Examkin

Milletvekilliğinin Kazanılması ve Yemin

70 soru

Soru 61Soru →

Bir kişinin milletvekili seçilip İl Seçim Kurulu tarafından düzenlenen seçim tutanağını (mazbata) alması ile TBMM Genel Kurulu'nda ant içmesi arasındaki sürece ilişkin; 'milletvekilliği sıfatının kazanılması' (iktisap) ve 'yasama yetkilerinin kullanılması' (ifa) arasındaki hukuki ilişki bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Milletvekilliği sıfatı mazbatanın düzenlenmesiyle kazanılır; ancak ant içme, bu sıfatın sağladığı yasama yetkilerinin fiilen kullanılabilmesi için öngörülen bir 'göreve başlama şartı' niteliğindedir.

Cevap

Milletvekilliği sıfatı mazbatanın düzenlenmesiyle kazanılır; ancak ant içme, bu sıfatın sağladığı yasama yetkilerinin fiilen kullanılabilmesi için bir göreve başlama şartıdır.
Türk parlamento hukukunda milletvekilliği sıfatı, yetkili seçim kurullarınca seçim sonuçlarının belirlenip mazbatanın düzenlenmesiyle 'iktisap' edilir. Bu andan itibaren kişi hukuken milletvekilidir. Ancak 19821982 Anayasası'nın 8181. maddesi, milletvekillerinin 'göreve başlamadan önce' ant içmelerini şart koşmuştur. Bu durum, ant içmeyi bir 'göreve başlama şartı' (icrai işlem) haline getirir; yani yemin etmeyen bir milletvekili sıfatını korumasına rağmen meclis çalışmalarına katılamaz, oy kullanamaz veya kanun teklifi veremez.

Adım Adım Çözüm

1
Milletvekilliği sıfatının hangi anda kazanıldığını belirle.
Milletvekilliği sıfatı, İl Seçim Kurulu tarafından mazbatanın (seçim tutanağının) düzenlendiği anda kazanılır.
Seçim sonuçlarının kesinleşmesiyle kişinin halkın temsilcisi olma statüsü hukuken tescillenmiş olur.
2
Ant içme (yemin) işleminin hukuki niteliğini analiz et.
Ant içme, 19821982 Anayasası'nın 8181. maddesi uyarınca 'göreve başlamadan önce' yerine getirilmesi gereken bir şarttır; kurucu bir işlem değildir.
Yemin, kazanılmış olan sıfatın aktif hale getirilmesi ve yasama yetkilerinin (oy, söz, imza) kullanılabilmesi için anayasal bir ön şarttır.
3
Mazbata ile yemin arasındaki süre zarfındaki hakları değerlendir.
Bu süreçte kişi milletvekili sıfatına sahiptir; yasama dokunulmazlığından yararlanır ve mali hakları (maaş/yolluk) işlemeye başlar ancak yasama yetkilerini kullanamaz.
Sıfatın kazanılması (iktisap) ile görevin yerine getirilmesi (ifa) farklı hukuki rejimlere tabidir.

Anahtar Kavram

Milletvekilliği Sıfatının Kazanılması (İktisap) vs. Yasama Görevinin İfası (Başlama)

İpuçları

1
Milletvekilliği sıfatının kazanılması ile bu sıfatın gerektirdiği görevlerin fiilen yapılması arasındaki farka odaklanın.
2
Yasama dokunulmazlığının ne zaman başladığını hatırlayın; bu, sıfatın ne zaman kazanıldığıyla doğrudan ilişkilidir.
3
Ant içme (yemin), hukuk terminolojisinde bir 'kurucu unsur' mudur yoksa sadece göreve başlamak için gerekli bir 'şart işlem' midir?

Daha Fazla Pratik

Milletvekilliği dokunulmazlığının kaldırılması ve milletvekilliğinin düşmesi süreçlerini karşılaştırarak öğrenmenizi pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 30s
Soru 62Soru →

2023 yılında yapılan milletvekili seçimlerinde bir seçim çevresinden milletvekili seçilen ve yetkili seçim kurulundan tutanağını (mazbatasını) alan bir kişi, henüz Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulu'nda ant içmemiştir. Bu kişinin hukuki durumu ile ilgili 1982 Anayasası ve parlamento hukuku ilkeleri uyarınca aşağıdakilerden hangisi söylenebilir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Milletvekilliği sıfatını kazanmış sayılır ancak Meclis çalışmalarına katılamaz.

Cevap

Milletvekilliği sıfatı il seçim kurulundan mazbata (tutanak) alındığı andan itibaren kazanılmış sayılır ancak kişi TBMM'de ant içmediği sürece yasama faaliyetlerine katılamaz.
Türk parlamento hukukunda 'milletvekilliği sıfatının kazanılması' ile 'yasama yetkilerinin kullanılması' birbirinden farklı aşamalardır. 1982 Anayasası'na göre, bir kişi il seçim kurulundan mazbatasını aldığı andan itibaren 'milletvekili' sıfatını kazanır ve bu andan itibaren yasama dokunulmazlığından yararlanmaya başlar. Ancak, Anayasa'nın 81. maddesi uyarınca Meclis çalışmalarına (oy kullanma, söz alma, imza atma vb.) katılabilmesi için Genel Kurul'da ant içmesi (yemin etmesi) zorunludur. Dolayısıyla mazbatasını alan ama henüz yemin etmeyen kişi milletvekilidir ancak yasama yetkilerini henüz kullanamaz.

Adım Adım Çözüm

1
Milletvekilliği sıfatının (unvanının) ne zaman kazanıldığını belirleyin.
İl seçim kurulundan mazbata (seçim tutanağı) düzenlendiği anda kişi milletvekili sıfatını kazanır.
Sıfatın kazanılması seçilme iradesinin tesciliyle gerçekleşir.
2
Ant içmenin (yemin) hukuki sonucunu analiz edin.
Ant içme, milletvekilinin yasama görevine fiilen başlaması için gereken bir şarttır.
Yemin etmeyen milletvekili, meclis çalışmalarına katılamaz, oy kullanamaz ve kanun teklifi veremez.
3
Kişinin mevcut durumdaki haklarını ve kısıtlılıklarını karşılaştırın.
Kişi milletvekilidir (dokunulmazlığı vardır), ancak henüz yasama yetkilerini kullanamaz.
Sıfatın kazanılması (iktisap) ile göreve başlama (ifa) arasındaki hukuki fark budur.

Anahtar Kavram

Milletvekilliği Sıfatının Kazanılması vs. Göreve Başlama

İpuçları

1
Milletvekilliği sıfatının kazanılması ile bu görevin fiilen yerine getirilmesi arasındaki ayrımı düşünün.
2
Mazbata (seçim tutanağı) il seçim kurulundan alınır ve seçilme işlemini resmileştirir. Yemin ise meclis kürsüsünde yapılır.
3
Unutmayın; mazbatasını alan bir kişi milletvekilidir ve dokunulmazlığı vardır, ancak yemin etmeden kanun teklifi veremez veya oy kullanamaz.

Daha Fazla Pratik

Milletvekilliği sıfatı kazanıldıktan sonra, bu sıfatın hangi durumlarda kendiliğinden sona erdiğini veya meclis kararı gerektirdiğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 63Soru →

1982 Anayasası’nın milletvekilliği sıfatının kazanılması ve ant içmeye ilişkin hükümleri ile yerleşik parlamento hukuku ilkeleri bir arada değerlendirildiğinde; bir milletvekilinin seçimlerin ardından İl Seçim Kurulu’ndan tutanağını (mazbata) almasıyla birlikte kazandığı hukuki statüye dair aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ant içmeyen bir milletvekili, sadece Genel Kurul çalışmalarına katılamaz; ancak kanun teklifi verme veya Meclis araştırması açılmasını isteme gibi bireysel yasama yetkilerini kullanabilir.

