Examkin

Noktalı Virgülün Kullanımı

127 soru

Soru 81Soru →

Noktalı virgülün (;), Türk Dil Kurumu tarafından belirlenen temel işlevlerinden biri, cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmaktır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül (;) bu işleviyle kullanılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Batı edebiyatında Balzac, Flaubert ve Stendhal realizmin; Hugo, Lamartine ve Musset ise romantizmin en önemli temsilcileridir.

Cevap

Batı edebiyatı yazarlarının akımlarına göre (realistler ve romantikler) iki farklı gruba ayrıldığı cümle, noktalı virgülün tür veya takımları ayırma görevine örnektir.
Doğru seçenekte Balzac, Flaubert ve Stendhal 'realizm' kümesini; Hugo, Lamartine ve Musset ise 'romantizm' kümesini oluşturur. Cümle içinde virgüllerle ayrılmış bu iki farklı edebi akım (takım), noktalı virgül aracılığıyla birbirinden net bir şekilde ayrılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökündeki kuralı analiz etme
Noktalı virgülün 'tür veya takımları ayırma' görevi aranmalıdır.
Soruda spesifik bir işlev sorulmaktadır.
2
Seçeneklerdeki gruplandırmaları inceleme
Realizm temsilcileri (Balzac, Flaubert, Stendhal) ile Romantizm temsilcileri (Hugo, Lamartine, Musset) iki ayrı takımdır.
İki farklı kategori virgüllerle kendi içinde sıralanmış ve ortada noktalı virgül ile bağlanmıştır.
3
Diğer seçeneklerin işlevlerini eleme
Diğer şıklarda ya farklı kurallar (özne ayrımı, sıralı cümle) ya da hatalı kullanımlar mevcuttur.
Doğru işlevin sadece bir seçenekte olduğundan emin olunmalıdır.

Anahtar Kavram

Noktalı Virgülün İşlevsel Ayrımı

İpuçları

1
Cümlede iki farklı grup veya kategori olup olmadığına bakın.
2
Noktalı virgülün sol tarafındaki kelimeler ile sağ tarafındakilerin farklı 'takımlara' ait olup olmadığını kontrol edin.
3
Örneğin 'Pazardan elma, armut; kasaptan et, tavuk aldık' cümlesindeki mantığı arayın.

Daha Fazla Pratik

Noktalı virgül ile iki noktanın farkını pekiştirmek için 'noktalama işaretleri karışıklığı' konulu soruları çözebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Noktalı virgülü cümleden çıkarıp yerine 'ise' veya 'öte yandan' gibi karşılaştırma ifadeleri koyabiliyorsanız, genellikle tür veya takımları ayırma göreviyle kullanılmıştır.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 82Soru →

Kamu kurumlarındaki personel planlamasında teknik hizmetler sınıfında mühendis, mimar, tekniker ( ) genel idare hizmetleri sınıfında ise memur, şef, veri hazırlama kontrol işletmeni görev yapmaktadır.

**Bu cümlede yay ayraçla ( ) belirtilen yere aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangisi getirilmelidir?**

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Noktalı virgül (;;)

Cevap

Cümle içinde virgüllerle ayrılmış farklı tür veya grupları (teknik hizmetler ve genel idare hizmetleri) birbirinden ayırmak için noktalı virgül (;;) kullanılmalıdır.
Cümle içerisinde 'teknik hizmetler' ve 'genel idare hizmetleri' olmak üzere iki ayrı kategori oluşturulmuştur. Her kategorinin kendi elemanları virgülle ayrıldığı için, bu iki kategorinin sınırını belirlemek amacıyla noktalı virgül (;;) kullanımı zorunludur. Bu, TDK'nin noktalı virgül için belirlediği en temel kullanım alanlarından biridir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümle yapısını inceleyin.
Cümlede 'mühendis, mimar, tekniker' ve 'memur, şef, veri hazırlama kontrol işletmeni' şeklinde virgüllerle ayrılmış iki farklı grup bulunmaktadır.
Noktalama işaretini belirlemek için cümlenin hangi ögeleri ayırdığını anlamak gerekir.
2
Gruplar arası sınırı belirleyin.
Teknik hizmetler grubu bittikten hemen sonra gelen parantez içi boşluk, bu iki farklı takımı birbirinden ayırma noktasıdır.
Tür veya takımları ayıran işareti bulmak hedeflenmektedir.
3
TDK kurallarını uygulayın.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre 'Cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak için konur' kuralı gereği noktalı virgül getirilmelidir.
Resmi yazım kurallarına uygunluk sağlanmalıdır.

Anahtar Kavram

Tür veya Takımları Ayırma Kuralı

İpuçları

1
Cümlede unvanların virgüllerle gruplandığına dikkat edin.
2
İki farklı meslek grubu (teknik ve idari) arasında bir sınır çizgisi çekmeniz gerekiyor.
3
Tür veya takım değiştiğinde hangi noktalama işareti devreye girer? Hatırlayın: 'Erkek çocuklara Doğan, Tuğrul; kız çocuklara İnci, Çiçek...'

Daha Fazla Pratik

Sıralı cümleleri ayırmada noktalı virgülün rolünü pekiştirmek için 'Ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleler' konusuna göz atabilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 83Soru →

Noktalı virgül (;;); ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri birbirinden ayırmak için kullanılır.

Buna göre aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül bu işleviyle kullanılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Karakterler; iç dünyalarındaki çatışmalar, geçmişten gelen pişmanlıklar ve bastırılmış duygularla boğuşurken olay örgüsü; mekânsal tasvirler, tarihsel arka plan ve yan hikâyelerle zenginleştirilmiştir.

Cevap

İçinde virgüllerle ayrılmış ögeler bulunan iki bağımsız cümleyi birbirine bağlayan seçenek doğru cevaptır.
Doğru seçenekte, ilk kısım 'Karakterler... boğuşurken' ve ikinci kısım 'olay örgüsü... zenginleştirilmiştir' şeklinde iki ayrı cümleden oluşmaktadır. Her iki cümle de kendi içinde virgüllerle ayrılmış (çatışmalar, pişmanlıklar / tasvirler, arka plan) ögeler barındırdığı için, bu iki ana yapıyı birbirinden ayırmak amacıyla noktalı virgül kullanılmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerin yapılarını incelemek.
İki ana yargı (karakterlerin boğuşması ve olay örgüsünün zenginleştirilmesi) tespit edildi.
Sıralı cümle olup olmadığını anlamak için yüklem sayılarını belirlemek gerekir.
2
Yargıların kendi içindeki noktalama işaretlerini kontrol etmek.
Her iki yargının da kendi içinde eş görevli sözcükleri ayırmak için virgül kullandığı görüldü.
Tanımda belirtilen 'ögeleri arasında virgül bulunan' şartının sağlanıp sağlanmadığını görmek gerekir.
3
Noktalı virgülün konumunu analiz etmek.
Noktalı virgülün iki kompleks cümleyi hiyerarşik olarak ayırdığı onaylandı.
Eğer cümlelerde virgül olmasaydı araya sadece virgül gelirdi; ancak virgüller olduğu için ayrım noktalı virgülle yapılır.

