Examkin

İki Noktanın Kullanımı

123 soru

Soru 1Soru →

Noktalama kuralları dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın (:) kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmamıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Dolapta sadece üç şey kalmıştı: peynir, zeytin ve yumurta.

Cevap

Dolapta sadece üç şey kalmıştı: peynir, zeytin ve yumurta.
Doğru seçenekte, kendisinden sonra örnek verilecek bir cümlenin sonunda iki nokta kullanılmıştır. Ayrıca örnekler özel isim olmadığı ve tam bir cümle kurmadığı için küçük harfle başlatılarak yazım kurallarına tam uyum sağlanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerin yapısını inceleyerek nerede örnekleme veya açıklama yapıldığını tespit edin.
Tüm cümlelerde bir hazırlık ifadesinden (şunlardır, şudur, seslendi vb.) sonra örnek veya açıklama geldiği görülmektedir.
İki noktanın en temel görevi kendisinden sonra örnek verilecek veya açıklama yapılacak cümlelerin sonuna konulmasıdır.
2
Kullanılan noktalama işaretlerinin bu görevlere uygunluğunu kontrol edin.
Peynir, zeytin ve yumurtanın sıralandığı cümlede kullanılan iki nokta kurala uygundur. Diğer cümlelerde ise bu görev için yanlışlıkla noktalı virgül veya virgül kullanılmıştır.
Türkçede açıklama ve örnekleme görevleri sadece iki noktaya aittir; noktalı virgül ise sıralı cümleleri veya türleri ayırmak için kullanılır.

Anahtar Kavram

İki Noktanın Kullanımı (Örnekleme ve Açıklama)

İpuçları

1
Cümlede 'şunlardır, şudur, şöyle' gibi ifadeler varsa genellikle bir açıklama veya örnekleme gelecektir.
2
Açıklama ve örnekleme yapılacak yerlerde iki nokta (:) kullanılır. Noktalı virgül (;) bu amaçla kullanılmaz.

Daha Fazla Pratik

İki noktadan sonra gelen ifadenin ne zaman büyük, ne zaman küçük harfle başlayacağına dair kuralları tekrar edin.
Tahmini Süre:45s
Soru 2Soru →

Türkçede iki noktanın (:) kullanım alanları ve bu işaretten sonra gelen ifadelerin yazımıyla ilgili kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bölgesel kalkınma planı kapsamında şu stratejik adımlar belirlenmiştir; altyapı yatırımları, teknolojik dönüşüm ve nitelikli iş gücü eğitimi.

Cevap

Bölgesel kalkınma stratejilerinin sıralandığı cümlede, açıklama ve örnekleme öncesinde noktalı virgül (;) kullanılması yanlıştır; bu işlev için iki nokta (:) kullanılmalıdır.
Bölgesel kalkınma planıyla ilgili stratejilerin açıklandığı cümlede, 'belirlenmiştir' ifadesinden sonra bir liste/açıklama geleceği için noktalı virgül (;) değil, iki nokta (:) kullanılmalıdır. Noktalı virgülün bu tür bir açıklama başlatma görevi yoktur.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki noktalama işaretlerinin işlevlerini kontrol edin.
Bölgesel kalkınma planıyla ilgili cümlede bir sıralama/açıklama yapılacağı anlaşılmaktadır.
İki nokta, kendisinden sonra örnek verilecek veya açıklama yapılacak cümlelerin sonunda kullanılır.
2
İki noktadan sonra gelen ifadelerin büyük veya küçük harfle başlayıp başlamadığını inceleyin.
Tam cümle olan ifadelerin (A seçeneği) ve özel isimlerin (D seçeneği) büyük, genel örnek listelerinin (C seçeneği) küçük harfle başladığı doğrulanır.
Yazım kurallarına göre iki noktadan sonra gelen ifade bağımsız bir cümle ise büyük, sadece örnekler sıralanıyorsa küçük harfle başlanır.
3
Noktalı virgül ile iki noktanın görevlerini karşılaştırın.
Bölgesel stratejilerin sıralandığı seçenekte noktalı virgül kullanıldığı tespit edilir.
Açıklama ve örnekleme gerektiren durumlarda noktalı virgülün kullanılması bir noktalama hatasıdır.

Anahtar Kavram

İki noktanın (:) açıklama ve örnekleme işlevi ile yazım kuralları (büyük/küçük harf ayrımı).
Tahmini Süre:50s
Soru 3Soru →

Noktalama işaretlerinin işlevleriyle ilgili çalışma yapan bir öğrenci, hazırladığı metinde iki noktanın (:) kullanımıyla ilgili kuralları uygulamak istemiştir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın (:) kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Gelecek nesillere bırakacağımız en büyük miras şudur; doğayı korumak ve ona saygı duymak.

