunun gücünü bölmesi ve Türkiye'yi İngiltere karşısında taviz vermeye zorladığı tespit edilir.
Antlaşmanın neden Türkiye'nin aleyhine sonuçlandığını açıklayan temel faktördür.
3
1926 Ankara Antlaşması'nın maddelerini incelemek
Musul'un Irak'a bırakıldığı ancak ekonomik hak olarak %10 petrol payının 25 yıllığına Türkiye'ye verildiği bilgisine ulaşılır.
Antlaşmanın içeriğindeki teknik detayları netleştirmek için gereklidir.

Anahtar Kavram

1926 Ankara Antlaşması ile Musul Sorunu'nun Çözümü ve Ekonomik Hükümler
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla