Bireysel Başvuru

81 soru

Türkiye'de anayasa yargısı sisteminde yer alan ve bireylerin temel haklarını korumayı amaçlayan anayasa şikâyeti (bireysel başvuru) usulüne ilişkin aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

Bireysel başvuru yapılabilmesi için idari ve yargısal tüm olağan kanun yollarının tüketilerek kararın kesinleşmiş olması zorunludur.

Başvuru; nihai kararın tebliğinden veya ihlalin öğrenilmesinden itibaren

30

gün içerisinde yapılmalıdır.

Kamu gücü tarafından ihlal edildiği iddia edilen hakkın, hem Anayasa’da güvence altına alınmış olması hem de Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi kapsamında bulunması gerekir.

Bireysel başvuru yoluyla, bir kanun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesi hükmünün Anayasa'ya aykırılığı iddiasıyla doğrudan bu düzenlemelerin iptali istenebilir.

Özel hukuk tüzel kişileri, sadece tüzel kişiliğe ait haklarının ihlal edildiği gerekçesiyle bireysel başvuruda bulunabilirler.

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bireysel başvuru yoluyla, bir kanun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesi hükmünün Anayasa'ya aykırılığı iddiasıyla doğrudan bu düzenlemelerin iptali istenebilir.

Cevap

Bireysel başvuru yoluyla bir kanun veya Cumhurbaşkanlığı kararnamesi hükmünün doğrudan iptalinin istenebileceği ifadesi yanlıştır.

Bireysel başvuru (anayasa şikâyeti), kamu gücünün kullanımıyla bir hakkın ihlal edilmesi durumunda başvurulan ikincil bir yoldur. Anayasa'nın

148

. maddesine göre; yasama işlemleri (kanunlar), düzenleyici idari işlemler (Cumhurbaşkanlığı kararnameleri, yönetmelikler) ve Anayasa Mahkemesi kararları doğrudan bireysel başvuru konusu yapılamaz. Bu işlemlerin anayasaya aykırılığı ancak iptal davası veya itiraz yolu ile denetlenebilir; bireysel başvuru bu denetim yollarının bir alternatifi değildir.

Adım Adım Çözüm

Bireysel başvurunun niteliğini değerlendir

Bireysel başvuru, somut bir hak ihlaline karşı gidilen ikincil bir yargı yoludur.

Anayasa Mahkemesi'nin bireysel başvuru incelemesi, bir yasama veya idari düzenleyici işlemin soyut olarak denetlenmesi değil, bir kamu gücü işleminin bireyin hakkını ihlal edip etmediğinin tespitidir.

Başvuruya konu olamayacak işlemleri belirle

Yasama işlemleri (kanunlar), düzenleyici idari işlemler (yönetmelik, CBK) ve Anayasa Mahkemesi kararları doğrudan başvuru konusu olamaz.

Anayasa'nın

148

. maddesi uyarınca bu işlemler bireysel başvuru kapsamı dışında tutulmuştur.

Yanlış yargıyı tespit et

Bir kanun hükmünün iptalinin doğrudan talep edilebileceği yargısı hatalıdır.

Kanunların iptali ancak iptal davası (soyut norm denetimi) veya itiraz yolu (somut norm denetimi) ile mümkün olup bireysel başvuru yoluyla doğrudan iptal kararı verilemez.

Anahtar Kavram

Bireysel Başvurunun Konu Bakımından Sınırları ve İkincilliği

İpuçları

Bireysel başvurunun bir 'ikincil hak arama yolu' olduğunu ve doğrudan yasama işlemlerine gidilemeyeceğini hatırlayın.

Anayasa Mahkemesi'nin norm denetimi (iptal davası) ile bireysel başvuru yetkileri arasındaki farka odaklanın.

Kanunların anayasaya aykırı olduğu durumlarda iptal kararı verilmesi bireysel başvuru ile değil, norm denetimi yollarıyla (iptal davası veya itiraz yolu) gerçekleşir.

Daha Fazla Pratik

Bireysel başvuru kapsamı dışında kalan 'Anayasa Mahkemesi kararları' ve 'Kamu Tüzel Kişileri' konularını tekrar ederek bu sınırları pekiştirebilirsiniz.

Tahmini Süre:1m 15s

ÖncekiSayfa 5 / 5