Examkin

Büyük Harflerin Yazımı

122 soru

Soru 41Soru →

Türkçede büyük harflerin kullanımı; yer adları, kurum isimleri, tarihî dönemler ve yön bildiren sözcükler gibi pek çok farklı alanda belirli kurallara bağlanmıştır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yazarın son kitabında Anadolu'nun Batısı'na ait kültürel unsurlar ile modern yaşam arasındaki çatışma işlenmiştir.

Cevap

Anadolu'nun Batısı'na ifadesindeki 'batı' sözcüğünün küçük harfle yazılması gerekir.
Türkçede doğu, batı, kuzey, güney gibi yön bildiren sözcükler, bir özel isimden sonra geldiklerinde küçük harfle başlatılır. 'Anadolu'nun batısı' ifadesinde yön bildirildiği ve özel isimden sonra geldiği için 'batı' sözcüğünün küçük harfle yazılması kural gereğidir. Ayrıca bu durumda sözcük özel ad statüsünde olmadığı için kesme işaretiyle de ayrılmaz.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki yön bildiren sözcüğü ve bağlı olduğu özel ismi tespit et.
Yön bildiren sözcük 'batı', bağlı olduğu özel isim 'Anadolu'dur.
Yön adlarının yazımı, özel isimle olan konum ilişkisine bağlıdır.
2
Yön adının özel isimden önce mi yoksa sonra mı geldiğini kontrol et.
Sözcük, özel isimden sonra gelmiştir (Anadolu'nun batısı).
TDK kurallarına göre yön adları özel isimden önce gelirse büyük, sonra gelirse küçük harfle yazılır.
3
Sözcüğün doğru yazımını belirle.
Doğru yazım 'Anadolu'nun batısı' şeklinde olmalıdır.
Özel isimden sonra gelen yön bildiren sözcükler tür adı durumuna geçtiği için küçük harfle başlatılır.

Anahtar Kavram

Yön adlarının yer adlarıyla birlikte kullanımı
Soru 42Soru →

Türkçede özel adlara dâhil olmayan tür bildiren sözcükler (gazete, dergi, edebiyat, dil vb.) ile belirli bir dönemi, çağrı veya devri bildirmeyen geleneksel tür adlarının yazımı konusunda dikkatli olunmalıdır. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin kullanımıyla ilgili bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Geleneksel Türk kültürü içerisinde köklü bir geçmişe sahip olan Divan Edebiyatı, günümüzde de pek çok bilimsel araştırmaya konu olmaktadır.

Cevap

Geleneksel Türk kültürü içerisinde köklü bir geçmişe sahip olan Divan Edebiyatı, günümüzde de pek çok bilimsel araştırmaya konu olmaktadır.
Türk Dil Kurumu'nun güncel yazım kılavuzuna göre; özel adın yanına gelen ve ona dâhil olmayan 'edebiyat' sözü küçük harfle başlar. 'Divan edebiyatı' ve 'halk edebiyatı' gibi ifadeler de bu kurala dâhildir. Dolayısıyla 'Divan Edebiyatı' şeklinde yapılan yazım, büyük harflerin kullanımı açısından yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki özel isimleri ve büyük harf gerektiren yapıları (dönem, kanun, yer, unvan, eser adları) belirle.
Tanzimat Dönemi, Türk edebiyatı, Türk Harflerinin Kabul ve Tatbiki Hakkında Kanun, Cebelitarık Boğazı, Divan Edebiyatı, Vali Bey, Onuncu Yıl Marşı.
Yazım yanlışını tespit etmek için her bir yapının TDK kuralları çerçevesinde incelenmesi gerekir.
2
'Edebiyat' ve 'dil' gibi sözcüklerin özel ada dâhil olup olmadığını kontrol et.
TDK'ye göre 'Türk edebiyatı', 'Tanzimat edebiyatı', 'halk edebiyatı' ve 'divan edebiyatı' ifadelerindeki 'edebiyat' sözcüğü özel ada dâhil değildir ve küçük harfle yazılmalıdır.
Birçok öğrenci bu türleri 'dönem' adıyla karıştırarak büyük harfle yazma eğilimindedir.
3
D seçeneğindeki kullanımı kurala göre değerlendir.
Seçenekte yer alan 'Divan Edebiyatı' ifadesi, özel bir devir veya kurum adı değil, geleneksel bir edebiyat türü/anlayışı adıdır ve 'divan edebiyatı' şeklinde yazılmalıdır.
Yazım kuralı ihlali bu noktada gerçekleşmiştir.

Anahtar Kavram

Özel Ada Dâhil Olmayan Tür Adlarının Yazımı

Daha Fazla Pratik

TDK Yazım Kılavuzu'ndaki 'Saray, Köşk, Han, Kale...' ve 'Kurum, Kuruluş...' başlıklarını inceleyerek benzer istisnaları pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 43Soru →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hafta sonu arkadaşlarla Galata köprüsünde yürüyüş yapıp bol bol fotoğraf çektik.

Cevap

Galata Köprüsü ifadesinde 'Köprüsü' kelimesinin küçük harfle yazılması yanlıştır; kural gereği büyük harfle başlatılmalıdır.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre saray, köşk, han, kale, köprü, kule, anıt vb. yapı adlarının bütün kelimeleri büyük harfle başlar. Galata Köprüsü de bu kapsamda bir yapı adı olduğu için 'Köprüsü' kelimesinin baş harfi büyük yazılmalı ve gelen ek kesme işaretiyle ayrılmalıdır. Seçenekte 'köprüsünde' şeklinde küçük harfle başlanması bir yazım yanlışıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki özel adları ve yapı adlarını tespit et.
Topkapı Sarayı, Galata köprüsü, Ankara Kalesi, İshak Paşa Sarayı, Çankaya Köşkü.
Büyük harf kurallarının uygulanacağı sözcükleri belirlemek için gereklidir.
2
Yapı adlarının (saray, köşk, han, kale, köprü vb.) yazım kuralını hatırla.
TDK'ye göre yapı adlarının her kelimesi büyük harfle başlar.
Doğru ve yanlış kullanımı ayırt etmek için temel kural budur.
3
Tespit edilen kuralı seçeneklere uygula.
Galata köprüsü ifadesindeki 'köprüsü' sözcüğünün küçük harfle başlatıldığı ve ek ayrılmadığı görülür.
Yazım yanlışının olduğu seçeneği kesinleştirmek için son adımdır.

Anahtar Kavram

Yapı Adlarının Yazımı
Soru 44Soru →

Türkçede kurum, kuruluş, kurul, merkez, birim ve iş yeri adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmazken; kitap, dergi ve gazete adlarının her kelimesi büyük harfle başlar. Ancak özel ada dâhil olmayan "gazete", "dergi", "tablo" gibi sözler küçük harfle başlatılır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin kullanımıyla ilgili bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Akademik kariyerine devam eden genç araştırmacı, tezi için gerekli olan verileri toplamak amacıyla Türk Dili Dergisi'nin eski sayılarını inceliyor.

Cevap

Türk Dili dergisinin eski sayılarını inceliyor cümlesindeki 'Dergisi' ifadesi küçük harfle başlamalı ve kesme işaretiyle ayrılmamalıdır.
Türkçede özel ada dâhil olmayan 'dergi' sözcüğü küçük harfle başlatılmalıdır. 'Türk Dili' derginin ismidir, 'dergisi' ise onun türünü belirten ve özel isme dâhil olmayan bir sözcüktür. Dolayısıyla 'Türk Dili dergisinin' şeklinde yazılmalıydı. Seçenekteki 'Dergisi'nin' yazımı hem büyük harf kullanımı hem de kesme işareti kullanımı açısından hatalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki özel isimleri ve onlara eşlik eden tür adlarını belirle.
D seçeneğinde 'Türk Dili' dergi adı, 'Dergisi' ise türü belirten ek bir sözcük olarak kullanılmıştır.
Yazım yanlışının kaynağını tespit etmek için özel isim sınırlarını belirlemek gerekir.
2
TDK'nin gazete ve dergi adlarıyla ilgili kuralını hatırla.
Özel ada dâhil olmayan 'gazete' ve 'dergi' sözcükleri küçük harfle başlar (İstisna: Resmî Gazete).
Kuralın uygulanabilirliğini kontrol etmek için istisnaları ve genel kaideleri karşılaştırmak gerekir.
3
Yanlış yazılan kelimeyi kurala göre düzelt.
'Türk Dili Dergisi'nin' yerine 'Türk Dili dergisinin' yazılmalıdır.
Tür adı olan 'dergi' sözcüğü büyük harfle başlatılamaz ve özel isme dâhil olmadığı için kesme işaretiyle ayrılamaz.

Anahtar Kavram

Özel Ada Dâhil Olmayan Tür Adlarının Yazımı
Soru 45Soru →

Türkçede büyük harflerin kullanımı; kurum ve kuruluş adları, yer adları, tarihî dönemler ve unvanlar gibi pek çok farklı kurala bağlıdır. Bu kuralların ihlali yazım yanlışlarına yol açmaktadır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tapu ve Kadastro genel müdürlüğü tarafından yürütülen dijital arşiv projesi sayesinde işlemler çok daha hızlı tamamlanıyor.

Cevap

Kurum ve kuruluş adlarının her kelimesi büyük harfle başlar kuralına uyulmadığı için 'Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü' şeklinde yazılması gereken seçenek yanlıştır.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre kurum, kuruluş, kurul, merkez, birim ve işletme adlarının her kelimesi büyük harfle başlar. Bu nedenle 'Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü' ifadesindeki 'genel müdürlüğü' sözcüklerinin ilk harfleri büyük yazılmalıdır. Cümlede bu kurala uyulmadığı için yazım yanlışı yapılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki özel adları, unvanları, kurum adlarını ve yer adlarını belirleyin.
Belirlenen sözcükler: Batı medeniyeti, Rönesans Dönemi, İngiliz anahtarı, Arap Yarımadası, kuzeyinde, Tapu ve Kadastro genel müdürlüğü, Vali Bey.
Yazım kuralları denetimi için önce ilgili sözcük öbeklerinin tespit edilmesi gerekir.
2
TDK'nin kurum ve kuruluş adlarıyla ilgili kuralını uygulayın.
TDK'ye göre kurum, kuruluş, kurul, merkez, birim ve işletme adlarının her kelimesi büyük harfle başlar.
Yanlış yazımı bulmak için spesifik yazım kuralını hatırlamak gerekir.
3
Tespit edilen kuralı seçeneklere uygulayarak hatalı kullanımı bulun.
'Tapu ve Kadastro Genel Müdürlüğü' ifadesinde 'genel müdürlüğü' kısmının küçük harfle yazılması kural ihlalidir.
Kurum adının tamamı özel isim grubuna dahil olduğundan her kelimesi büyük harfle başlamalıdır.

