Examkin

Kanun Yapım Süreci

63 soru

Soru 61Soru →

Türkiye Büyük Millet Meclisinin (TBMM) asli yetkilerinden biri olan kanun yapım sürecine ilişkin 19821982 Anayasası hükümleri göz önünde bulundurulduğunda, aşağıdakilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Meclis tarafından alınan parlamento kararlarının tamamı, Resmi Gazete'de yayımlanması için Cumhurbaşkanı'nın onayına sunulur.

Cevap

Meclis tarafından alınan parlamento kararlarının tamamının onay için Cumhurbaşkanına sunulduğunu belirten ifade yanlıştır.
Parlamento kararları (TBMM İçtüzüğü, seçimlerin yenilenmesi, dokunulmazlığın kaldırılması, TBMM Başkanının seçilmesi vb.), Meclisin tek taraflı iradesiyle ortaya çıkan işlemlerdir. Bu işlemler kural olarak Cumhurbaşkanı onayına tabi değildir ve yargısal denetimleri de (İçtüzük ve milletvekilliğiyle ilgili kararlar hariç) yoktur. Kanunlar ise yasama ve yürütmenin iş birliği ile kesinleşen kolektif işlemlerdir ve mutlaka Cumhurbaşkanı onayına sunulurlar.

Adım Adım Çözüm

1
Kanun teklif yetkisini belirle
Milletvekilleri teklif eder.
Yürütmenin (Cumhurbaşkanının) bütçe dışında kanun teklif yetkisi yoktur.
2
Görüşme aşamalarını incele
Komisyon -> Genel Kurul.
Teknik inceleme komisyonlarda, siyasi irade Genel Kurulda tecelli eder.
3
Cumhurbaşkanlığı aşamasını değerlendir
1515 günlük inceleme süresi ve bütçe istisnası.
Cumhurbaşkanı kanunları uygun bulmazsa geri gönderebilir (bütçe hariç).
4
İşlem türlerini karşılaştır
Kanun vs Parlamento Kararı.
Kanunlar Cumhurbaşkanı onayına tabidir ancak parlamento kararları Meclisin kendi iç işlemi niteliğindedir ve bu onaya ihtiyaç duymaz.

Anahtar Kavram

Yasama İşlemlerinin Hukuki Niteliği ve Onay Süreci

İpuçları

1
Yasama organının yaptığı tüm işlemlerin 'kanun' olup olmadığını düşünün.
2
Meclisin kendi iç düzeni veya milletvekilliğiyle ilgili aldığı kararların (parlamento kararları) Cumhurbaşkanı ile bir ilişkisi var mıdır?
3
Parlamento kararları Mecliste kesinleşir ve Cumhurbaşkanının onayına/vetosuna tabi değildir.

Daha Fazla Pratik

Kanunlar ile parlamento kararları arasındaki yargısal denetim farklarını (Anayasa Mahkemesi denetimi) incelemek konuyu pekiştirecektir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 62Soru →

19821982 Anayasası'nda düzenlenen yasama süreci çerçevesinde, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından kabul edilen kanunların yasalaşma ve yürürlüğe girme aşamaları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Cumhurbaşkanı, kendisine gönderilen kanunları 1515 gün içinde yayımlar veya bir daha görüşülmek üzere gerekçesiyle birlikte Meclise geri gönderir.

Cevap

Cumhurbaşkanı, Meclis tarafından kabul edilen kanunları 1515 gün içinde yayımlamak veya tekrar görüşülmek üzere Meclise geri göndermekle yükümlüdür.
Anayasa'nın 8989. maddesi uyarınca, Cumhurbaşkanı TBMM tarafından kabul edilen kanunları 1515 gün içinde yayımlamak zorundadır. Eğer uygun bulmazsa, yine aynı 1515 günlük süre içerisinde gerekçesini belirterek kanunu Meclise geri gönderebilir. Bu, yasama sürecinin tamamlayıcı bir aşamasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Kanun teklifinin kim tarafından yapıldığını belirle.
Kanun teklifi en az bir milletvekili tarafından TBMM Başkanlığına sunulur.
Yasama yetkisinin genelliği ve ilkelliği gereği kanun yapma süreci milletvekillerinin iradesiyle başlar.
2
TBMM içindeki görüşme ve kabul sürecini incele.
Teklif önce ilgili komisyonlarda görüşülür, ardından Genel Kurul'da kabul edilir.
Teknik inceleme komisyonlarda, siyasi irade ise Genel Kurul'da tecelli eder.
3
Cumhurbaşkanının inceleme yetkisini ve süresini değerlendir.
Cumhurbaşkanı kanunu 1515 gün içinde yayımlar veya geri gönderir.
Anayasa'nın 8989. maddesi Cumhurbaşkanına yayımlama veya geciktirici veto yetkisi tanımıştır.