Cevap

Doğayı korumak ve ona saygı duymak ifadesinden önce kullanılan noktalı virgül (;) yanlıştır; burada açıklama yapıldığı için iki nokta (:) kullanılmalıdır.
Doğru cevap olan cümlede, bir açıklama yapılmadan hemen önce noktalı virgül (;) kullanılmıştır. Oysa Türk dil bilgisi kurallarına göre kendisiyle ilgili açıklama verilecek veya örnek verilecek cümlelerin sonuna iki nokta (:) konmalıdır. Bu nedenle noktalı virgül kullanımı hatalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlenin anlam yapısını ve noktalama işaretinin işlevini analiz edin.
"Gelecek nesillere bırakacağımız en büyük miras şudur" ifadesinden sonra mirasın ne olduğuna dair bir açıklama yapıldığı görülmektedir.
Türkçede kendisiyle ilgili açıklama verilecek veya örnek sıralanacak cümlelerin sonuna iki nokta konur.
2
Kullanılan noktalama işaretinin kurala uygunluğunu kontrol edin.
Cümlede açıklama öncesinde noktalı virgül (;) kullanıldığı tespit edilmiştir.
Noktalı virgülün açıklama yapmak veya örnek tanıtmak gibi bir görevi yoktur; bu görev sadece iki noktaya aittir.

Anahtar Kavram

İki Noktanın Açıklama ve Örnekleme İşlevi
Tahmini Süre:50s
Soru 4Soru →

Noktalama işaretlerinin işlevlerine uygun kullanılması, metnin anlam akışını düzenleyen en temel unsurlardan biridir. Özellikle iki noktanın (:), kendisinden sonra yapılacak açıklama veya sıralanacak örneklerle olan bağı, yazım kuralları açısından titizlik gerektirir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın (:) kullanımı ve bu işaretten sonra gelen ifadenin yazımı doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Batı Karadeniz'de şu şehirleri gezdik: Safranbolu, Amasra ve İnkumu.

Cevap

İki noktanın kullanımının ve sonrasındaki yazımın doğru olduğu cümle, şehir isimlerinin sıralandığı seçenektir.
İki noktadan sonra özel isimlerle başlayan bir örnek listesi sunulduğu için hem iki noktanın kullanımı hem de şehir isimlerinin büyük harfle başlatılması Türk Dil Kurumu kurallarına tam olarak uygundur.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki iki noktanın kullanım amacını analiz edin.
Tüm cümlelerde bir açıklama veya örnekleme durumu söz konusudur.
İki nokta; kendisinden sonra örnek verilecek veya açıklama yapılacak cümlelerin sonuna konur.
2
İki noktadan sonra gelen ifadenin türünü (cümle/örnek) belirleyin.
Şehir isimleri özel isimdir, meyveler cins isimdir, tavsiye ise tam bir cümledir.
Yazım kurallarına göre iki noktadan sonra gelen bağımsız cümleler ve özel isimler büyük harfle; cümle niteliği taşımayan örnekler ise küçük harfle başlar.
3
Noktalama işareti seçimini kontrol edin.
Noktalı virgül ve virgül kullanılan seçenekler kural dışıdır.
Açıklama ve örnekleme öncesinde sadece iki nokta kullanılır; bu görevlerde noktalı virgül veya virgül kullanılması hatalıdır.

Anahtar Kavram

İki noktanın temel işlevleri ve kendisinden sonraki büyük/küçük harf kuralları.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 5Soru →

İki noktanın (:) kullanımı ve bu işaretten sonra gelen ifadenin büyük ya da küçük harfle başlamasıyla ilgili kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir doğru kullanım söz konusudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Belediye başkanının talimatı oldukça netti: 'İlçedeki tüm çocuk parkları bu hafta sonuna kadar yenilenecek.'

Cevap

İki noktadan sonra aktarılan ifadenin tam bir cümle olması nedeniyle büyük harfle başlatıldığı ve noktalama işaretinin doğru yerleştirildiği seçenek doğru cevaptır.
Belediye başkanının talimatının aktarıldığı cümlede, iki nokta aktarma görevinde kullanılmış ve tırnak içindeki ifade bağımsız bir cümle olduğu için büyük harfle başlatılarak kurallara tam uyum sağlanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki iki nokta (veya yerine kullanılan işaret) işlevlerini belirle.
Tüm seçeneklerde açıklama, örnekleme veya aktarma işlevi bulunmaktadır.
İki noktanın temel görevleri açıklama yapmak, örnek vermek ve aktarma yapmaktır.
2
Noktalama işareti seçimini kontrol et.
Semicolon (noktalı virgül) ve virgül kullanılan seçenekler kural ihlali yapmaktadır.
Örnek ve açıklama öncesinde sadece iki nokta (:) kullanılır.
3
İki noktadan sonraki harf büyüklüğünü kontrol et.
Cümle niteliğindeki açıklamaların büyük, sadece örneklerin küçük harfle başlaması gerekir.
TDK yazım kurallarına göre iki noktadan sonra gelen bağımsız cümleler büyük harfle başlar.