Anahtar Kavram

Kurum ve Kuruluş Adlarının Yazımı
Tahmini Süre:1m 5s
Soru 46Soru →

Türkçede özel adlar ve bu adlara getirilen eklerin yazımı, belirli kurallara ve istisnalara tabidir. Özellikle kurum, kuruluş ve kurul adlarıyla kanun, tüzük ve yönetmelik isimlerinin yazımında hem büyük harf kullanımı hem de kesme işaretinin işlevi, adayların en çok dikkat etmesi gereken hususların başında gelir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin ve kesme işaretinin kullanımıyla ilgili bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin aldığı kararlar, millet iradesinin en somut tecellisi olarak hukuk sistemimizde yer bulmaktadır.

Cevap

Türkiye Büyük Millet Meclisi ifadesinden sonra gelen ekin kesme işaretiyle ayrıldığı seçenek hatalıdır.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre kurum, kuruluş, kurul, merkez, iş yeri, topluluk ve kuruluş adlarına getirilen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz. Türkiye Büyük Millet Meclisi bir kuruluş adı olduğu için getirilen tamlayan ekinin 'Meclisinin' şeklinde, kesme işareti kullanılmadan yazılması gerekmektedir. Bu nedenle ilgili ifade yazım hatası içermektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki kurum, kuruluş, kurul ve kanun adlarını tespit et.
Türk Dil Kurumu (kurum), Türk Medeni Kanunu (kanun), Avrupa Birliği (kuruluş/istisna) ve Türkiye Büyük Millet Meclisi (kuruluş).
Yazım kuralları, bu özel isim türlerine göre farklılık göstermektedir.
2
Kurum ve kuruluş adlarına gelen eklerin yazım kuralını uygula.
Türk Dil Kurumunun (doğru), Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin (yanlış).
TDK'nin güncel kurallarına göre kurum, kuruluş, kurul, merkez, iş yeri ve topluluk adlarına getirilen hiçbir ek kesme işaretiyle ayrılmaz. Bu nedenle 'Meclisinin' şeklinde yazılmalıdır.
3
Kanun adları ve Avrupa Birliği istisnasını doğrula.
Türk Medeni Kanunu'nun (doğru), Avrupa Birliği'ne (doğru).
Kanun, tüzük ve yönetmelik adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılırken; Avrupa Birliği ise kurum adları kuralının tek resmî istisnasıdır ve ekleri ayrılır.

Anahtar Kavram

Kurum ve kuruluş adlarına gelen eklerin kesme işaretiyle ayrılmaması kuralı ve Avrupa Birliği istisnası.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 47Soru →

Türkçede büyük harflerin kullanımı; yer adları, kurum isimleri, makam unvanları ve yön bildiren sözcükler gibi pek çok farklı alanda belirli kurallara bağlanmıştır. Bu kurallar ve Türk Dil Kurumu (TDK) yazım kılavuzu dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yapılan son arkeolojik kazılar, bu yerleşim alanının Van Gölü'nün Kuzeyinde kalan verimli topraklarda yoğunlaştığını göstermektedir.

Cevap

Van Gölü'nün kuzeyinde ifadesinde yön bildiren sözcüğün küçük harfle yazılması gerektiği için yazım yanlışı yapılmıştır.
Doğru cevap olan cümlede geçen 'Van Gölü'nün Kuzeyinde' ifadesinde bir yazım yanlışı vardır. Türk Dil Kurumu kurallarına göre; kuzey, güney, doğu, batı gibi yön bildiren kelimeler yer isimlerinden sonra geldiklerinde küçük harfle başlamalıdır. Cümlenin doğrusu 'Van Gölü'nün kuzeyinde' şeklinde olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Yön bildiren sözcüklerin kullanım kuralını kontrol etme.
Yön sözcükleri (doğu, batı, kuzey, güney vb.) özel isimden önce gelirse büyük (Kuzey Van Gölü), özel isimden sonra gelirse küçük (Van Gölü'nün kuzeyi) yazılır.
Yön bildiren kelimelerin yer adlarıyla kurduğu tamlamalardaki standart yazım kuralını belirlemek için.
2
Cümledeki kullanımı inceleme.
'Van Gölü'nün Kuzeyinde' ifadesinde 'kuzey' kelimesi özel isimden sonra gelmiş ve yön belirtmiştir.
Kelimenin cümle içindeki bağlamını ve kurala uygunluğunu test etmek için.
3
Diğer seçeneklerdeki kritik kullanımları doğrulama.
Resmî Gazete (özel isim), Sayın Bakan (makam adı), Türk Tarih Kurumunun (kurum eki ayrılmaz), Tanzimat Dönemi (dönem adı) kullanımlarının tamamı doğrudur.
Hatalı seçeneğin kesinliğinden emin olmak ve diğer seçeneklerin doğruluğunu teyit etmek için.

Anahtar Kavram

Yer adlarından sonra gelen yön adlarının küçük harfle başlaması kuralı.

Daha Fazla Pratik

Yön adlarının 'Batı medeniyeti' veya 'Uzak Doğu' gibi özel kullanımları ile kurum adlarına gelen eklerin yazımı konularını tekrar edebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 48Soru →

Türkçede belirli bir tarih bildiren ay ve gün adları büyük harfle başlar. Bu kurala göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Mustafa Kemal Atatürk, 19 mayıs 1919 tarihinde Samsun'a çıkmıştır.