Anahtar Kavram

Noktalı Virgülün Hiyerarşik Düzenleyici Görevi

İpuçları

1
Cümledeki yüklem sayısına bakın; sıralı cümle olması için en az iki ayrı yargı (fiil veya isim soylu yüklem) olmalıdır.
2
Noktalı virgülden önceki ve sonraki kısımları bağımsız cümleler olarak okuyun. Eğer her iki tarafta da virgül varsa, doğru yoldasınız.
3
Özneyi vurgulayan seçenekler ile iki cümleyi bağlayan seçeneği ayırt etmek için 'yüklem' sayısını sayın. Soru 'sıralı cümleleri' ayırma görevini istiyor.

Daha Fazla Pratik

Noktalı virgülün 'tür ve takım' ayırma görevi ile 'sıralı cümle' ayırma görevi arasındaki yapısal farkları karşılaştıran örnekler çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 84Soru →

Yatırım planları kapsamında teknoloji, yazılım, yapay zekâ alanlarına öncelik verilecek; tarım, hayvancılık, gıda sektörleri ise ikinci aşamada desteklenecektir.

**Aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül (;;), bu cümledekiyle aynı görevde kullanılmıştır?**

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Edebiyat fakültesinde roman, öykü, şiir derslerini Prof. Dr. Ahmet Bey; eleştiri, kuram, yöntem derslerini ise Doç. Dr. Selin Hanım yürütmektedir.

Cevap

Edebiyat fakültesinde farklı ders gruplarını ve hocaları ayıran cümledeki kullanım, öncüldeki gruplandırma göreviyle birebir örtüşmektedir.
Doğru cevapta 'roman, öykü, şiir' dersleri bir küme, 'eleştiri, kuram, yöntem' dersleri ise başka bir küme olarak sunulmuştur. Bu iki farklı akademik kategoriyi ayırmak için kullanılan noktalı virgül, öncüldeki yatırım sektörlerinin (teknoloji grubu vs. tarım grubu) ayrılmasıyla aynı mantığa ve kurala sahiptir.

Adım Adım Çözüm

1
Öncüldeki cümleyi analiz et.
Cümlede 'teknoloji, yazılım, yapay zekâ' birinci grubu; 'tarım, hayvancılık, gıda' ise ikinci grubu temsil eder.
Noktalı virgülün bu iki farklı kategoriyi (tür veya takımı) ayırmak için kullanıldığını saptamak gerekir.
2
Seçeneklerdeki noktalı virgülün görevlerini belirle.
Bir seçenekte derslerin hocalara göre gruplandığı, diğerlerinde ise sıralı cümlelerin ayrıldığı veya öznenin belirginleştirildiği görülür.
Her bir seçeneğin Türk Dil Kurumu (TDK) kurallarına göre hangi maddeye girdiğini anlamak, doğru eşleştirmeyi sağlar.
3
Gruplandırma görevini içeren seçeneği işaretle.
Hocalara göre derslerin ayrıldığı cümle, 'tür veya takımları ayırma' kuralına tam olarak uymaktadır.
Hem öncülde hem de doğru cevapta virgüllerle kendi içinde ayrılmış kümeler, noktalı virgül ile birbirine bağlanmıştır.

Anahtar Kavram

Noktalı virgül (;;), cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları (grupları) birbirinden ayırmak amacıyla kullanılır.

İpuçları

1
Öncüldeki cümlede 'teknoloji' ve 'tarım' ile başlayan iki farklı liste olduğuna dikkat edin.
2
Noktalı virgül burada adeta bir 'duvar' görevi görerek, virgülle ayrılmış küçük parçaları iki büyük ana gruba ayırıyor.
3
Seçeneklerde de iki farklı kişi veya bölüme ait liste gruplarının noktalı virgülle ayrıldığı örneği bulun.

Daha Fazla Pratik

Sıralı cümlelerin arasına konan noktalı virgül ile özneyi belirginleştiren noktalı virgül arasındaki farkı pekiştirmek için karma noktalama soruları çözebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Cümleyi ikiye bölebiliyorsanız ve her iki tarafta da kendi içinde virgüller varsa, bu kullanım genellikle 'tür veya takımları ayırma' görevidir.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 85Soru →

Türk edebiyatında lirik, epik, pastoral şiir; makale, fıkra, deneme gibi türler yapı ve içerik bakımından farklı kategorilerde değerlendirilir. Bu cümledeki noktalı virgülün (;;) kullanımı, cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak içindir.

**Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül (;;), bu cümledeki işleviyle kullanılmıştır?**

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Türkiye Büyük Millet Meclisi bünyesinde tarım, orman, köyişleri; milli eğitim, kültür, gençlik ve spor komisyonları çalışmalarını sürdürmektedir.

Cevap

Türkiye Büyük Millet Meclisi bünyesindeki farklı komisyon gruplarını ayıran seçenek doğru cevaptır.
Doğru seçenekte, Türkiye Büyük Millet Meclisi'ndeki farklı çalışma alanlarına göre oluşturulmuş komisyon grupları (tarım/orman grubu ve eğitim/kültür grubu) birbirinden noktalı virgül ile ayrılmıştır. Bu kullanım, öncülde verilen 'lirik/epik şiir' ile 'makale/deneme' gruplandırmasıyla birebir örtüşmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Örnek cümleyi analiz et.
Örnekte 'şiir türleri' ve 'öğretici metin türleri' olmak üzere iki farklı grup noktalı virgülle ayrılmıştır.
Noktalı virgülün 'tür veya takımları ayırma' görevini tespit etmek için.
2
Seçeneklerdeki noktalama işlevlerini belirle.
C seçeneğinde 'tarım/orman/köyişleri' grubu ile 'eğitim/kültür/spor' grubunun ayrıldığı görülür.
Örnek cümledeki işlevle eşleşen yapıyı bulmak için.
3
Hatalı veya farklı görevdeki seçenekleri ele.
A'da özne ayrımı, B'de sıralı cümle ayrımı, D ve E'de ise iki nokta yerine hatalı kullanım mevcuttur.
Çeldiricileri eleyerek kesin sonuca ulaşmak için.

Anahtar Kavram

Noktalı Virgülün Tür ve Takımları Ayırma İşlevi

İpuçları

1
Cümledeki noktalı virgülün 'elma, armut; pırasa, ıspanak' örneğindeki gibi grupları ayırıp ayırmadığına bakın.
2
Örnek cümlede edebi türler 'şiir' ve 'düz yazı' olarak iki ayrı takım oluşturmuştur. Şıklarda da bir kurumsal birim veya konu takımı arayın.
3
C seçeneğindeki komisyonların içeriklerine odaklanın; bir grup doğa/tarım ile ilgiliyken diğer grup sosyal/kültürel konuları kapsamaktadır.

Daha Fazla Pratik

Noktalı virgül ile iki noktanın karıştırıldığı durumları pekiştirmek için 'açıklama cümleleri' üzerine pratik yapabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Noktalı virgülün olduğu yere 'veya' ya da 'ise' gibi bağlaçlar koyarak cümlenin iki farklı öbekten oluşup oluşmadığını test edebilirsiniz. Eğer cümle iki farklı listeyi birleştiriyorsa tür/takım ayrımı yapılmıştır.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 86Soru →

Telli çalgılardan bağlama, gitar, kanun; üflemeli çalgılardan ise ney, kaval ve flüt kursuna gidiyor.