Anahtar Kavram

İki Nokta ve Büyük Harf Kullanımı

Daha Fazla Pratik

İki noktadan sonra gelen ifadelerin hangi durumlarda büyük, hangi durumlarda küçük harfle başladığını pekiştirmek için TDK Yazım Kılavuzu'ndaki örnekleri inceleyin.
Tahmini Süre:50s
Soru 6Soru →

Türkçede iki noktadan (:) sonra gelen açıklama bağımsız bir cümle ise bu cümle büyük harfle; eğer iki noktadan sonra birbiri ardınca örnekler sıralanıyorsa bu örnekler küçük harfle başlar.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın (:) kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Size şunu net bir şekilde ifade edebilirim: başarı, disiplinli bir çalışmanın doğal bir sonucudur.

Cevap

İki noktadan sonra gelen ifadenin tam bir cümle teşkil etmesine rağmen küçük harfle başlatıldığı seçenek hatalıdır.
İki noktadan sonra gelen ifade bağımsız bir cümle niteliği taşıyorsa büyük harfle başlamalıdır. Seçeneklerdeki ifadelerden 'başarı, disiplinli bir çalışmanın doğal bir sonucudur' kısmı bir özne ve yükleme sahip tam bir cümle olduğu için 'Başarı' şeklinde büyük harfle başlatılmalıydı. Bu nedenle bu cümlede yazım yanlışı yapılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
İki noktadan sonraki kısmın yapısını incele.
"başarı, disiplinli bir çalışmanın doğal bir sonucudur" ifadesinin bir özne (başarı) ve bir yüklemden (sonucudur) oluştuğunu tespit et.
Yazım kuralını doğru uygulamak için ifadenin cümle mi yoksa örnek listesi mi olduğunu belirlemek gerekir.
2
Yazım kuralları ile karşılaştır.
İfade bir cümle olduğu için kural gereği büyük harfle başlaması gerektiğini doğrula.
TDK kurallarına göre iki noktadan sonraki bağımsız cümleler büyük harfle başlar.
3
Yanlışlığı belirle.
"başarı" sözcüğünün küçük harfle yazılmasının kural ihlali olduğu sonucuna var.
Cümlenin başında küçük harf kullanımı yazım hatasıdır.

Anahtar Kavram

İki noktadan sonra büyük ve küçük harf kullanım ayrımı

Daha Fazla Pratik

İki noktadan sonra gelen ifadenin yüklemi olup olmadığını kontrol ederek cümle olup olmadığına karar verebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 7Soru →

Noktalama kuralları dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın (:) kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kırtasiyeden aldıklarımı sıralayayım; iki adet kalem, bir silgi ve bir defter.

Cevap

Hatalı kullanımın bulunduğu cümle 'Kırtasiyeden aldıklarımı sıralayayım; iki adet kalem, bir silgi ve bir defter.' ifadesidir.
Cümlede örnekler sıralanmadan önce iki nokta (:) kullanılması gerekirken noktalı virgül (;) kullanılmıştır. Türk Dil Kurumu'na göre, kendisinden sonra örnek verilecek cümlenin sonuna iki nokta konur.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerin sonundaki noktalama işaretlerinin işlevlerini belirlemek
Cümlelerin hangisinde açıklama veya örnekleme yapılacağını tespit etmek
İki noktanın temel kullanım alanlarını hatırlamak için
2
Örnek sıralanan bölümlerdeki noktalama işaretini kontrol etmek
Kırtasiye malzemelerinin sıralandığı cümlede noktalı virgül kullanıldığı belirlendi
Kural gereği örnekleme öncesi iki nokta konması gerektiğini doğrulamak için
3
İki noktadan sonra gelen kelimelerin büyük/küçük harf durumunu incelemek
Örneklerin küçük harfle, cümlelerin büyük harfle başladığı görüldü
Yazım kurallarına uygunluğu denetlemek için

Anahtar Kavram

İki noktanın kendisinden sonra örnek verilecek veya açıklama yapılacak cümlelerin sonunda kullanılması kuralı.
Tahmini Süre:45s
Soru 8Soru →

İki noktanın (:) kullanımına yönelik temel kural şöyledir: İki noktadan sonra gelen açıklama bağımsız bir cümle niteliğindeyse büyük harfle; şayet açıklama birbiri ardınca sıralanan örneklerden oluşuyorsa küçük harfle başlar.

Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın kullanımı veya iki noktadan sonraki bölümün yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Eserin ana temasını şu şekilde formüle etmek mümkündür: bireyin modern toplum içindeki yalnızlığı ve bu yalnızlığın yol açtığı yabancılaşmadır.