Cevap

Cümlede geçen '19 mayıs 1919' ifadesindeki ay adının büyük harfle (Mayıs) yazılması gerekmektedir.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre, belirli bir tarih (gün ve yıl) bildiren ay ve gün adları her zaman büyük harfle başlar. '19 Mayıs 1919' ifadesinde gün ve yıl belirtildiği için 'Mayıs' sözcüğünün ilk harfi büyük yazılmalıdır. Cümlede küçük yazılarak yazım yanlışı yapılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki özel isimleri ve tarih bildiren sözcükleri tespit edin.
İkinci cümlede '19 mayıs 1919' ifadesi belirli bir tarih bildirmektedir.
Yazım kurallarını uygulamak için önce ilgili sözcükleri belirlemek gerekir.
2
Belirli bir gün ve yıl ile kullanılan ay adlarının yazım kuralını hatırlayın.
TDK kurallarına göre belirli bir tarih bildiren ay ve gün adları büyük harfle başlar.
Kuralın doğru uygulanıp uygulanmadığını kontrol etmek için temel kuralı bilmek gerekir.
3
Tespit edilen hatalı kullanımı düzeltin.
'19 mayıs 1919' yerine '19 Mayıs 1919' yazılmalıdır.
Belirli bir tarih (19) mevcut olduğu için ay adının ilk harfi büyük olmalıdır.

Anahtar Kavram

Belirli bir tarih (gün ve yıl) bildiren ay ve gün adlarının büyük harfle yazılması kuralı.

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde, sadece 'Mayıs ayında geleceğim' denilseydi 'mayıs' küçük yazılırdı. Tarihleri kontrol ederken mutlaka yanındaki sayısal verilere bakın.
Tahmini Süre:30s
Soru 49Soru →

Türkçede büyük harflerin kullanımı; yer adları, bayramlar, tarihî dönemler ve resmî belgeler gibi pek çok farklı alanda belirli kurallara bağlanmıştır.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Anadolu'nun kuzeydoğusundaki Kaçkar dağları, her mevsim farklı bir doğal güzelliğe bürünmektedir.

Cevap

Anadolu'nun kuzeydoğusundaki 'Kaçkar dağları' ifadesinde 'dağları' sözcüğünün büyük harfle başlaması gerektiği için bu cümlede yazım yanlışı yapılmıştır.
Türkçede yer adlarında özel isimden sonra gelen ve o yerin türünü belirten 'dağ, göl, deniz, nehir' gibi sözcükler büyük harfle başlar. 'Kaçkar Dağları' ifadesi bu kurala tabi olduğu için 'dağları' kelimesinin küçük harfle yazılması bir yazım yanlışıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki yer adlarını ve beraberindeki tür isimlerini tespit et.
'Anadolu' ve 'Kaçkar dağları' ifadeleri incelenir.
Yer adlarının yazım kurallarına uygunluğunu denetlemek için.
2
Özel isimden sonra gelen coğrafi tür isimlerinin (dağ, göl, nehir vb.) yazım kuralını uygula.
TDK kurallarına göre 'Kaçkar' özel isminden sonra gelen 'dağ' kelimesinin 'Kaçkar Dağları' şeklinde büyük harfle yazılması gerektiği görülür.
Büyük harflerin kullanımıyla ilgili hatayı belirlemek için.

Anahtar Kavram

Yer adlarında özel isimden sonra gelen deniz, nehir, göl, dağ, boğaz vb. tür bildiren ikinci isimler büyük harfle başlar.

Daha Fazla Pratik

Kurum, kuruluş ve kurul adlarının yazımında büyük harf kullanımı ile bunlara getirilen eklerin ayrılmama kuralını gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 50Soru →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Tesisatçı, bozulan musluğu tamir ederken çantasından çıkardığı İngiliz Anahtarı ile somunu dikkatlice sıktı.

Cevap

İngiliz anahtarı ifadesindeki 'anahtar' sözcüğünün büyük harfle yazılması hatalıdır; tür adları bu tür tamlamalarda küçük harfle başlamalıdır.
TDK kurallarına göre özel adlarla kurulan birleşik kelimelerde sadece özel adlar büyük harfle başlar. 'İngiliz anahtarı' ifadesindeki 'anahtar' sözcüğü bir tür adıdır ve cümle içinde büyük harfle başlatılması yazım yanlışına yol açar.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki özel ad ve tür adı içeren yapıları tespit edin.
Süveyş Kanalı, Tanzimat Fermanı, İngiliz anahtarı, Maraş dondurması ve Türk lirası ifadeleri incelenmelidir.
Yazım yanlışını bulmak için büyük harf kurallarına tabi olan sözcük öbeklerini belirlemek gerekir.
2
Tespit edilen yapıları TDK büyük harf kullanım kuralları ile karşılaştırın.
Süveyş Kanalı (yer adı türü), Tanzimat Fermanı (tarihî belge) ve Maraş dondurması (tür adı) kurallara uygundur. Ancak İngiliz anahtarı ifadesinde 'anahtar' kelimesi büyük yazılmıştır.
TDK'ye göre özel adla kurulan birleşik kelimelerde tür adları (anahtar, fıstık, kedi vb.) küçük harfle başlar.
3
Hatalı kullanımı belirleyerek doğru formu doğrulayın.
Doğru yazım 'İngiliz anahtarı' şeklinde olmalıdır.
Kural gereği sadece millet ismi olan 'İngiliz' büyük harfle başlar.