Bu cümledeki noktalı virgülün (;) kullanım görevi aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak

Cevap

Verilen cümlede noktalı virgül, virgüllerle kendi içinde gruplanmış 'telli çalgılar' ve 'üflemeli çalgılar' türlerini birbirinden ayırmak için kullanılmıştır.
Cümlede çalgılar iki ana kategoriye ayrılmıştır: Telli çalgılar ve üflemeli çalgılar. Bu kategorilerin her biri kendi içinde virgülle ayrılan kelimeler barındırmaktadır. Dil bilgisi kurallarına göre, bu tarz tür veya takımları birbirinden net bir şekilde ayırmak için araya noktalı virgül konur.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki virgül kullanımını inceleyin.
'Bağlama, gitar, kanun' ve 'ney, kaval, flüt' kelimeleri virgülle ayrılmıştır.
Noktalı virgülün işlevini belirlemek için önce cümlenin alt gruplarını görmek gerekir.
2
Virgülle ayrılmış bu kelimelerin oluşturduğu grupları analiz edin.
Birinci grup telli çalgıları, ikinci grup ise üflemeli çalgıları temsil etmektedir.
Noktalı virgül genellikle farklı kategorileri (tür veya takımları) ayırmak için kullanılır.
3
Noktalı virgülün (;) bu iki grubun tam ortasındaki yerini kontrol edin.
Noktalı virgül, iki farklı çalgı türü arasında köprü görevi görerek onları birbirinden ayırmıştır.
Türk Dil Kurumu kurallarına göre tür veya takımları ayırmak noktalı virgülün temel görevlerinden biridir.

Anahtar Kavram

Noktalı Virgülün Tür ve Takımları Ayırma Görevi

İpuçları

1
Cümlede kaç farklı çalgı grubu (tür) olduğunu saymayı deneyin.
2
Noktalı virgülün (;) hemen öncesindeki ve sonrasındaki kelime öbeklerine bakın; bunlar farklı kategorilere mi ait?
3
Noktalı virgül asla bir açıklamadan veya örnekten önce gelmez, o görev iki noktaya (:) aittir.

Daha Fazla Pratik

Noktalı virgülün sıralı cümleleri ayırdığı (Örn: At ölür, meydan kalır; yiğit ölür, şan kalır.) örnekleri inceleyerek aradaki farkı pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 87Soru →

Noktalı virgül (;;), cümle içerisinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak amacıyla kullanılır.

Buna göre, aşağıdakilerden hangisinde noktalı virgül bu işleviyle kullanılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Grup mülakatına katılan adaylardan Ali, Ayşe, Mehmet; bireysel mülakata katılanlardan ise Can, Deniz, Ece başarılı oldu.

Cevap

Grup mülakatına katılan adaylardan Ali, Ayşe, Mehmet; bireysel mülakata katılanlardan ise Can, Deniz, Ece başarılı oldu.
Doğru cevapta 'grup mülakatına katılanlar' (Ali, Ayşe, Mehmet) ve 'bireysel mülakata katılanlar' (Can, Deniz, Ece) şeklinde virgüllerle ayrılmış iki ayrı insan grubu bulunmaktadır. Bu iki grubu birbirinden net bir şekilde ayırmak için noktalı virgül kullanılması TDK kurallarına göre 'tür veya takımları ayırma' işlevine tam olarak uygundur.

Adım Adım Çözüm

1
Kural Analizi
Noktalı virgülün 'tür veya takımları ayırma' görevi aranmaktadır.
Soruda belirtilen spesifik kullanım amacını anlamak çözüm için ilk adımdır.
2
Gruplandırma Kontrolü
Doğru seçenekte 'grup mülakatı' ve 'bireysel mülakat' olmak üzere iki kategori listelenmiştir.
İsim listelerinin (Ali, Ayşe, Mehmet vs. Can, Deniz, Ece) kendi içinde virgül taşıması, bu iki ana kümenin noktalı virgül ile ayrılmasını gerektirir.
3
Diğer Seçeneklerin Elenmesi
Diğer şıkların sıralı cümle ayırma, özne belirginleştirme veya açıklama gibi farklı amaçlar taşıdığı tespit edilmiştir.
Noktalı virgülün farklı görevlerini ayırt etmek, doğru tanıya ulaşmayı sağlar.

Anahtar Kavram

Noktalı Virgülün Gruplandırma İşlevi

İpuçları

1
Cümlede birbirinden farklı iki kategori veya sınıf olup olmadığına bakın.
2
Noktalı virgülün 'tür veya takım ayırma' görevi genellikle bir tarafta A listesi, diğer tarafta B listesi olduğu durumlarda karşımıza çıkar.
3
Aday listelerini inceleyin; bir tarafta 'grup mülakatı' diğer tarafta 'bireysel mülakat' adaylarının nasıl bir sınırla ayrıldığına odaklanın.

Daha Fazla Pratik

Noktalı virgülün özneyi belirginleştirme görevi ile ilgili örnekleri inceleyerek aradaki farkı pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 88Soru →

Cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak için noktalı virgül (;;) kullanılır.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül bu kurala uygun bir kullanım örneğidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kışlık hazırlıklar kapsamında sebzelerden patlıcan, fasulye, bamya; meyvelerden ise vişne, çilek, kayısı dondurucuya konuldu.

Cevap

Kışlık hazırlıklar kapsamında sebzelerden patlıcan, fasulye, bamya; meyvelerden ise vişne, çilek, kayısı dondurucuya konuldu.
Doğru cevap olan cümlede, sebze isimlerinden oluşan birinci grup ile meyve isimlerinden oluşan ikinci grup virgüllerle kendi içinde sıralanmıştır. Bu iki farklı türü/takımı birbirine karışmaması için ayıran işaret noktalı virgüldür (;;).

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki sözcük gruplarını analiz etme
Cümlede 'patlıcan, fasulye, bamya' (sebzeler) ve 'vişne, çilek, kayısı' (meyveler) şeklinde iki farklı grup bulunmaktadır.
Noktalı virgülün tür veya takımları ayırma işlevini kontrol etmek için grupların varlığını saptamak gerekir.
2
Gruplar arasındaki noktalama işaretini kontrol etme
İki grup arasında noktalı virgül (;;) kullanılmıştır.
TDK kurallarına göre virgüllerle ayrılmış türleri ayırmak için bu işaret gereklidir.
3
Diğer seçeneklerdeki noktalama işlevlerini eleme
Diğer seçeneklerin ya iki nokta gerektirdiği ya da noktalı virgülün farklı bir görevini (sıralı cümle veya özne ayrımı) örneklediği görüldü.
Doğru yanıtın sadece istenen kurala uygun olduğundan emin olunur.

Anahtar Kavram

Noktalı virgülün tür ve takımları (grupları) birbirinden ayırma görevi.

İpuçları

1
Cümlede birbirinden farklı kategoriler (örneğin şehirler-ülkeler, meyveler-sebzeler) var mı diye bakın.
2
Noktalı virgülün iki farklı grubu bıçak gibi ortadan böldüğü seçeneğe odaklanın.
3
Kışlık hazırlıkların anlatıldığı cümlede 'sebzeler' ve 'meyveler' listelerinin nasıl ayrıldığına dikkat edin.