Cevap

Eserin ana temasını ifade eden cümlede iki noktadan sonra küçük harfle başlanması yanlıştır; çünkü açıklama bir tam cümledir.
Eserin ana temasını içeren cümlede, iki noktadan sonra gelen 'bireyin modern toplum içindeki yalnızlığı ve bu yalnızlığın yol açtığı yabancılaşmadır' kısmı yapısal olarak bağımsız bir cümledir (yüklemi vardır). Türk Dil Kurumu kurallarına göre, iki noktadan sonra gelen açıklama bağımsız bir cümle ise ilk harf büyük olmalıdır. Bu yüzden 'bireyin' kelimesi 'Bireyin' şeklinde yazılmalıydı.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerde iki noktadan sonra gelen bölümlerin niteliğini belirle.
B seçeneğinde iki noktadan sonra gelen 'bireyin modern toplum içindeki yalnızlığı ve bu yalnızlığın yol açtığı yabancılaşmadır' ifadesi, bir yüklemi (-dır) olan bağımsız bir cümledir.
Yazım kurallarına göre iki noktadan sonra gelen açıklama cümle niteliğindeyse büyük harfle başlamalıdır.
2
Diğer seçeneklerdeki örnek ve cümle ayrımını kontrol et.
Diğer seçeneklerde örnekler (küçük harf), özel isimler (büyük harf) veya bağımsız cümleler (büyük harf) kurallara uygun şekilde verilmiştir.
Kuralın doğru uygulanıp uygulanmadığını teyit etmek için tüm seçenekler analiz edilmelidir.
3
Hatalı olan seçeneği işaretle.
Bireyin sözcüğünün küçük harfle başlaması kural ihlalidir.
Bağımsız cümlelerin ilk harfi her zaman büyük olur.

Anahtar Kavram

İki Noktadan Sonra Büyük/Küçük Harf Kullanımı
Soru 9Soru →

Noktalama işaretlerinin işlevleri dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın (:) kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Evdeki eksiklerimizi tek tek not ettim; deterjan, sünger ve bez.

Cevap

Evdeki eksiklerin sıralandığı cümlede noktalı virgül yerine iki nokta kullanılmalıdır.
Türkçede kendisiyle ilgili örnek verilecek cümlelerin sonuna iki nokta (:) getirilir. 'Evdeki eksiklerimizi tek tek not ettim' cümlesinden sonra eksik olan malzemeler örnek olarak sıralandığı için burada noktalı virgül (;) kullanılması bir noktalama yanlışıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlenin yapısını ve noktalamanın amacını belirle.
Cümlede 'eksiklerimizi tek tek not ettim' ifadesinden sonra bu eksiklerin neler olduğuna dair bir liste/örnekleme gelmektedir.
Cümledeki işlevin örnekleme mi yoksa sıralı cümle ayrımı mı olduğunu anlamak gerekir.
2
Türk Dil Kurumu'nun ilgili noktalama kuralını hatırla.
Kendisinden sonra örnek verilecek veya açıklama yapılacak cümlelerin sonuna iki nokta (:) konur.
Noktalı virgül (;) ise genellikle ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri veya grupları ayırmak için kullanılır.
3
Seçeneklerdeki kullanımı kuralla karşılaştır.
Hatalı seçenekte liste başlamadan önce noktalı virgül kullanıldığı tespit edilmiştir.
Bu durum Türkçedeki noktalama kurallarına aykırıdır.

Anahtar Kavram

İki Noktanın Örnekleme ve Açıklama Görevi
Tahmini Süre:50s
Soru 10Soru →

Türkçede iki noktanın (:) kullanım işlevleri ve bu işaretten sonra gelen ifadelerin yazımıyla ilgili kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yanlışlık yapılmamıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Resmî yazışmalarda uyulması gereken temel kural şudur: Dilekçe sahiplerine yasal süresi içerisinde cevap verilmelidir.

Cevap

Resmî yazışmalarda uyulması gereken temel kuralın açıklandığı ve iki noktadan sonra gelen bölümün tam bir cümle olduğu için büyük harfle başlatıldığı seçenek doğrudur.
Doğru kabul edilen cümlede, 'Dilekçe sahiplerine yasal süresi içerisinde cevap verilmelidir.' ifadesi tam bir cümle (yargı) bildirmektedir. Türkçede iki noktadan sonra gelen açıklama bağımsız bir cümle ise büyük harfle başlar. Bu cümlede hem iki noktanın işlevi doğrudur hem de büyük harf kuralı eksiksiz uygulanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
İki noktanın işlevini belirleme
Cümlelerde açıklama veya örnekleme yapılacağı için iki nokta kullanımı gereken yerler tespit edildi.
Türkçede kendisinden sonra açıklama yapılacak veya örnek verilecek cümlelerin sonuna iki nokta konur.
2
İki noktadan sonraki yazım kurallarını kontrol etme
Cümle niteliğindeki açıklamaların büyük harfle, örnek sıralamalarının ise küçük harfle başlaması gerektiği kuralı uygulandı.
TDK kurallarına göre iki noktadan sonraki açıklama bağımsız bir cümle ise büyük harf, sadece örnekler sıralanıyorsa küçük harf kullanılır.
3
Seçenekleri eleme
Noktalı virgül, virgül ve büyük/küçük harf hataları barındıran seçenekler elenerek doğru yapıdaki ifadeye ulaşıldı.
Noktalama işaretlerinin işlevsel karışıklıkları ve yazım kuralları doğru seçeneği bulmayı sağlar.

Anahtar Kavram

İki Noktanın Kullanımı ve Büyük Harf Kuralları
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 11Soru →

İki noktanın (:) kullanımı ve bu işaretten sonra gelen ifadelerin yazım kuralları dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sınavda başarılı olmanın temel şartı şöyledir: Planlı çalışmak ve istikrarlı olmak.