Anahtar Kavram

Özel adlarla kurulan birleşik kelimelerde ve yer adlarında büyük harf kullanımı
Tahmini Süre:50s
Soru 51Soru →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Batı'nın teknolojik üstünlüğünü kabul eden Osmanlı yönetimi, Lale devrinden itibaren Avrupa tarzı yeniliklere yönelmiştir.

Cevap

Lale Devri ifadesinde 'devir' sözcüğünün küçük harfle başlatılması hatalıdır; doğrusu 'Lale Devri' şeklinde olmalıdır.
Tarihî olay, çağ ve dönem adları büyük harfle başlar. 'Lale Devri' Türk tarihinde belirli bir zaman dilimini ifade eden özel bir ad olduğu için her iki sözcüğünün de ilk harfi büyük yazılmalı, gelen ekler ise kesme işaretiyle ayrılmalıdır. Cümlede 'devri' sözcüğünün küçük harfle başlatılması bu kurala aykırıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki özel isimleri ve tarihî dönem adlarını belirleyiniz.
Cümlede 'Batı', 'Osmanlı', 'Lale devri' ve 'Avrupa' ifadeleri özel nitelikli sözcüklerdir.
Yazım kuralları açısından denetlenecek odak noktalarını saptamak gerekir.
2
Tarihî dönem, çağ ve olay adlarının yazım kuralını hatırlayınız.
TDK kurallarına göre bu tür adların her kelimesi büyük harfle başlar.
Doğru yazım standardını belirlemek için kural bilgisi gereklidir.
3
'Lale devri' ifadesini bu kural ışığında analiz ediniz.
'Lale' kelimesi büyük yazılmış olsa da 'devri' kelimesi küçük yazılarak kural ihlal edilmiştir.
Hatanın hangi kelimede olduğunu netleştirmek gerekir.
4
Diğer seçeneklerdeki benzer yapıları (kurum adları, kanunlar, yön adları) kontrol ediniz.
Diğer seçeneklerdeki 'Millî Mücadele Dönemi', 'İl İdaresi Kanunu' ve 'Batı' gibi kullanımların kurallara uygun olduğu görülür.
Hatalı seçeneğin kesinliğinden emin olmak için çapraz kontrol yapılır.

Anahtar Kavram

Tarihî Olay, Çağ ve Dönem Adlarının Yazımı

Daha Fazla Pratik

Tarihî dönem adları ile tür adlarını (örneğin 'buzul dönemi'ndeki genel kullanım ile 'Buzul Dönemi' özel adını) ayırt etmeye yönelik soruları inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 52Soru →

Türkçede büyük harflerin ve kesme işaretinin kullanımıyla ilgili kurallar; kurum ve kuruluş adlarından tarihî dönemlere, özel adlara dâhil olan unvanlardan eser isimlerine kadar oldukça geniş bir kapsama sahiptir. Özellikle kamu yönetimi ve resmî yazışma dilinde bu kurallara riayet edilmesi, belgenin geçerliliği ve dilin korunması açısından kritik önem taşır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin veya bunlara bağlı eklerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yüksek Seçim Kurulu’na yapılan itirazların ardından, kesinleşen delege listeleri ilgili birimlere ivedilikle iletilmiştir.

Cevap

Yüksek Seçim Kurulu ifadesine getirilen ekin kesme işaretiyle ayrıldığı seçenek hatalıdır.
Türk Dil Kurumu'nun belirlediği yazım kurallarına göre kurum, kuruluş, kurul, merkez, birim ve makam adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz. Yüksek Seçim Kurulu bir kurul ismi olduğu için getirilen yönelme ekinin kesme işareti kullanılmadan 'Yüksek Seçim Kuruluna' şeklinde yazılması gerekir. Bu nedenle 'Kurulu’na' şeklindeki yazım hatalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Özel isimlerin ve kurum adlarının tespit edilmesi
Avrupa Birliği, Millî Mücadele Dönemi, Resmî Gazete, Anayasa Mahkemesi ve Yüksek Seçim Kurulu özel isimleri belirlendi.
Yazım kuralları denetimi için önce hangi kelimelerin özel ad statüsünde olduğu saptanmalıdır.
2
Kurum ve kuruluş adlarına gelen eklerin kuralının uygulanması
Yüksek Seçim Kurulu bir kuruldur ve gelen ekin 'Yüksek Seçim Kuruluna' şeklinde bitişik yazılması gerekir.
TDK'nin güncel imla kılavuzuna göre kurum, kuruluş, kurul, merkez, birim, destek ve makam adlarına gelen ekler kesme işaretiyle ayrılmaz.
3
İstisnaların ve diğer özel durumların kontrol edilmesi
Avrupa Birliği'nin istisna olduğu, Resmî Gazete'nin bir gazete adı olduğu ve dönem adlarının kurala uygun yazıldığı teyit edildi.
Avrupa Birliği bu kuralın tek istisnasıdır; dönem ve gazete adları ise kurum adı kategorisinde değerlendirilmez.

Anahtar Kavram

Kurum, Kuruluş ve Kurul Adlarına Gelen Eklerin Yazımı

Daha Fazla Pratik

Benzer şekilde 'Türk Dil Kurumu Başkanlığına' veya 'İstanbul Valiliğine' yazımlarındaki kesme işareti kullanımlarını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 53Soru →

Özel isimlerle kurulan ve tür adı içeren tamlamaların yazımı, KPSS adaylarının sıkça hata yaptığı konulardan biridir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin kullanımı noktasında bir yanlışlık söz konusudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bahçenin en güneş alan köşesine diktiğimiz Amasya Elması, bu yıl ilk meyvelerini vermeye başladı.