Daha Fazla Pratik

Noktalı virgülün özneyi vurgulamak için kullanıldığı (Madde 3) örnekleri inceleyerek aradaki farkı pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Cümledeki noktalı virgülü kaldırıp yerine virgül koymayı deneyin. Eğer anlam karışıklığı oluşuyorsa (türler birbirine giriyorsa) noktalı virgülün kullanımı orada grupları ayırmak içindir.
Tahmini Süre:45s
Soru 89Soru →

Noktalı virgül (;); cümle içerisinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak amacıyla kullanılır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül bu işleviyle kullanılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Geleneksel Türk tiyatrosunda Karagöz, orta oyunu, meddah; Batı etkisindeki Türk tiyatrosunda ise trajedi, komedi ve dram türleri ön plandadır.

Cevap

Geleneksel Türk tiyatrosunda Karagöz, orta oyunu, meddah; Batı etkisindeki Türk tiyatrosunda ise trajedi, komedi ve dram türleri ön plandadır.
Doğru cevapta noktalı virgül, geleneksel türler (Karagöz, orta oyunu...) ile modern türler (trajedi, komedi...) gibi iki farklı kategoriyi/takımı birbirinden ayırmak için kullanılmıştır. Bu, TDK'nin noktalı virgül için belirlediği birinci kurala (tür veya takımları ayırma) tam olarak uymaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki virgüllerin kullanım amacını belirle.
Cümlede 'Karagöz, orta oyunu, meddah' bir grup; 'trajedi, komedi ve dram' ise ikinci bir gruptur.
Eş görevli sözcükler virgülle ayrılmıştır.
2
Virgülle ayrılmış bu iki grubun (tür/takım) nasıl bağlandığını kontrol et.
İki farklı döneme/anlayışa ait tür listeleri arasında noktalı virgül kullanılmıştır.
TDK kurallarına göre tür veya takımları ayırmak için noktalı virgül şarttır.
3
Diğer seçeneklerdeki noktalı virgül görevlerini test et.
Diğer seçeneklerde özne belirginleştirme, sıralı cümle ayırma veya hatalı kullanımlar tespit edilmiştir.
Soruda istenen 'tür veya takım ayırma' görevi sadece bir seçenekte mevcuttur.

Anahtar Kavram

Noktalı Virgülün Tür ve Takımları Ayırma İşlevi

İpuçları

1
Cümledeki virgüllerin hangi kelimeleri gruplandırdığına dikkat edin.
2
Geleneksel ve modern tiyatro türlerini iki ayrı kategori olarak düşünün; bu kategoriler nasıl ayrılmış?
3
TDK'nin 'Erkek çocuklara Doğan, Tuğrul; kız çocuklara İnci, Çiçek...' örneğindeki mantığı bu cümlede arayın.

Daha Fazla Pratik

Noktalı virgülün özne ayırma görevi ile virgülün eş görevli sözcük ayırma görevini karşılaştıran karma testleri inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Cümledeki noktalı virgülü kaldırıp yerine nokta koymayı deneyin. Eğer iki ayrı kategori veya sıralı cümle netleşiyorsa noktalı virgülün hiyerarşik görevini (tür veya sıralı cümle) teyit etmiş olursunuz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 90Soru →

Bilimsel araştırma projeleri kapsamında temel bilimler kategorisinde fizik, kimya, biyoloji ( ) uygulamalı bilimler kategorisinde ise mühendislik, mimarlık ve tıp alanındaki çalışmalar öncelikli olarak desteklenmektedir.

Bu cümlede yay ayraçla ( ) belirtilen yere aşağıdaki noktalama işaretlerinden hangisi getirilmelidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: ;

Cevap

Cümlede yay ayraçla belirtilen yere noktalı virgül (;) getirilmelidir.
Türk Dil Kurumu (TDK) kurallarına göre, cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak için noktalı virgül (;) kullanılır. Soruda verilen cümlede 'temel bilimler' (fizik, kimya, biyoloji) ve 'uygulamalı bilimler' (mühendislik, mimarlık, tıp) şeklinde iki ayrı grup oluşturulmuştur. Bu iki grubu birbirinden ayıran en uygun işaret noktalı virgüldür.

Adım Adım Çözüm

1
Cümle yapısını analiz etme
Cümlede 'temel bilimler' ve 'uygulamalı bilimler' olmak üzere iki farklı kavram grubunun olduğu tespit edildi.
Noktalama işaretini doğru belirlemek için cümlenin anlamsal bloklarını anlamak gerekir.
2
Virgül kullanımını kontrol etme
Her iki grup içindeki ögelerin (fizik, kimya, biyoloji gibi) kendi aralarında virgülle ayrıldığı görüldü.
Grup içindeki ögeler virgülle ayrılmışsa, bu grupları birbirinden ayırmak için daha üst bir noktalama işareti gerekir.
3
TDK kuralını uygulama
Tür veya takımları birbirinden ayırmak için noktalı virgül (;) kullanımı kuralı gereğince ilgili yere noktalı virgül getirildi.
Noktalı virgülün temel görevlerinden biri, virgüllerle ayrılmış grupları birbirinden ayırmaktır.

Anahtar Kavram

Noktalı virgülün cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırma görevi.

İpuçları

1
Cümlede iki farklı kategori (temel bilimler ve uygulamalı bilimler) olduğuna dikkat edin.
2
Bu kategorilerin her birinin kendi içinde virgülle ayrılmış ögeleri bulunmaktadır.
3
TDK'nin 'virgüllerle ayrılmış tür veya takımları ayırma' kuralını hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Noktalı virgülün, ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri ayırmak için kullanıldığı örnekleri inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 91Soru →

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül (;), "cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak" amacıyla kullanılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Okulumuzun spor kulübünde basketbol, voleybol, tenis; sanat kulübünde ise resim, müzik, tiyatro branşları yer almaktadır.

Cevap

Okulumuzun spor kulübünde basketbol, voleybol, tenis; sanat kulübünde ise resim, müzik, tiyatro branşları yer almaktadır.
Doğru seçenekte, spor branşlarını içeren liste ile sanat branşlarını içeren liste, birbirine karışmaması için noktalı virgül ile ayrılmıştır. Bu kullanım, noktalı virgülün 'tür veya takımları ayırma' kuralının tipik bir örneğidir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki ögeleri ve virgülleri inceleyin.
Cümlede 'basketbol, voleybol, tenis' ve 'resim, müzik, tiyatro' şeklinde iki ayrı liste olduğu görülmektedir.
Noktalı virgülün temel görevlerinden biri, zaten kendi içinde virgülle ayrılmış olan grupları birbirine karışmaması için ayırmaktır.
2
Noktalı virgülün yerini kontrol edin.
Noktalı virgül, spor grubu bittikten sonra ve sanat grubu başlamadan hemen önce kullanılmıştır.
Bu konum, iki farklı kategorinin (tür/takım) sınırını belirlediğini kanıtlar.
3
Seçeneklerdeki diğer kullanım amaçlarıyla karşılaştırın.
Diğer seçeneklerde sıralı cümleleri ayırma veya özneyi belirtme görevleri varken, bu cümlede doğrudan gruplandırma yapılmıştır.
Doğru yanıtın 'tür veya takımları ayırma' kuralına tam uyum sağlaması gerekir.