Cevap

Sınavda başarılı olmanın temel şartı şöyledir: Planlı çalışmak ve istikrarlı olmak.
Seçenekler incelendiğinde, belirtilen cümlede iki noktadan sonra gelen 'Planlı çalışmak ve istikrarlı olmak' ifadesinin tam bir cümle (yüklemi olan bağımsız bir yargı) olmadığı görülmektedir. Türk Dil Kurumu kurallarına göre, iki noktadan sonra gelen açıklama bağımsız bir cümle niteliğinde değilse küçük harfle başlamalıdır. Bu nedenle 'Planlı' sözcüğünün baş harfi küçük olmalıydı.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki iki noktanın görevini belirleyin.
İki nokta, kendisinden önceki yargıyı açıklamak amacıyla kullanılmıştır.
Noktalama kurallarına göre açıklama yapılacak cümlelerin sonuna iki nokta konur.
2
İki noktadan sonra gelen ifadenin yapısını inceleyin.
'Planlı çalışmak ve istikrarlı olmak' ifadesi bir yüklemi olmayan, bağımsız cümle niteliği taşımayan bir kelime grubudur.
Yazım kurallarına göre iki noktadan sonra gelen ifade bağımsız bir cümle ise büyük harfle, değilse küçük harfle başlar.
3
Yazım kuralını uygulayarak hatayı tespit edin.
İfade bir cümle olmadığı ve özel isim içermediği için 'planlı' sözcüğü küçük harfle başlamalıydı.
TDK kurallarına göre örnekleme veya cümle niteliği taşımayan açıklamalarda küçük harf kullanımı esastır.

Anahtar Kavram

İki Noktadan Sonraki Büyük/Küçük Harf Kullanımı
Soru 12Soru →

Bir resmî belgenin düzenlenmesi sırasında kullanılan aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın (:) kullanımıyla ilgili bir yazım veya noktalama yanlışı yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Arşivde tasnif edilmeyi bekleyen şu belgeler mevcuttur: Tapu kayıtları, mahkeme kararları ve vergi defterleri.

Cevap

Arşivde tasnif edilmeyi bekleyen şu belgeler mevcuttur: Tapu kayıtları, mahkeme kararları ve vergi defterleri.
Doğru cevap olan cümlede iki noktadan sonra gelen ifade ('Tapu kayıtları, mahkeme kararları ve vergi defterleri') bağımsız bir cümle niteliği taşımaz, sadece örneklerin sıralanmasıdır. Türk Dil Kurumu kurallarına göre, iki noktadan sonra gelen örnekler cümle niteliğinde değilse ve özel ad içermiyorsa küçük harfle başlamalıdır. Bu nedenle 'Tapu' sözcüğünün 'tapu' şeklinde küçük harfle başlatılması gerekirdi.

Adım Adım Çözüm

1
İki noktadan sonra gelen ifadenin yapısını incelemek
Arşivdeki belgeler listelenmektedir (Tapu kayıtları, mahkeme kararları...)
İki noktadan sonra gelen ifadenin cümle mi yoksa örnek listesi mi olduğunu belirlemek yazım kuralını belirler.
2
Yazım kuralını uygulamak
İfade cümle niteliğinde değildir ve özel isim içermez, dolayısıyla küçük harfle başlamalıdır.
TDK kurallarına göre iki noktadan sonra gelen örnekler cümle niteliğinde değilse küçük harfle başlar.
3
Yanlış kullanımı tespit etmek
'Tapu' kelimesinin büyük harfle başlatılması yanlıştır.
Özel ad olmayan ve cümle niteliği taşımayan 'tapu' sözcüğü küçük harfle yazılmalıdır.

Anahtar Kavram

İki Noktadan Sonra Büyük-Küçük Harf Kullanımı

Alternatif Yöntem

Cümlenin sonundaki iki noktadan sonra gelen bölümün yüklemi olup olmadığına bakın. Eğer bir yüklem varsa ve tam bir yargı bildiriyorsa büyük harfle; sadece nesneleri veya varlıkları sıralıyorsa küçük harfle başlayın (özel isimler hariç).
Tahmini Süre:50s
Soru 13Soru →

Türkçede iki noktanın (:) kullanımıyla ilgili temel kurallardan biri şudur: İki noktadan sonra gelen açıklama bağımsız bir cümle niteliği taşıyorsa büyük harfle, eğer sadece örnekler sıralanıyorsa küçük harfle başlar. Bu kuralın ihlali hem noktalama hem de yazım yanlışı kabul edilir.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın (:) kullanımı veya sonrasındaki ifadenin yazımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Evin arka bahçesinde bakımı özenle yapılan birçok çiçek türü vardı: Menekşe, begonya, kasımpatı ve sardunya.