Cevap

Amasya Elması ifadesinin yer aldığı seçenek yanlıştır; bu tamlamadaki 'elma' sözcüğü tür bildirdiği için küçük harfle başlamalıdır.
Amasya elması tamlamasında 'Amasya' bir il adı olarak özel isimdir ve büyük harfle başlar; ancak 'elma' sözcüğü özel ada dâhil olmayan, bir türü belirten cins isimdir. Türk Dil Kurumu (TDK) kurallarına göre; özel ada dâhil olmayıp tamlama kuran tür adları (elma, kedi, fıstık vb.) küçük harfle başlamalıdır. Bu nedenle 'Amasya Elması' şeklinde yapılan yazım yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki özel adları ve onlara bağlı tür adlarını tespit edin.
Taksim Meydanı, Zafer Bayramı, Toros Dağları, Güneydoğu Anadolu, Amasya Elması ve Zigana Geçidi tespit edildi.
Yazım yanlışını bulmak için odaklanılması gereken kısımlar bu özel adlandırmalardır.
2
TDK'nin 'Özel ada dâhil olmayıp tamlama kuran tür adları küçük harfle başlar' kuralını hatırlayın.
Amasya elması, Van kedisi, Antep fıstığı gibi örneklerde ikinci sözcüğün küçük yazılması gerektiği belirlendi.
Sorudaki hatanın kaynağı bu spesifik kuraldır.
3
Belirlenen kuralı seçeneklerdeki tamlamalara uygulayın.
Diğer tüm seçenekler TDK kurallarına uygunken, Amasya elması tamlamasındaki 'elma' sözcüğünün büyük harfle başlatıldığı görüldü.
Yanlış olan kullanımın 'Amasya Elması' olduğu kesinleşti.

Anahtar Kavram

Özel ada dâhil olmayıp tamlama kuran tür adlarının (meyve, hayvan, alet vb.) küçük harfle yazılması kuralı.

Alternatif Yöntem

Hatanın türüne odaklanmak yerine, seçeneklerdeki tüm özel adların TDK'nin çevrim içi kılavuzundaki 'Büyük Harflerin Kullanıldığı Yerler' başlığıyla eşleşip eşleşmediğini kontrol etmek süreci hızlandırabilir.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 54Soru →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bölgedeki ekosistemin en önemli parçalarından biri olan Manyas gölü, her yıl çok sayıda göçmen kuşa ev sahipliği yapmaktadır.

Cevap

Manyas gölü ifadesinde yer alan 'gölü' sözcüğünün büyük harfle yazılmamış olması yazım yanlışına yol açmıştır; doğru yazım 'Manyas Gölü' şeklinde olmalıdır.
Yer adlarında (kıta, bölge, il, ilçe, köy, semt vb.) ilk isimden sonra gelen deniz, nehir, göl, dağ, boğaz vb. tür bildiren ikinci isimler büyük harfle başlar. Bu nedenle 'Manyas gölü' ifadesi 'Manyas Gölü' şeklinde yazılmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki özel isimleri ve bunlara eşlik eden tür, unvan ve dönem adlarını tespit etmek.
İncelenen cümlelerde 'Vali Ahmet Bey', 'Türk Dili dergisi', 'Manyas gölü', 'Tanzimat Dönemi' ve 'Resmî Gazete' gibi yazım kuralı barındıran ifadeler saptanmıştır.
Yazım kurallarının hangi kategorilerde uygulandığını belirlemek için.
2
Yer adlarının yazımıyla ilgili TDK kuralını kontrol etmek.
Manyas gölü ifadesinde 'gölü' sözcüğünün küçük harfle yazıldığı görülmüştür. TDK'ye göre yer adlarında (dağ, göl, deniz, nehir vb.) özel isimden sonra gelen tür bildiren ikinci isimler büyük harfle başlar.
Hatalı kullanımı tespit edip kurala uygun formunu belirlemek için.

Anahtar Kavram

Yer adlarında tür bildiren (dağ, göl, deniz vb.) ikinci isimlerin büyük harfle başlatılması kuralı.
Tahmini Süre:50s
Soru 55Soru →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin kullanımıyla ilgili bir yazım yanlışı vardır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hafta sonu arkadaşlarımızla tuz gölü'ne geziye gideceğiz.

Cevap

Hafta sonu arkadaşlarımızla tuz gölü'ne geziye gideceğiz.
Cümledeki 'tuz gölü'ne' ifadesinde bir yazım yanlışı vardır. Türk Dil Kurumu kurallarına göre yer adlarında (kıta, bölge, il, ilçe, semt vb.) ve yer adlarında ilk isimden sonra gelen deniz, nehir, göl, dağ, boğaz gibi tür bildiren ikinci isimler büyük harfle başlar. Dolayısıyla ifadenin 'Tuz Gölü'ne' şeklinde yazılması gerekmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki özel isimleri ve yer adlarını belirleyin.
Tüm seçeneklerdeki kurum, unvan ve yer bildiren ifadeler tespit edilir.
Yazım kurallarına göre hangi kelimelerin büyük harfle başlaması gerektiğini anlamak için önce özel isimleri bulmalıyız.
2
Yer adlarının yazım kuralını (TDK) kontrol edin.
Yer adlarında özel isimden sonra gelen göl, dağ, nehir gibi tür adlarının büyük harfle başlaması gerektiği görülür.
Özel bir yeri belirten 'Tuz Gölü' gibi ifadeler tamlama halinde bir özel isim oluşturur.
3
Hatalı yazımı tespit edin.
'tuz gölü'ne' ifadesinde hem ilk harfin hem de 'göl' kelimesinin baş harfinin küçük yazılması bir hatadır.
Doğru yazım 'Tuz Gölü'ne' şeklinde olmalıdır.