Cevap

Ant içmeyen bir milletvekilinin kanun teklifi verme veya Meclis araştırması isteme gibi bireysel yasama yetkilerini kullanabileceğini belirten ifade yanlıştır.
Türk parlamento hukukunda 'milletvekili sıfatının kazanılması' ile 'yasama yetkilerinin kullanılması' birbirinden ayrılmıştır. Mazbatasını alan kişi milletvekilliği sıfatını (ve buna bağlı dokunulmazlık, özlük hakları, milleti temsil sıfatı gibi hakları) derhal kazanır. Ancak TBMM İçtüzüğü ve Anayasa uyarınca, ant içmedikçe hiçbir yasama faaliyetinde bulunamaz. Kanun teklifi imzalamak, soru önergesi vermek veya Meclis denetim yollarına başvurmak 'yasama yetkisinin ifası' kapsamında olduğu için, ant içmeyen bir vekil bu yetkileri kullanamaz.

Adım Adım Çözüm

1
Milletvekilliği sıfatının kazanılma anını belirle.
Milletvekilliği sıfatı, İl Seçim Kurulu tarafından düzenlenen mazbata (tutanak) ile kazanılır.
Anayasa ve yerleşik içtihatlara göre 'iktisap' (kazanma) anı mazbataya bağlıdır.
2
Ant içme işleminin hukuki niteliğini analiz et.
Ant içme, sıfatı kazanan milletvekilinin bu sıfata bağlı 'yasama yetkilerini' kullanabilmesi (ifa) için bir ön şarttır.
Ant içmeyen milletvekili yasama faaliyetlerine katılamaz.
3
Yasama faaliyetlerinin kapsamını değerlendir.
Genel Kurul'da söz söylemek ve oy kullanmanın yanı sıra; kanun teklifi vermek, soru önergesi sunmak veya Meclis araştırması/soruşturması istemek de yasama faaliyetidir.
Bu yetkiler milletvekilliği sıfatının 'icrai' ve 'fonksiyonel' kullanımına girer.
4
Sonuca ulaş.
Henüz ant içmemiş bir milletvekili dokunulmazlıktan yararlanır ve bütün milleti temsil eder; ancak bireysel veya kolektif hiçbir yasama yetkisini kullanamaz.
Ant içme, tüm yasama yetkilerinin ifası için zorunlu bir hukuki barajdır.

Anahtar Kavram

Milletvekilliği Sıfatının İktisabı (Kazanılması) ve İfası (Kullanılması) Ayrımı

İpuçları

1
Milletvekilliği sıfatının kazanıldığı an ile bu sıfata bağlı yetkilerin kullanılabildiği an arasındaki farka odaklanın.
2
Kanun teklifi vermek veya soru önergesi sunmak bir 'yasama faaliyeti' midir, yoksa sadece milletvekili olmanın doğal bir sonucu mudur?
3
Ant içmeyen milletvekili yasama dokunulmazlığına sahiptir ve maaş (özlük) haklarını kazanır; ancak Meclis bünyesinde hiçbir 'yetki' kullanamaz.

Daha Fazla Pratik

Ant içmekten imtina eden (kaçınan) bir milletvekilinin 'devamsızlık' nedeniyle üyeliğinin düşürülüp düşürülemeyeceğini araştırınız.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 64Soru →

1982 Anayasası'na göre, milletvekili seçilen bir kişinin Türkiye Büyük Millet Meclisi Genel Kurulunda ant içmeden (yemin etmeden) önceki hukuki durumuyla ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Milletvekilliği sıfatını kazanmış sayılır ancak Meclis çalışmalarına ve oylamalara katılamaz.

Cevap

Milletvekili seçilen kişi, seçim tutanağının düzenlenmesiyle sıfatı kazanmış olur ancak ant içmeden yasama faaliyetlerine katılamaz.
Milletvekilliği sıfatı, yetkili makam olan İl Seçim Kurulu tarafından seçim tutanağının (mazbata) düzenlendiği an kazanılır. Ancak, bir milletvekilinin Meclis Genel Kurulunda söz alabilmesi, oy kullanabilmesi ve diğer yasama faaliyetlerine katılabilmesi için Anayasa uyarınca ant içmesi (yemin etmesi) şarttır. Dolayısıyla ant içmemiş bir kişi hukuken milletvekilidir ancak bu yetkilerini fiilen kullanamaz.