Cevap

Evin arka bahçesinde bakımı özenle yapılan birçok çiçek türünün sıralandığı cümlede, iki noktadan sonra gelen örnekler dizisi küçük harfle başlamalıdır.
Doğru yanıt olan cümlede 'Menekşe, begonya, kasımpatı...' şeklinde devam eden ifade bir örnekler dizisidir ve tam bir cümle teşkil etmemektedir. Türk Dil Kurumu kurallarına göre, iki noktadan sonra gelen ve cümle niteliği taşımayan örnek sıralamaları küçük harfle başlamalıdır. Bu nedenle 'Menekşe' kelimesinin 'menekşe' şeklinde yazılması gerekirdi.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerin yapısını inceleyiniz.
Dört cümlede iki noktadan sonra ya açıklama ya da örnekleme yapılmıştır.
İki noktanın temel görevi kendisinden sonraki kısmın niteliğini belirlemektir.
2
İki noktadan sonra gelen ifadenin tam bir cümle olup olmadığını kontrol ediniz.
Bilimsel araştırma ve genel müdürün sözü tam cümledir; çiçek türleri ve inşaat malzemeleri ise örnek listesidir.
Yazım kuralı (büyük/küçük harf), ifadenin cümle değeri taşıyıp taşımadığına bağlıdır.
3
Küçük harf kuralının ihlal edildiği seçeneği belirleyiniz.
Çiçek türlerinin sayıldığı listede ilk kelime büyük harfle başlatılmıştır.
Cins isimlerden oluşan örnekler dizisi, iki noktadan sonra küçük harfle başlamalıdır (TDK kuralları).

Anahtar Kavram

İki Noktadan Sonra Büyük/Küçük Harf Kullanımı

Daha Fazla Pratik

Noktalı virgül ile iki noktanın görevlerini ayırt etmek için TDK'nin 'Noktalama İşaretleri' kılavuzundaki örnekleri karşılaştırınız.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 14Soru →

Kamu kurumlarındaki resmî yazışmalarda noktalama işaretlerinin doğru kullanımı, metindeki bilginin netliği açısından oldukça önemlidir. Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın (:) kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Görevli personel: gelen dilekçelerin hepsini tek tek inceleyerek sisteme kaydetti.

Cevap

Görevli personel ifadesinden sonra iki nokta kullanılması yanlıştır; bu noktada özneyi belirtmek için virgül kullanılması gerekir.
İki nokta; açıklama yapılacak, örnek verilecek veya birinin sözü aktarılacak durumlarda kullanılır. Ancak özneyi vurgulamak veya yüklemden ayırmak amacıyla iki nokta kullanılamaz. Görevli personel ifadesinden sonra iki nokta getirilmesi bu nedenle noktalama yanlışına yol açmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki iki nokta işaretlerinin kullanım amaçlarını değerlendir.
İki noktanın; açıklama, örnekleme veya konuşma aktarımı görevlerinden biriyle kullanılıp kullanılmadığı kontrol edilir.
İki noktanın işlevini bilmek, yanlış kullanımı tespit etmenin temelidir.
2
Özne ile yüklem arasındaki noktalama işaretini kontrol et.
Hatalı seçenekte iki noktanın, sadece özneyi vurgulamak amacıyla kullanıldığı görülür.
Özneyi yüklemden ayırmak için iki nokta değil, virgül kullanılmalıdır.

Anahtar Kavram

İki Noktanın Kullanımı ve Büyük-Küçük Harf Kuralları
Soru 15Soru →

İki noktanın (:) kullanımı ve bu işaretten sonra gelen ifadelerin yazımıyla ilgili kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kamu kurumlarında uygulanacak yeni düzenleme şudur: personel mesai saatlerine ve kılık kıyafet yönetmeliğine titizlikle riayet edecektir.

Cevap

İki noktadan sonra gelen açıklama bağımsız bir cümle niteliği taşıyorsa büyük harfle başlamalıdır. 'personel mesai saatlerine...' ifadesi bir yükleme sahip tam bir cümle olduğu için 'personel' sözcüğünün ilk harfi büyük yazılmalıdır.
İki noktadan sonra gelen açıklama müstakil bir cümle niteliği taşıyorsa büyük harfle başlanır. 'Kamu kurumlarında uygulanacak yeni düzenleme şudur: personel mesai saatlerine...' cümlesinde, iki noktadan sonra gelen kısım bir yükleme sahip tam bir cümle olduğu için 'personel' kelimesinin 'P' harfi büyük olmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
İki noktanın (:) cümledeki işlevini belirleyin.
Cümlede iki nokta, kendisinden önceki yargıyı açıklamak amacıyla kullanılmıştır.
İki noktanın temel görevlerinden biri, kendisinden sonra açıklama yapılacağını veya örnek verileceğini belirtmektir.
2
İki noktadan sonra gelen ifadenin yapısal özelliğini (cümle mi, liste mi) kontrol edin.
'personel mesai saatlerine ve kılık kıyafet yönetmeliğine titizlikle riayet edecektir' ifadesi, 'riayet edecektir' yüklemine sahip bağımsız bir cümledir.
Yazım kurallarına göre iki noktadan sonra gelen ifade bir cümle ise büyük harfle, sadece örnekler sıralanıyorsa küçük harfle başlanır.
3
Büyük/küçük harf kullanımını kurala göre değerlendirin.
'personel' kelimesinin küçük harfle başlaması, tam bir cümle niteliği taşıyan bu açıklama için hatalıdır.
Türk Dil Kurumu kuralları gereği cümle niteliğindeki açıklamalar büyük harfle başlamak zorundadır.