Anahtar Kavram

Yer adlarında tür bildiren ikinci isimlerin yazımı
Soru 56Soru →

Büyük harflerin kullanımıyla ilgili kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yaz tatilini geçirmek için her yıl Muğla'nın Bodrum İlçesi'ni tercih eden turistlerin sayısı artıyor.

Cevap

Cümledeki 'Bodrum İlçesi'nin' ifadesinde 'ilçe' sözcüğü özel ada dahil değildir ve küçük harfle başlatılarak 'ilçesini' şeklinde yazılmalıdır.
Doğru cevap olan cümlede geçen 'Bodrum İlçesi' ifadesi hatalıdır. Türk Dil Kurumu kurallarına göre özel ada dâhil olmayıp tamlama kuran şehir, ilçe, belde, köy, semt vb. sözler küçük harfle başlar. Dolayısıyla 'ilçesini' şeklinde, küçük harfle ve kesme işareti kullanılmadan yazılması gerekirdi.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerde yer alan yer adlarını, dönem adlarını ve tür adlarını tespit edin.
Güneş sistemi, Bodrum İlçesi, Tanzimat Dönemi, Maraş dondurması ve Mai ve Siyah romanı ifadeleri incelenmek üzere belirlendi.
Yazım kurallarının hangi sözcük öbeklerinde uygulanacağını belirlemek analiz için ilk adımdır.
2
TDK'nin idari birimlere (il, ilçe, köy) yönelik büyük harf kuralını uygulayın.
Bodrum bir özel isimdir ancak 'ilçe' sözcüğü bu isme dahil olmayan bir tamlama öğesidir; dolayısıyla küçük harfle başlaması gerekir.
Özel ada dahil olmayıp tamlama kuran şehir, ilçe, belde, köy, semt vb. sözler küçük harfle başlar (Örn: Ankara ili, Etimesgut ilçesi).

Anahtar Kavram

İl, ilçe, belde, köy gibi sözcüklerin yazımı
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 57Soru →

Özel isimler (kişi, şehir, hayvan, ülke adları vb.) her zaman büyük harfle başlar. Bu kurala uyulmaması yazım yanlışına yol açar. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde özel isimlerin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Arkadaşım izmir'de yeni bir işe başladı.

Cevap

Arkadaşım izmir'de yeni bir işe başladı.
Şehir isimleri özel ad kategorisindedir. Türkçede özel isimler cümle içinde nerede olursa olsun büyük harfle başlatılır. İlgili cümlede geçen 'İzmir' kelimesi 'izmir' şeklinde küçük harfle başlatıldığı için yazım yanlışı yapılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki özel isimleri tespit etmek.
Cümlelerde İstanbul, İzmir (izmir), Pamuk, Zeynep ve Hanım kelimeleri özel isim olarak belirlendi.
Yazım yanlışı genellikle bu tür isimlerin büyük/küçük harf durumundan kaynaklanır.
2
Tespit edilen özel isimlerin büyük harf kuralına uygunluğunu kontrol etmek.
'izmir' sözcüğünün küçük harfle başladığı, diğerlerinin ise büyük harfle başladığı görüldü.
TDK kurallarına göre il, ilçe ve köy gibi yer adları özel isimdir ve her zaman büyük harfle yazılmalıdır.

Anahtar Kavram

Özel İsimlerin Yazımı

Alternatif Yöntem

Cümledeki tüm kelimeleri tek tek incelemek yerine sadece yer, kişi ve hayvan isimlerine odaklanarak hızlıca sonuca ulaşılabilir.
Tahmini Süre:30s
Soru 58Soru →

Büyük harflerin kullanımıyla ilgili aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı vardır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sanatçının son çalışmasında, Servetifünun Edebiyatı'nın Batı etkisindeki gelişimi ve dönemin siyasi atmosferi ele alınmış.

Cevap

Servetifünun Edebiyatı'nın ifadesindeki 'edebiyatı' sözcüğü küçük harfle yazılmalıdır.
Türkçede dönem adları 'Dönemi' sözcüğüyle birlikte kullanıldığında her iki kelime de büyük harfle başlar (örneğin: Servetifünun Dönemi). Ancak bir edebi geleneği veya topluluğu ifade eden 'edebiyatı' sözcüğüyle kurulan tamlamalarda ikinci kelime küçük harfle başlatılmalıdır. Bu nedenle 'Servetifünun Edebiyatı'ndaki' kullanımı yanlıştır, doğrusu 'Servetifünun edebiyatının' şeklinde olmalıydı.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki özel isimleri ve dönem adlarını tespit et.
Servetifünun, Batı, Ege Bölgesi gibi terimler incelendi.
Yazım kuralları gereği hangi kelimelerin özel ada dâhil olduğunu belirlemek gerekir.
2
Dönem ve topluluk adlarının 'edebiyatı' kelimesiyle kullanım kuralını uygula.
TDK'ye göre 'Servetifünun edebiyatı', 'Tanzimat edebiyatı' gibi kullanımlarda 'edebiyat' sözcüğü küçük harfle başlar.
Bu tür tamlamalarda ikinci kelime özel adın kendisine dâhil edilen bir unvan veya tür adı değildir.
3
Diğer seçeneklerdeki unvan, yön ve coğrafi terimlerin kurallara uygunluğunu denetle.
Ege Bölgesi, Millî Mücadele ve Anadolu'nun güneyi kullanımlarının hatasız olduğu teyit edildi.
Sorunun çeldiricilerinin doğruluğundan emin olunarak yanlış seçenek kesinleştirilir.