Anahtar Kavram

Noktalı virgül, cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak için kullanılır.

İpuçları

1
Cümlede 'spor kulübü' ve 'sanat kulübü' gibi iki farklı kategori oluşturulup oluşturulmadığına bakın.
2
Noktalı virgülün bulunduğu yerin sol tarafındaki kelimeler ile sağ tarafındaki kelimelerin farklı 'takımlara' ait olup olmadığını kontrol edin.
3
Basketbol, voleybol ve tenis bir takımı; resim, müzik ve tiyatro ise başka bir takımı temsil eder. Bu iki küme arasına noktalı virgül konularak sınıflandırma yapılmıştır.

Daha Fazla Pratik

Noktalı virgülün 'özneyi vurgulama' görevi ile 'sıralı cümleleri ayırma' görevi arasındaki farkı pekiştirmek için karışık örnekler çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 92Soru →

Türkçede noktalı virgül (;), cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları (grupları) birbirinden ayırmak amacıyla kullanılır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül bu işleviyle kullanılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Hukuk fakültesinde kamu hukuku derslerinden anayasa, ceza, idare; özel hukuk derslerinden ise medeni, borçlar, ticaret hukuku temel teşkil eder.

Cevap

Hukuk fakültesinde kamu hukuku ve özel hukuk derslerinin gruplandırıldığı seçenek doğrudur.
Hukuk fakültesi derslerinden bahseden cümlede, 'kamu hukuku' ve 'özel hukuk' dersleri kendi içlerinde virgüllerle sıralanmış iki ayrı kümedir. Bu iki kümenin birbirine karışmasını önlemek için aralarına noktalı virgül getirilmiştir. Bu durum, noktalı virgülün 'tür veya takımları ayırma' görevine tam olarak uygundur.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki grupları belirle
Birinci grup 'kamu hukuku dersleri' (anayasa, ceza, idare), ikinci grup 'özel hukuk dersleri' (medeni, borçlar, ticaret) olarak belirlendi.
Noktalı virgülün tür veya takımları ayırma işlevini kontrol etmek için önce grupları bulmalıyız.
2
Noktalama işaretinin yerini kontrol et
Noktalı virgül, virgüllerle ayrılmış bu iki grubun tam ortasına (idare sözcüğünden sonra) konulmuştur.
Gruplar arasında ayrım yapabilmek için sınır noktasına noktalı virgül konulması gerekir.
3
TDK kuralıyla karşılaştır
Bu kullanım, TDK'nin 'Cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak için konur' kuralıyla tam örtüşmektedir.
Doğru işlevin teyit edilmesi için kuralın doğrulanması şarttır.

Anahtar Kavram

Noktalı virgülün tür veya takımları (grupları) ayırma işlevi

İpuçları

1
Cümle içinde iki farklı kategori veya liste var mı diye bakmalısın.
2
Noktalı virgülün solunda bir türün örnekleri, sağında ise başka bir türün örnekleri mi sıralanmış?
3
Özellikle 'kamu hukuku' ve 'özel hukuk' gibi iki farklı başlık altındaki derslerin nasıl ayrıldığına odaklan.

Daha Fazla Pratik

Noktalı virgülün özneden sonra kullanıldığı (özneden sonra virgül bulunması şartıyla) diğer kuralları da inceleyerek aradaki farkı netleştirin.

Alternatif Yöntem

Noktalı virgülün olduğu yere 'veya', 'oysa', 'buna karşılık' gibi bir ifade getirebiliyor ve her iki yanda farklı listeler görüyorsanız büyük ihtimalle tür/takım ayırma göreviyle kullanılmıştır.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 93Soru →

Bir spor merkezinin tanıtım broşüründe yer alan şu cümlede bir noktalama işareti eksik bırakılmıştır:

"Salonumuzda bireysel sporlardan tenis, yüzme, okçuluk ( ) takım sporlarından basketbol, voleybol, hentbol branşlarında profesyonel eğitim verilmektedir."

Bu cümlede yay ayraçla ( ) belirtilen yere getirilmesi gereken noktalama işareti ve getirilme gerekçesi aşağıdakilerin hangisinde doğru verilmiştir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Noktalı virgül (;;); cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak için

Cevap

Yay ayraçla belirtilen yere getirilmesi gereken işaret noktalı virgüldür (;;) ve bu işaret, virgüllerle ayrılmış tür veya takımları (grupları) birbirinden ayırmak için kullanılmıştır.
Cümlede 'bireysel sporlar' ve 'takım sporları' olmak üzere iki ana kategori vardır. Bu kategorilerin her birinin içindeki elemanlar zaten virgülle ayrıldığı için, iki farklı ana grubu birbirinden ayırmak amacıyla Türkçede noktalı virgül kullanılması kuraldır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlenin yapısını ve ögelerini incele
Cümlede 'tenis, yüzme, okçuluk' (bireysel sporlar) ve 'basketbol, voleybol, hentbol' (takım sporları) olmak üzere iki farklı kategori bulunmaktadır.
Hangi noktalama işaretinin gerektiğini belirlemek için ögeler arasındaki anlamsal ilişkiyi anlamak gerekir.
2
Gruplar içindeki noktalama işaretlerine bak
Her iki grubun kendi içindeki ögeleri (spor dalları) virgüllerle ayrılmıştır.
Eğer bir grubun içinde virgül kullanılmışsa, bu grupları birbirinden ayırmak için daha güçlü bir ayırıcıya ihtiyaç duyulur.
3
Noktalı virgülün ilgili kuralını uygula
Cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak için noktalı virgül kullanılır.
Türk Dil Kurumu'nun temel noktalama kurallarından biri olan bu görev, cümledeki anlamsal karışıklığı önler ve gruplandırmayı netleştirir.

Anahtar Kavram

Noktalı virgülün tür veya takımları (grupları) birbirinden ayırma görevi.

İpuçları

1
Cümlede 'tenis, yüzme, okçuluk' ile 'basketbol, voleybol, hentbol' ifadelerinin nasıl birer küme oluşturduğuna dikkat edin.
2
Grupların kendi içindeki ögeleri virgülle ayrılmışsa, bu iki grubu birbirinden ayırmak için virgülden daha güçlü bir işaret gerekir.
3
Türk Dil Kurumu'na göre tür veya takımları (örneğin sebzeler/meyveler, erkek isimleri/kız isimleri) ayırmak için hangi işaret kullanılır?

Daha Fazla Pratik

Noktalı virgülün özneden sonra kullanıldığı durumları inceleyerek anlam karışıklığının nasıl önlendiğini pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 94Soru →

Noktalı virgül (;;), cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak için kullanılır.

**Buna göre, aşağıdakilerin hangisinde noktalı virgül (;;) bu işleviyle kullanılmıştır?**

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Gastronomi festivalinde sıcak yemeklerden çorba, kebap, pilav; tatlılardan ise baklava, sütlaç ve künefe ikram edildi.