Anahtar Kavram

İki Noktadan Sonra Büyük Harf Kullanımı

Daha Fazla Pratik

İki noktadan sonra gelen ifadelerin cümle olup olmadığını anlamak için yüklem kontrolü yapmayı alışkanlık haline getirin.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 16Soru →

Türkçede iki noktanın (:) kullanımıyla ilgili kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir noktalama yanlışı yapılmamıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sana tek bir tavsiyem var: Dürüstlükten hiçbir zaman ödün verme.

Cevap

Sana tek bir tavsiyem var: Dürüstlükten hiçbir zaman ödün verme.
Dürüstlükle ilgili tavsiye içeren cümlede, bir açıklama yapılacağı belirtilmiş (tek bir tavsiyem var) ve bu açıklamadan önce doğru şekilde iki nokta kullanılmıştır. Açıklama tam bir cümle olduğu için büyük harfle başlaması da kurala uygundur.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerin yapısını incele.
Cümlelerde açıklama veya örnekleme yapıldığını tespit et.
İki noktanın temel görevleri açıklama ve örnekleme öncesinde kullanılmaktır.
2
Noktalama işareti seçimini kontrol et.
A, B ve E seçeneklerinde iki nokta yerine yanlışlıkla noktalı virgül veya virgül kullanıldığını gör.
Türkçede açıklama ve örnekleme işareti sadece iki noktadır.
3
İki noktadan sonraki harf kullanımını değerlendir.
C seçeneğinde bir cümle geldiği için büyük harf, D seçeneğinde örnek listesi geldiği için küçük harf kuralını hatırla.
İki noktadan sonra cümle gelirse büyük, cümle niteliği taşımayan örnekler gelirse küçük harfle başlanır.

Anahtar Kavram

İki noktanın açıklama ve örnekleme görevleri ile kendisinden sonraki büyük/küçük harf kullanım kuralı.
Tahmini Süre:45s
Soru 17Soru →

İki noktanın (:) kullanımı ve bu işaretten sonra gelen ifadelerin yazımıyla ilgili kurallar dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bu noktalama işaretinin kullanımı ve ardından gelen bölümün yazımı doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Atölyede geleneksel şu el sanatları öğretiliyor: ebru, hat, tezhip ve minyatür.

Cevap

Atölyede şu el sanatları öğretiliyor: ebru, hat, tezhip ve minyatür.
Doğru seçenekte, iki noktadan sonra örnekler (ebru, hat, tezhip...) sıralanmıştır. Türk Dil Kurumu kurallarına göre iki noktadan sonra örnekler sıralandığında bu örnekler küçük harfle başlar. Cümlede hem noktalama işareti hem de yazım kuralı bu doğrultuda uygulanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki iki noktanın işlevini belirleyin.
Cümlede iki nokta, kendisinden sonra örneklerin sıralanacağını belirtmek amacıyla kullanılmıştır.
Türkçede kendisiyle ilgili örnek verilecek cümlenin sonuna iki nokta konur.
2
İki noktadan sonra gelen bölümün yazımını (büyük/küçük harf) kontrol edin.
Örnekler (ebru, hat...) özel isim değildir ve bir cümle teşkil etmez.
TDK kurallarına göre iki noktadan sonra örnekler sıralanıyorsa bu örnekler küçük harfle başlar.
3
Diğer seçeneklerdeki hataları karşılaştırın.
Açıklama cümlelerinde yanlışlıkla kullanılan noktalı virgül, virgül ve büyük/küçük harf hatalarını tespit edin.
Açıklama bağımsız bir cümle ise büyük harf, sadece örnek sıralanıyorsa küçük harf kuralı esastır.

Anahtar Kavram

İki Noktadan Sonra Büyük/Küçük Harf Kullanımı
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 18Soru →

Noktalama işaretlerinin işlevleri ve bu işaretlerden sonra gelen ifadelerin yazım kuralları dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın (:) kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Masadaki dosyada şu belgeler vardı: Diploma fotokopisi, öz geçmiş ve sertifikalar.