Anahtar Kavram

Kanunların Yayımlanması ve Cumhurbaşkanının Geri Gönderme Yetkisi

İpuçları

1
Cumhurbaşkanı'nın kanunlar üzerindeki inceleme süresi iki haftadan bir gün fazladır.
2
Cumhurbaşkanı'nın geri gönderemeyeceği (veto edemeyeceği) tek kanun türü, devletin mali planını içeren kanundur.
3
Kanunların yasalaşması için Meclis kabulünden sonra Cumhurbaşkanı'nın 1515 gün içinde ya Resmi Gazete'de yayımlaması ya da Meclise iade etmesi gerekir.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanı tarafından geri gönderilen bir kanunun, Meclis tarafından kaç oyla (üye tamsayısının salt çoğunluğu olan 301301 oy) aynen kabul edilebileceğini inceleyiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 63Soru →

19821982 Anayasası’na göre, kanunların teklif edilmesi, Meclis’te görüşülmesi ve yasalaşarak yürürlüğe girmesi süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Bütçe kanunları ile milletlerarası antlaşmaların uygun bulunmasına dair kanunlar, Cumhurbaşkanı tarafından bir daha görüşülmek üzere Meclise geri gönderilemez.

Cevap

Bütçe kanunları ile milletlerarası antlaşmaların uygun bulunmasına dair kanunların her ikisinin de geri gönderilemeyeceğini savunan seçenek yanlıştır; zira sadece bütçe kanunları bu istisnaya tabidir.
Doğru cevap olan ifade yanlıştır çünkü 19821982 Anayasası'nın 8989. maddesi uyarınca Cumhurbaşkanı, sadece 'Bütçe Kanunlarını' bir daha görüşülmek üzere Meclise geri gönderemez. Milletlerarası antlaşmaların uygun bulunmasına dair kanunlar ise bu kapsamda değildir ve Cumhurbaşkanı tarafından veto edilerek Meclise iade edilebilirler.

Adım Adım Çözüm

1
Kanun teklif yetkisini kontrol et.
20172017 değişikliği sonrası sadece milletvekillerinin teklif yetkisi olduğu teyit edildi.
Yürütme organının (Cumhurbaşkanı) kanun teklif etme yetkisi yoktur (Bütçe Kanunu hariç).
2
Cumhurbaşkanı'nın kanunlar üzerindeki inceleme yetkisini değerlendir.
İnceleme süresinin 1515 gün olduğu ve veto (geri gönderme) yetkisinin bulunduğu belirlendi.
Anayasa'nın 8989. maddesi yasama ve yürütme arasındaki dengeyi bu süreyle sağlar.
3
Veto edilemeyecek kanun istisnasını belirle.
Sadece Bütçe Kanunu'nun geri gönderilemeyeceği, Milletlerarası Antlaşmaların uygun bulunmasına dair kanunların ise geri gönderilebileceği saptandı.
Anayasa'nın 8989. maddesi sadece bütçe kanununu açıkça istisna tutmuştur.
4
Veto sonrası meclis karar yeter sayısını kontrol et.
Israr (aynen kabul) için üye tamsayısının salt çoğunluğu (301301) gerektiği doğrulandı.
20172017 öncesi adi çoğunluk yeterliyken, mevcut sistemde salt çoğunluk (301301) şarttır.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanı'nın Kanunları Geri Gönderme Yetkisi ve İstisnası

İpuçları

1
Cumhurbaşkanı'nın veto yetkisinin hangi kanunlar için sınırlı olduğunu hatırlayın.
2
Anayasa'da 'geri gönderilemez' ifadesi sadece bütçe ile ilgili süreçler için geçerlidir.
3
Milletlerarası antlaşmaların uygun bulunması bir kanunla yapılır ancak bu kanun veto edilemez kanunlar listesinde değildir.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanı'nın bütçe kanununu veto edemese bile Anayasa Mahkemesi'nde iptal davası açıp açamayacağını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
ÖncekiSayfa 4 / 4
Kanun Yapım Süreci Alıştırma Soruları — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür — Sayfa 4 | Examkin