Cevap

Gastronomi festivalinde sıcak yemeklerden ve tatlılardan bahsedilen cümle, noktalı virgülün tür ve takımları ayırma işlevine uygun tek örnektir.
Doğru seçenekte, yemekler (sıcak yemekler ve tatlılar) iki ayrı küme veya takım olarak sunulmuştur. Bu kümelerin her birinin içinde virgül kullanıldığı için, iki kümenin birbirine karışmaması adına aralarına noktalı virgül konulmuştur. Bu, noktalı virgülün en yaygın ve temel kurallarından biridir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki kelime gruplarını belirleyin.
Cümlede 'çorba, kebap, pilav' bir grubu; 'baklava, sütlaç, künefe' ise diğer bir grubu temsil etmektedir.
Noktalı virgülün işlevini anlamak için önce cümlenin yapısını çözmek gerekir.
2
Gruplar arasındaki sınırı kontrol edin.
Her iki grup da kendi içinde virgüllerle ayrılmış isim listeleridir.
Tür veya takım ayırma kuralı, grupların içinde virgül bulunmasını şart koşar.
3
Noktalı virgülün yerini ve amacını doğrulayın.
Noktalı virgül, 'pilav' kelimesinden sonra gelerek sıcak yemek listesini bitirip tatlı listesini başlatmaktadır.
Bu kullanım, iki farklı kategorinin birbirine karışmasını önleyen tipik bir 'tür/takım ayırma' örneğidir.

Anahtar Kavram

Noktalı virgülün tür veya takımları (grupları) birbirinden ayırma görevi.

İpuçları

1
Cümlede birbirinden farklı kategorilere ait listelerin (örneğin yemek türleri) olup olmadığını kontrol edin.
2
Virgüllerle ayrılmış bir grup kelime bittiğinde, başka bir grup kelime başlıyorsa bu iki grup arasına noktalı virgül gelir.
3
Doğru cevapta 'sıcak yemekler' ve 'tatlılar' şeklinde iki net küme ayrımı yapılmıştır.

Daha Fazla Pratik

Noktalı virgülün diğer iki görevini (sıralı cümleleri ayırma ve özneden sonra kullanım) içeren örnekleri inceleyerek aralarındaki farkı pekiştirebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Cümledeki noktalı virgül yerine virgül koymayı deneyin. Eğer virgül koyduğunuzda çorba, kebap, pilav, baklava, sütlaç gibi tüm kelimeler tek bir liste gibi görünüp kategoriler (sıcaklar/tatlılar) arasındaki fark kayboluyorsa, oraya kesinlikle noktalı virgül gelmelidir.
Tahmini Süre:50s
Soru 95Soru →

Türkçede noktalı virgül (;;), cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak amacıyla kullanılır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül bu işleviyle kullanılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Belediyelerde temizlik, park ve bahçeler, fen işleri teknik birimler; kültür, sosyal işler ve halkla ilişkiler ise sosyal hizmetler kapsamında değerlendirilir.

Cevap

Belediye birimlerinin 'teknik' ve 'sosyal' olarak iki farklı gruba ayrıldığı seçenekte noktalı virgül tür veya takımları ayırma görevindedir.
Doğru yanıt olan cümlede 'teknik birimler' (temizlik, park ve bahçeler, fen işleri) ve 'sosyal hizmetler' (kültür, sosyal işler, halkla ilişkiler) olarak iki farklı kategori/takım oluşturulmuştur. Bu iki farklı grubu birbirinden ayırmak için Türk Dil Kurumu kuralları gereği noktalı virgül kullanılması zorunludur.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki noktalama işaretlerini ve gruplandırmaları inceleyin.
Doğru seçenekte 'temizlik, park ve bahçeler, fen işleri' (Grup 1) ile 'kültür, sosyal işler ve halkla ilişkiler' (Grup 2) şeklinde iki takım olduğu görülmektedir.
Soruda istenen 'tür veya takımları ayırma' kuralı, cümle içinde virgüllerle ayrılmış benzer ögelerin oluşturduğu kümeler arasında noktalı virgül bulunmasını gerektirir.
2
Diğer seçeneklerdeki noktalı virgül görevlerini belirleyin.
Bir seçenekte özneyi ayırma, diğerinde ise sıralı cümleleri ayırma görevi tespit edilmiştir.
Noktalı virgülün üç temel görevi (tür ayırma, sıralı cümleleri ayırma, özneyi belirginleştirme) arasındaki farkı kavramak çeldiricileri elemenizi sağlar.

Anahtar Kavram

Noktalı virgülün cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırma görevi.

İpuçları

1
Cümlelerdeki noktalı virgülden önceki ve sonraki kelime gruplarına odaklanın. Bir tarafta meyveler, diğer tarafta sebzeler gibi bir kümeleşme var mı?
2
Belediye birimlerinin anlatıldığı seçenekte virgüllerle ayrılmış isimlerin hangi üst başlıklar (teknik vs. sosyal) altında toplandığını fark edin.
3
TDK'nin 'Erkek çocuklara Doğan, Tuğrul...; kız çocuklara ise İnci, Çiçek...' örneğiyle aynı mantığı taşıyan cümleyi arayın.

Daha Fazla Pratik

Noktalı virgülün 'özneyi belirginleştirme' ve 'sıralı cümleleri ayırma' görevlerini içeren farklı cümle yapıları üzerinde pratik yapabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Cümleyi ikiye bölün; eğer her iki parça da kendi içinde virgüllerle ayrılmış listeler içeriyor ve bu listeler farklı kategorilere aitse, aradaki noktalı virgül kesinlikle tür ayırma görevindedir.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 96Soru →

Noktalı virgül (;;); cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları (grupları) birbirinden ayırmak için kullanılır.

**Buna göre, aşağıdakilerin hangisinde noktalı virgül (;;) bu işleviyle kullanılmıştır?**

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Rönesans Dönemi'nde Leonardo da Vinci, Michelangelo ve Raphael; Barok Dönemi'nde ise Caravaggio, Rembrandt ve Rubens öne çıkan sanatçılardır.

Cevap

Sanatçıların dönemlerine göre (Rönesans ve Barok) gruplandırıldığı ve bu iki grubun noktalı virgül ile ayrıldığı seçenek doğrudur.
Doğru seçenekte, sanatçılar 'Rönesans' ve 'Barok' olmak üzere iki farklı takıma/gruba ayrılmıştır. Her iki grubun kendi içinde virgüllerle ayrılmış elemanları (Leonardo, Michelangelo... ve Caravaggio, Rembrandt...) bulunduğu için, bu iki grubu birbirine karıştırmamak adına araya noktalı virgül getirilmiştir. Bu, TDK'nin belirttiği 'tür veya takımları ayırma' kuralına tam olarak uygundur.

Adım Adım Çözüm

1
Öncülde verilen kuralı analiz et.
Noktalı virgülün 'tür veya takımları (grupları) ayırma' görevi aranmalıdır.
Sorunun bizden tam olarak hangi kuralın uygulamasını istediğini belirlemek gerekir.
2
Seçeneklerdeki noktalı virgül kullanımlarını incele.
Bir seçenekte sanatçıların dönemlerine göre iki ayrı gruba ayrıldığı (Leonardo/Michelangelo/Raphael vs Caravaggio/Rembrandt/Rubens) görülür.
Cümle içinde kendi içinde virgül barındıran iki ayrı küme varsa, bu kümelerin arasına noktalı virgül konur.
3
Diğer seçeneklerdeki işlevleri ele.
Diğer seçeneklerde noktalı virgülün 'sıralı cümleleri ayırma' veya 'özneyi vurgulama' gibi farklı görevlerde kullanıldığı saptanır.
TDK kurallarına göre noktalı virgülün üç temel görevi vardır; soruda istenen sadece bir tanesidir.

