Osmanlı Devleti Siyasi Tarihi

$1877-1878$ Osmanlı-Rus Savaşı'nın (93 Harbi) ardından imzalanan Ayastefanos Antlaşması'nın ağır şartlarını hafifletmek ve Berlin Kongresi'nde İngiltere'nin diplomatik desteğini kazanmak amacıyla, yönetimi geçici süreliğine İngiltere'ye bırakılan Osmanlı toprağı aşağıdakilerden hangisidir?

$1908$ yılında İngiltere Kralı $VII$. Edward ile Rus Çarı $II$. Nikola arasında gerçekleşen Reval Görüşmeleri'nde, Osmanlı Devleti'nin Makedonya topraklarında yapılacak ıslahatlar ve Balkanlar'ın geleceği konusunda mutabakata varılması; $19$. yüzyıl boyunca İngiltere'nin takip ettiği hangi temel dış politika stratejisinin kesin olarak terk edildiğini kanıtlar?

Osmanlı Devleti'nin Kuruluş Dönemi'nde, beylik yapısından merkeziyetçi bir devlet yapısına geçişte kurumsal teşkilatlanma hayati bir rol oynamıştır. Özellikle sınırların Balkanlar yönünde hızla genişlemesi, askeri ve idari mekanizmaların yeniden yapılandırılmasını zorunlu kılmıştır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisi $I.$ Murad Dönemi'nde askeri veya idari kapasiteyi artırmaya yönelik gerçekleştirilen faaliyetlerden biri değildir?

Osmanlı Devleti'nin $XVII.$ yüzyılın sonunda imzaladığı, Batı'da (Avrupa'da) ilk kez geniş çaplı toprak kaybına uğradığı ve Duraklama Dönemi'nin sona erip Gerileme Dönemi'nin başladığı kabul edilen antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

Osmanlı Devleti'nin $XVII.$ yüzyılda Avusturya ile gerçekleştirdiği askeri mücadeleler sonucunda $1664$ yılında imzaladığı Vasvar Antlaşması ile Uyvar Kalesi fethedilmiş ve Avusturya'dan savaş tazminatı alınmıştır. Bu antlaşma, Osmanlı'nın Avusturya karşısında kazançlı çıktığı ve toprak kazandığı son önemli diplomatik metin kabul edilir.

Bu bilgilere dayanarak $XVII.$ yüzyıl Osmanlı-Avusturya ilişkileri hakkında aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Osmanlı Devleti'nin Yükselme Dönemi'nde ($1453$-$1579$) gerçekleştirilen askeri faaliyetler; devletin sınırlarını genişletmek, ticari yolları denetim altına almak ve siyasi meşruiyeti pekiştirmek gibi stratejik hedefler doğrultusunda planlanmıştır.

Buna göre, aşağıda verilen fetih/sefer ve bu faaliyetin temel amacı/sonucu eşleştirmelerinden hangisi yanlıştır?

Osmanlı Devleti'nde $XVII.$ yüzyıl (Duraklama Dönemi), devlet kurumlarındaki bozulmaların belirginleştiği ve bu duruma çözüm arayışlarının başladığı bir süreçtir. Bu dönemde gerçekleştirilen ıslahat hareketleri ve genel özellikleri dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu yüzyıldaki ıslahatların bir özelliği olarak savunulamaz?

Osmanlı Devleti'nin $19$. yüzyılda karşı karşıya kaldığı "Boğazlar Meselesi", farklı dönemlerde imzalanan antlaşmalarla değişik hukuki statüler kazanmıştır. Bu süreçte $1833$ Hünkar İskelesi Antlaşması ile $1841$ Londra Boğazlar Sözleşmesi kıyaslandığında, Osmanlı Devleti'nin egemenlik hakları ve Boğazların uluslararası konumu açısından meydana gelen en temel değişim aşağıdakilerden hangisidir?

$II$. Mahmut ile başlayan merkezîleşme reformları ve Sultan Abdülmecid döneminde ilan edilen Tanzimat Fermanı ile Osmanlı Devleti, Avrupa sistemine entegre olmayı ve toprak bütünlüğünü 'Avrupa Uyumu' (Concert of Europe) çerçevesinde korumayı hedeflemiştir. $1856$ Paris Antlaşması ile bu sisteme resmen kabul edilen Osmanlı Devleti'nin, Karadeniz'deki egemenlik haklarını kısıtlayan 'tarafsızlık' statüsünden kurtulmasını sağlayan ancak Rusya'nın bölgede yeniden donanma bulundurma hakkını yasallaştıran, Prusya'nın Sedan Savaşı zaferiyle değişen kıta dengeleri sonucunda toplanan diplomatik konferans aşağıdakilerden hangisidir?

Kanuni Sultan Süleyman Dönemi'nde Safevi Devleti (İran) üzerine gerçekleştirilen Irakeyn, Tebriz ve Nahçıvan seferleri sonucunda 1555 yılında imzalanan ve Osmanlı Devleti ile Safeviler arasındaki ilk resmi barış antlaşması olma özelliğini taşıyan belge aşağıdakilerden hangisidir?