Cevap

İki noktadan sonra gelen ifade bağımsız bir cümle değilse ve özel adlardan oluşmuyorsa küçük harfle başlamalıdır; bu sebeple 'Masadaki dosyada...' ile başlayan cümlede hata yapılmıştır.
İki noktadan sonra gelen açıklama bağımsız bir cümle değilse ve özel ad içermiyorsa küçük harfle başlar. 'Masadaki dosyada şu belgeler vardı: Diploma fotokopisi...' cümlesinde 'Diploma fotokopisi' ifadesi bir cümle niteliği taşımadığı ve cins isimlerden oluştuğu için küçük harfle başlamalıydı.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki iki noktanın işlevini ve sonrasındaki ifadenin yapısını inceleyin.
A'da tam bir cümle, B'de cins isimlerden oluşan bir liste, C'de özel adlar, D'de bir kelime öbeği ve E'de bir alıntı bulunmaktadır.
İki noktadan sonraki büyük-küçük harf kuralı, ifadenin cümle, özel ad veya basit bir liste olup olmamasına göre değişir.
2
Türk Dil Kurumu'nun (TDK) büyük harf kullanım kurallarını uygulayın.
Bağımsız cümleler ve özel adlar büyük harfle başlar; ancak bağımsız cümle niteliğinde olmayan örnekler küçük harfle başlar.
Yazım kurallarına göre 'Diploma fotokopisi...' ifadesi bir cümle değil, örneklem listesi olduğu için 'diploma' şeklinde küçük harfle başlamalıdır.

Anahtar Kavram

İki Noktadan Sonraki Büyük-Küçük Harf Kuralı

Daha Fazla Pratik

İki noktanın işlevleri ile noktalı virgülün (;) görevlerini karşılaştırarak benzerlik ve farkları pekiştirin.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 19Soru →

İki nokta (:), kendisinden sonra açıklama yapılacak veya örnek verilecek cümlelerin sonunda kullanılır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde iki noktanın (:) kullanımıyla ilgili bir yanlışlık yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Türkçede sözcükler yapı bakımından üç grupta incelenir; basit, türemiş ve birleşik sözcükler.

Cevap

Sözcüklerin yapı bakımından gruplandırıldığı cümlede, örneklerden önce noktalı virgül yerine iki nokta kullanılmalıdır.
Doğru cevap olan seçenekte, sözcük türlerinin (basit, türemiş, birleşik) sıralanacağı cümlede örneklerden önce noktalı virgül (;) kullanılmıştır. Ancak kural gereği, kendisinden sonra örnek verilecek veya açıklama yapılacak cümlelerin sonuna iki nokta (:) konulmalıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerin yapılarını ve noktalama işaretlerinin işlevlerini inceleyin.
Cümlelerin çoğunda bir açıklama veya örneklendirme hazırlığı olduğu görülmektedir.
İki noktanın temel görevi kendinden sonra gelecek açıklamayı veya örneği işaret etmektir.
2
Örneklendirme ve açıklama öncesinde hangi işaretin kullanıldığını kontrol edin.
Bir seçenekte açıklama/örnek öncesinde noktalı virgül (;) kullanıldığı tespit edilmiştir.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre açıklama ve örnekleme yapılacaksa noktalı virgül değil, iki nokta kullanılır.

Anahtar Kavram

İki Noktanın Açıklama ve Örneklendirme İşlevi

Daha Fazla Pratik

İki noktadan sonra gelen bölümün bir cümle olup olmadığına bakarak büyük/küçük harf kurallarını tekrar edebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 20Soru →

Türkçede iki noktanın (:) kullanımıyla ilgili kurallar ve bu işaretten sonra gelen ifadelerin yazımı dikkate alındığında, aşağıdaki cümlelerin hangisinde bir noktalama yanlışı yapılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Sanatın toplumsal bir görevi olduğunu savunurdu; halkın dertlerini ve özlemlerini edebiyata taşımak.

Cevap

Sanatın toplumsal görevine dair açıklama içeren cümlede, açıklama öncesinde noktalı virgül (;) kullanılması yanlıştır; burada iki nokta (:) kullanılmalıdır.
İlgili cümlede sanatçının savunduğu düşünce açıklanmaktadır. Türkçede kendisinden sonra açıklama gelecek cümlelerin sonuna iki nokta (:) getirilir. Ancak bu cümlede iki nokta yerine noktalı virgül (;) kullanılarak kural ihlal edilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümle yapısını incelemek
"Sanatın toplumsal bir görevi olduğunu savunurdu" ifadesinden sonra bu görevin ne olduğunun açıklandığı tespit edilir.
Noktalama işareti seçimini belirlemek için ifadenin işlevini (açıklama, örnekleme vb.) anlamak gerekir.
2
İlgili noktalama kuralını hatırlamak
TDK kurallarına göre kendisiyle ilgili açıklama verilecek veya örnek sıralanacak cümlelerin sonuna iki nokta (:) konur.
Noktalı virgül (;) açıklama yapmak için değil, öğeleri arasında virgül bulunan takımları ayırmak veya sıralı cümleleri bağlamak için kullanılır.
3
Yazım kuralını kontrol etmek
Hatalı seçenekte iki nokta yerine noktalı virgül kullanıldığı belirlenir.
Yanlış noktalama işareti kullanımı metnin anlam akışını ve dil bilgisi kurallarını ihlal eder.

Anahtar Kavram

Açıklama ve Örnekleme Öncesi İki Nokta Kullanımı
Sayfa 1 / 7Sonraki
İki Noktanın Kullanımı Alıştırma Soruları — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür | Examkin