Anahtar Kavram

Noktalı virgülün tür veya takımları (grupları) birbirinden ayırma görevi.

İpuçları

1
Cümlede iki farklı kategori veya sınıflandırma olup olmadığına bakın.
2
Noktalı virgülün solunda ve sağında kalan kısımların kendi içlerinde virgüllere sahip olması gerekir.
3
Rönesans ve Barok dönemleri iki farklı 'takım' oluşturur; sanatçılar bu takımların elemanlarıdır.

Daha Fazla Pratik

Sıralı cümlelerde noktalı virgül kullanımı ile özneyi ayırma görevlerini de içeren karma bir noktalama testi çözebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Cümledeki noktalı virgülü kaldırıp yerine 'ise' veya 'öte yandan' gibi karşılaştırma ifadeleri koyabiliyorsanız ve iki ayrı liste varsa, orada büyük ihtimalle 'tür veya takımları ayırma' görevi vardır.
Tahmini Süre:50s
Soru 97Soru →

Türkçede noktalı virgül (;;), cümle içerisinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak, ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri ayırmak ya da ikiden fazla eş değer ögesi arasında virgül bulunan cümlelerde özneden sonra anlam karışıklığını önlemek için kullanılır.

**Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül (;;), diğerlerinden farklı bir işlevde kullanılmıştır?**

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yetkin bir yönetici; kurumsal vizyonu, stratejik hedefleri ve operasyonel verileri analiz ederken liyakati, şeffaflığı ve sürdürülebilirliği temel rehber edinir.

Cevap

Yetkin bir yönetici ile başlayan cümlede noktalı virgül, özneden sonra gelerek anlam karışıklığını önlemek için kullanılmıştır; diğer seçeneklerde ise tür veya takımları ayırma göreviyle kullanılmıştır.
Yetkin bir yönetici ile başlayan cümlede, 'yönetici' sözcüğü cümlenin öznesidir. Cümlenin nesneleri ('vizyonu, hedefleri, verileri' ve 'liyakati, şeffaflığı, sürdürülebilirliği') kendi içlerinde virgüllerle ayrıldığı için, öznenin bu gruplara dahil olmadığını göstermek ve vurgulamak amacıyla TDK kuralları gereği noktalı virgül kullanılmıştır. Bu kullanım 'özneden sonra kullanım' işlevidir.

Adım Adım Çözüm

1
Cümlelerdeki noktalı virgülün hangi kelime grupları arasında yer aldığını belirleyin.
Dört seçenekte (A, B, C, E) noktalı virgülün farklı kategorileri (belgeler-yöntemler, iç-dış yazışmalar vb.) ayırdığı, bir seçenekte (D) ise bir kişi isminden (özne) sonra geldiği tespit edildi.
Noktalı virgülün işlevini belirlemek için cümlenin öge dizilişine bakılmalıdır.
2
TDK'nin noktalı virgül kurallarını uygulayın.
A, B, C ve E seçenekleri 'Tür veya takımları birbirinden ayırma' kuralına uymaktadır. D seçeneği ise 'İkiden fazla eş değer ögeleri arasında virgül bulunan cümlelerde özneden sonra konur' kuralına uymaktadır.
Kuralların teorik ayrımını yaparak farklı olanı seçmek gerekir.
3
D seçeneğindeki özne ile nesne gruplarının ayrımını kontrol edin.
'Yetkin bir yönetici' öznedir. Cümlenin devamında 'vizyonu, hedefleri...' ve 'liyakati, şeffaflığı...' gibi kendi içinde virgülle ayrılmış gruplar olduğu için özneyi ayırmak için noktalı virgül şarttır.
Özneden sonra virgül konulması durumunda özne, diğer eş görevli ögelerin bir parçasıymış gibi algılanabilir; noktalı virgül bu karışıklığı önler.

Anahtar Kavram

Noktalı Virgülün İşlevsel Farklılıkları

İpuçları

1
Cümlelerdeki noktalı virgüllerin bir 'grubun bitişi-yeni grubun başlayışı' mı yoksa bir 'öznenin vurgulanması' mı olduğunu inceleyin.
2
A, B, C ve E seçeneklerinde 'X1, X2; Y1, Y2' şeklinde bir paralellik olduğunu göreceksiniz. D seçeneğinde ise yapı farklıdır.
3
TDK'ye göre cümlenin öznesinden sonra virgülle ayrılmış pek çok öge geliyorsa, özneyi diğerlerinden ayırmak için noktalı virgül kullanılır; D seçeneği tam olarak bu kurala örnektir.

Daha Fazla Pratik

İçinde virgül bulunan sıralı cümleleri ayırmak için noktalı virgülün kullanıldığı örneklere de (örn: 'At ölür, meydan kalır; yiğit ölür, şan kalır.') göz atabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Noktalı virgülün yerine virgül koymayı deneyin. Eğer virgül koyduğunuzda özne (yönetici), vizyon ve hedeflerle aynı görevdeymiş gibi (sıralı bir liste gibi) duruyorsa, orada noktalı virgülün görevi özneyi ayırmaktır.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 98Soru →

Nicel araştırmalarda anketler, deneyler ve istatistiksel veriler; nitel araştırmalarda ise mülakatlar, odak grup görüşmeleri ve gözlem raporları temel veri kaynaklarını oluşturur.

Aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül (;) bu cümledeki göreviyle kullanılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İç Anadolu Bölgesi'nde buğday, arpa ve şeker pancarı; Karadeniz Bölgesi'nde ise çay, fındık ve mısır tarımsal ekonominin temelini oluşturur.

Cevap

İç Anadolu Bölgesi'nde buğday, arpa ve şeker pancarı; Karadeniz Bölgesi'nde ise çay, fındık ve mısır tarımsal ekonominin temelini oluşturur.
Öncül cümlede noktalı virgül, 'nicel' ve 'nitel' araştırma yöntemlerine ait veri kaynaklarını gruplandırmak (tür/takım ayırmak) için kullanılmıştır. İç Anadolu ve Karadeniz bölgelerindeki ürünlerin sınıflandırıldığı seçenek de tam olarak bu işlevle (tür veya takımları ayırma) oluşturulmuştur.

Adım Adım Çözüm

1
Öncül cümleyi analiz etme
Öncülde 'nicel araştırmalar' ve 'nitel araştırmalar' şeklinde iki farklı grubun elemanları (anket, mülakat vb.) virgüllerle sıralanmış, bu iki ana grup ise noktalı virgülle ayrılmıştır.
Noktalı virgülün 'cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırmak' görevini tespit etmek için gereklidir.
2
Seçeneklerdeki noktalı virgül kullanım amaçlarını belirleme
Bir seçenekte bölgelere göre ürün gruplandırması yapıldığı (tür ayırma), bir diğerinde özne ayrımı yapıldığı, bir diğerinde ise sıralı cümlelerin ayrıldığı görülmektedir.
Doğru işlevsel eşleşmeyi bulmak için seçeneklerin görev bazlı analizi yapılmalıdır.
3
Hatalı kullanımları eleme
Açıklama gerektiren yerde iki nokta yerine noktalı virgül kullanılan ve gereksiz kullanım yapılan şıklar elenmiştir.
Noktalı virgülün iki nokta (:) ile olan farkını anlamak çeldiricilerden kurtulmayı sağlar.