$1715-1718$ Osmanlı-Avusturya-Venedik Savaşları sonucunda imzalanan Pasarofça Antlaşması ile Osmanlı Devleti, Karlofça Antlaşması ile kaybettiği toprakları geri alma ümidini kaybetmiş ve eldeki toprakları koruma politikasına yönelmiştir. Bu politika değişikliğiyle beraber Osmanlı yöneticileri, Batı'nın askeri ve teknik üstünlüğünü ilk kez kabul ederek Avrupa'daki gelişmeleri yakından takip etme ihtiyacı duymuşlardır.

Bu ihtiyaç doğrultusunda, söz konusu dönemde dış politikada atılan en somut adım aşağıdakilerden hangisidir?

Osmanlı Devleti'nin XVIII. yüzyılın başlarında kaybettiği toprakları geri alma ümidini yitirdiği, Avrupa'nın üstünlüğünü kabul ederek savunma ağırlıklı bir politikaya ve Lale Devri ile birlikte Batılılaşma hareketlerine yöneldiği antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?

Osmanlı Devleti’nin Duraklama Dönemi ($XVII.$ yüzyıl) siyasi gelişmeleri, imzalanan antlaşmalar ve bu antlaşmaların Türk tarihi açısından taşıdığı önemler dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi bu dönem sınırları içerisinde gerçekleşen bir gelişme değildir?

Osmanlı Beyliği'nin bağımsız bir siyasi yapıya dönüşme sürecinde, devletleşmenin ve ekonomik egemenliğin ilk adımlarından biri olarak Osman Bey döneminde pazar yerlerinden toplanmaya başlanan ilk Osmanlı vergisi aşağıdakilerden hangisidir?

Balkan topraklarındaki fetihlerin hız kazanması ve sınırların genişlemesi üzerine Sultan $I. Murad$ Dönemi'nde, bu bölgelerin idari ve askeri yönetimini tek bir merkezden koordine etmek amacıyla yeni bir kurumsallaşma adımına gidilmiştir. Bu doğrultuda, merkeze bağlı en büyük idari birim olan Osmanlı tarihinin ilk eyalet teşkilatı kurulmuştur.

Osmanlı Devleti'nde eyalet sisteminin ilk örneği kabul edilen bu idari birim aşağıdakilerden hangisidir?

Osmanlı Devleti'nin $XVII.$ yüzyıl siyasi faaliyetleri incelendiğinde;

- Doğu'da Safeviler karşısında Ferhat Paşa Antlaşması ile en geniş sınırlara ulaşılması,
- Batı'da Lehistan karşısında Bucaş Antlaşması ile en geniş sınırlara ulaşılması,
- Orta Avrupa'da Avusturya karşısında Zitvatorok Antlaşması ile diplomatik mütekabiliyetin (eşitliğin) kabul edilmesi

gibi gelişmeler yaşanmıştır.

Bu üç gelişme birlikte değerlendirildiğinde, Osmanlı Devleti'nin bu dönemdeki dış politikası ve devletin genel durumu hakkında yapılabilecek en kapsamlı çıkarım aşağıdakilerden hangisidir?

Osmanlı Devleti'nin Rumeli topraklarına geçişi ve Edirne'yi fethetmesi üzerine Balkan devletlerinin Türk ilerleyişini durdurmak amacıyla oluşturduğu ilk büyük ittifaka karşı kazandığı zafer aşağıdakilerden hangisidir?

$1699$ tarihinde imzalanan Karlofça Antlaşması, Osmanlı Devleti'nin Batı'da ilk kez büyük çapta toprak kaybettiği bir dönüm noktası olmasının yanı sıra, Osmanlı dış politikasında ve diplomasi yöntemlerinde de köklü bir zihniyet değişimini zorunlu kılmıştır. Osmanlı Devleti’nin Karlofça sürecinde, klasik dönemdeki 'üstünlük' iddiasından vazgeçerek Avrupa siyasi dengelerini ve uluslararası hukuk kurallarını gözetmek durumunda kalmasının en somut göstergesi aşağıdakilerden hangisidir?

Kanuni Sultan Süleyman Dönemi'nde Osmanlı Devleti'nin, Avrupa'da yayılan Reform hareketleri karşısında Protestan prensleri desteklemesi ve Fransa'ya çeşitli ticari ayrıcalıklar (Kapitülasyonlar) tanıması; aşağıdakilerden hangisinin öncelikli olarak hedeflendiğini kanıtlamaktadır?

Osmanlı Devleti'nin $XVII.$ yüzyıl siyasi faaliyetleri incelendiğinde, kuzeyde yükselen bir güç olan Rusya ile ilk kez resmi bir antlaşma imzalanarak diplomatik ilişkilerin hukuki bir zemine oturtulduğu görülmektedir. Merzifonlu Kara Mustafa Paşa'nın Çehrin Seferi sonucunda $1681$ yılında imzalanan bu antlaşma aşağıdakilerden hangisidir?