Anahtar Kavram

Dönem ve Akım Adlarında Büyük Harf Kullanımı

Daha Fazla Pratik

Kurum ve kuruluş adlarına gelen eklerin ayrılmaması kuralını ve 'Resmî Gazete' gibi istisnai büyük harf kullanımlarını tekrar gözden geçirin.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 59Soru →

Türkçede özel adlara bağlı olan kurum, kuruluş, dönem, çağ ve yapı adları büyük harfle başlatılırken; özel ada dâhil olmayıp tamlama kuran şehir, il, ilçe, dil, edebiyat gibi tür bildiren isimler küçük harfle yazılır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde büyük harflerin kullanımıyla ilgili bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı’nın ilk çeyreğinde kaleme alınan eserlerde, toplumsal değişimler ve modernleşme çabaları ön plandadır.

Cevap

Cumhuriyet Dönemi Türk Edebiyatı’nın ifadesindeki 'Edebiyatı' kelimesinin küçük harfle başlaması ve ekten önce kesme işareti almaması gerekmektedir.
Türkçede 'edebiyat' kelimesi, bir millet veya dönem adıyla tamlama oluşturduğunda özel ismin bir parçası sayılmaz. TDK kurallarına göre doğru yazım 'Cumhuriyet Dönemi Türk edebiyatı' şeklinde olmalıdır. Kelime küçük harfle başladığı için gelen ekler de kesme işaretiyle ayrılmaz.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki 'Cumhuriyet Dönemi' ifadesini inceleyin.
Doğru kullanım. Tarihi dönem ve çağ adları büyük harfle başlar.
Tanzimat Dönemi, Millî Mücadele Dönemi örneklerinde olduğu gibi.
2
Cümledeki 'Türk' kelimesini inceleyin.
Doğru kullanım. Millet ve boy adları her zaman büyük harfle başlar.
Özel isim kategorisindedir.
3
Cümledeki 'Edebiyatı' kelimesini ve aldığı eki inceleyin.
Hatalı kullanım. 'Türk edebiyatı' tamlamasında edebiyat kelimesi özel ismin bir parçası değildir.
TDK kurallarına göre 'Türk dili', 'Türk edebiyatı', 'Hürriyet gazetesi' gibi tamlamalarda ikinci kelime küçük harfle başlatılır.

Anahtar Kavram

Özel ada dâhil olmayıp tamlama kuran tür isimlerinin (edebiyat, dil, gazete vb.) yazımı.

Daha Fazla Pratik

Kurum adlarına gelen eklerin kesme işaretiyle ayrılmaması kuralı ve 'Resmî Gazete' istisnası KPSS'de sıkça sorulmaktadır, bu maddeleri tekrar edebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 60Soru →

Büyük harflerin kullanımıyla ilgili kurallar dikkate alındığında aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yazım yanlışı yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Osmanlı Devleti'nde barış ve yenileşme çabalarıyla özdeşleşen Lale devri, Pasarofça Antlaşması ile başlamıştır.

Cevap

Lale devri ifadesindeki 'devri' sözcüğü büyük harfle başlamalıdır (Lale Devri).
Türk Dil Kurumu (TDK) kurallarına göre; tarihî olay, çağ ve dönem adlarının her kelimesi büyük harfle başlar. 'Lale Devri' ifadesi Osmanlı tarihine ait spesifik bir dönemi temsil ettiği için 'Devri' sözcüğü büyük harfle yazılmalıdır. Cümlede küçük harfle verilerek yazım yanlışı yapılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki özel isimleri ve onlara bağlı tür adlarını (kurum, dönem, yön, yayın) belirle.
Millî Eğitim Bakanlığı (kurum), Lale devri (dönem), Ankara Valiliği (kurum), Kuzeybatı Anadolu (yön+yer), Türk Dili dergisi (yayın).
Yazım kuralları kategorilerine göre inceleme yapmak hatayı tespit etmeyi kolaylaştırır.
2
TDK'nin dönem adlarıyla ilgili kuralını hatırla.
Tarihî olay, çağ ve dönem adlarının her kelimesi büyük harfle başlar (Örn: Millî Mücadele, Tanzimat Dönemi).
Lale Devri ifadesinin bir tarihî dönem adı olduğunu teyit etmek için kuralı uygulamak gerekir.
3
Hatalı kullanımı düzelt.
'Lale devri' yazımı yanlıştır; doğru yazım 'Lale Devri' olmalıdır.
Dönem bildiren 'Devir/Dönem' kelimeleri özel ismin bir parçası kabul edilir.

Anahtar Kavram

Tarihî olay, çağ ve dönem adlarının yazımı
Tahmini Süre:45s
ÖncekiSayfa 3 / 7Sonraki
Büyük Harflerin Yazımı Alıştırma Soruları — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür — Sayfa 3 | Examkin