Anahtar Kavram

Noktalı virgülün cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları birbirinden ayırma görevi.

İpuçları

1
Cümlede sanki iki farklı liste varmış da bu iki listeyi birbirine karışmasın diye ortadan bölüyormuşsunuz gibi düşünün.
2
Noktalı virgülün 'tür veya takımları ayırma' görevi genellikle 'X, Y, Z; A, B, C' şablonuna uyar.
3
Öncülde bir yanda 'nicel' unsurlar diğer yanda 'nitel' unsurlar var. Seçeneklerde de benzer şekilde bir bölgeye ait unsurlar ile diğer bölgeye ait unsurların ayrıldığı şıkkı arayın.

Daha Fazla Pratik

Noktalı virgülün özneyi ayırma görevi ile sıralı cümleleri ayırma görevi arasındaki yapısal farkları inceleyen sorular çözebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Noktalı virgülün olduğu yere 'veya/ve' bağlacı koyduğunuzda anlamlı bir gruplandırma olup olmadığına bakın; tür ayırma görevinde genellikle bu bağlaçlar gruplar arasına oturur.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 99Soru →

Cümle içerisinde kendi içinde virgüllerle ayrılmış farklı kelime gruplarını veya türleri birbirinden ayırmak için noktalı virgül (;) kullanılır. Aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül bu kurala uygun olarak kullanılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Akşam yemeği için taze fasulye, pilav, cacık; tatlı olarak ise baklava, sütlaç hazırlandı.

Cevap

Akşam yemeği için taze fasulye, pilav, cacık; tatlı olarak ise baklava, sütlaç hazırlandı.
Yemek ve tatlı listelerinin kendi içinde virgüllerle ayrıldığı görülmektedir. Bu iki farklı kategoriyi (yemekler ve tatlılar) birbirinden ayırmak için kullanılan noktalı virgül, kurala tam olarak uygundur.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki kelime gruplarını incele.
Birinci grup ana yemekleri (taze fasulye, pilav, cacık), ikinci grup ise tatlıları (baklava, sütlaç) içeriyor.
Kural, virgüllerle ayrılmış grupları birbirinden ayırmak için noktalı virgül gerektiğini belirtir.
2
Noktalı virgülün konumuna bak.
Noktalı virgül, yemek listesi ile tatlı listesinin tam ortasında yer alıyor.
Bu kullanım, iki farklı kategorinin (türün) sınırını belirler.

Anahtar Kavram

Noktalı virgül, cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları (grupları) birbirinden ayırmak için kullanılır.

İpuçları

1
Cümlede sanki iki ayrı 'liste' varmış gibi düşünün.
2
Noktalı virgülün sol tarafındaki kelimeler ile sağ tarafındaki kelimeler farklı kategorilere mi ait?
3
Yiyeceklerin 'tuzlu yemekler' ve 'tatlılar' olarak ikiye ayrıldığı seçeneğe odaklanın.

Daha Fazla Pratik

Noktalı virgülün diğer bir görevi olan 'ögeleri arasında virgül bulunan sıralı cümleleri ayırma' kuralına göz atabilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Cümledeki noktalı virgülü kaldırıp yerine virgül koyduğunuzda anlam karışıyorsa (örneğin pilav ile baklava aynı listenin sıradan elemanı gibi duruyorsa), noktalı virgül kullanımı doğrudur.
Tahmini Süre:45s
Soru 100Soru →

Noktalı virgül (;;); cümle içinde virgüllerle ayrılmış tür veya takımları (grupları) birbirinden ayırmak için kullanılır.

Buna göre, aşağıdaki cümlelerin hangisinde noktalı virgül bu işleviyle kullanılmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İç Anadolu Bölgesi'nde buğday, arpa, yulaf; Ege Bölgesi'nde ise tütün, üzüm, incir üretimi oldukça yaygındır.

Cevap

İç Anadolu Bölgesi'nde buğday, arpa, yulaf; Ege Bölgesi'nde ise tütün, üzüm, incir üretimi oldukça yaygındır.
Doğru seçenekte, İç Anadolu'ya ait ürünler kendi içinde virgülle sıralanmış, Ege'ye ait ürünler de kendi içinde virgülle sıralanmıştır. Bu iki farklı coğrafi türün/takımın karışmasını önlemek için araya noktalı virgül getirilmiştir. Bu, noktalı virgülün 'tür veya takımları ayırma' kuralına tam olarak uymaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Cümledeki yapıları analiz et.
Cümlede İç Anadolu ürünleri (buğday, arpa, yulaf) ve Ege ürünleri (tütün, üzüm, incir) şeklinde iki ayrı liste bulunmaktadır.
Noktalı virgülün gruplandırma işlevini belirlemek için cümledeki öğelerin nasıl kümelendiğini anlamak gerekir.
2
Noktalama işaretinin konumunu kontrol et.
Noktalı virgül, iki farklı bölgenin ürün gruplarının tam ortasında yer almaktadır.
Tür veya takımlar arasında kullanılan ayraç, anlam karışıklığını önlemek için oraya yerleştirilir.
3
Diğer seçeneklerle karşılaştır.
Diğer seçeneklerde ya virgül/iki nokta karmaşası vardır ya da noktalı virgül sıralı cümleleri/özneyi ayırma gibi farklı görevlerde kullanılmıştır.
Noktalı virgülün üç temel görevi (tür ayırma, sıralı cümleleri ayırma, özneyi belirginleştirme) arasındaki farkı teyit etmek çözüme götürür.

Anahtar Kavram

Noktalı virgülün tür veya takımları (grupları) birbirinden ayırma görevi

İpuçları

1
Cümle içinde 'elma, armut' gibi bir grup ile 'pırasa, ıspanak' gibi başka bir grubun bir arada bulunduğu seçeneği bulun.
2
Noktalı virgülün bir tarafında bir kategoriye, diğer tarafında başka bir kategoriye ait örnekler olup olmadığına bakın.
3
Cümledeki ürünlerin yetiştiği bölgelere (İç Anadolu ve Ege) göre nasıl gruplandırıldığına dikkat edin.

Daha Fazla Pratik

Noktalı virgülün diğer önemli görevi olan 'sıralı cümleleri ayırma' kuralı ile ilgili örnekleri inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Cümledeki noktalı virgülü kaldırıp yerine virgül koyduğunuzda, ürünlerin hangi bölgeye ait olduğu karışıyorsa (hepsi tek bir liste gibi görünüyorsa), orada noktalı virgül 'gruplandırma' göreviyle kullanılmış demektir.
Tahmini Süre:50s
ÖncekiSayfa 5 / 7Sonraki
Noktalı Virgülün Kullanımı — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür — Sayfa 5 | Examkin