Adım Adım Çözüm

1
Milletvekilliği sıfatının (unvanının) ne zaman kazanıldığını belirle.
İl Seçim Kurulu tarafından seçim tutanağının (mazbata) düzenlendiği an sıfat kazanılır.
Anayasa hukukuna göre seçim sonuçlarının kesinleşmesiyle kişinin hukuki statüsü netleşir.
2
Ant içmenin (yeminin) hukuki işlevini analiz et.
Ant içme, milletvekilliği sıfatının kullanılabilmesi (ifa edilmesi) için bir ön şarttır.
Anayasa'nın 81. maddesi uyarınca milletvekilleri göreve başlarken ant içmek zorundadır; aksi halde Meclis çalışmalarına katılamazlar.
3
Sıfat ve yetki ayrımını yaparak dokunulmazlık başlangıcını kontrol et.
Dokunulmazlık seçilme anıyla başlar, ancak yasama yetkilerinin kullanımı yemin sonrasına kalır.
Bu ayrım, milletvekilinin hem hukuken korunmasını sağlar hem de Meclis faaliyetlerinin meşruiyetini korur.

Anahtar Kavram

Milletvekilliği Sıfatının Kazanılması (İktisap) vs. Yetkilerin Kullanılması (İfa)

İpuçları

1
Milletvekilliği unvanının kazanılması (sıfat) ile bu unvanın gerektirdiği görevlerin yapılması (ifa) farklı zamanlarda gerçekleşir.

Daha Fazla Pratik

Milletvekilliğinin hangi durumlarda kendiliğinden, hangi durumlarda Meclis kararıyla sona erdiğini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 65Soru →

19821982 Anayasası ve yerleşik parlamento hukuku ilkeleri çerçevesinde, milletvekili seçilen bir kişinin "milletvekilliği sıfatını kazanması" ile "bu sıfatın sağladığı hakları kullanması" arasındaki ayrım dikkate alındığında, aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Milletvekili seçilen kişi, seçim tutanağını (mazbata) aldığı andan itibaren milletvekilliği sıfatını kazanır ve yasama dokunulmazlığından yararlanmaya başlar.

Cevap

Milletvekili seçilen kişi, seçim tutanağını (mazbata) aldığı andan itibaren milletvekilliği sıfatını kazanır ve yasama dokunulmazlığından yararlanmaya başlar.
Seçim tutanağının (mazbata) alınmasıyla birlikte milletvekilliği sıfatı 'iktisap' edilir yani kazanılır. Bu andan itibaren kişi hukuken milletvekilidir ve buna bağlı olarak yasama dokunulmazlığı da derhal başlar. Ant içme işlemi ise bu sıfatın sağladığı yetkilerin 'ifa' edilmesi (kullanılması) için bir ön şarttır; yani yemin etmeyen bir vekil meclis çalışmalarına katılamaz ama hâlâ milletvekilidir.

Adım Adım Çözüm

1
Sıfatın Kazanılma Anını Belirle
İktisap (Kazanma) anı, İl Seçim Kurulu'ndan tutanağın (mazbata) alınmasıdır.
Milletvekilliği, halkın iradesinin sandığa yansıması ve bunun resmi makamca tesciliyle başlar.
2
Yasama Dokunulmazlığı Başlangıcını Tespit Et
Dokunulmazlık, seçilme anıyla (tutanakla) birlikte başlar.
Milletvekilinin göreve başlamadan önce de hukuki koruma altında olması, temsilin sürekliliği için şarttır.
3
Ant İçmenin Hukuki Niteliğini Analiz Et
Ant içme, sıfatı kazanmak için değil, görevi fiilen yerine getirmek (ifa) için bir şarttır.
Anayasa madde 8181, ant içmeyenlerin yasama çalışmalarına katılamayacağını hükme bağlamıştır ancak bu durum sıfatın varlığını etkilemez.

Anahtar Kavram

İktisap (Sıfatın Kazanılması) vs. İfa (Görevin Yerine Getirilmesi)

İpuçları

1
Milletvekili sıfatının kazanılması (iktisap) ile görevlerin yerine getirilmesi (ifa) arasındaki farkı hatırlayın.
2
Mazbata (tutanak) kişiye unvanı verir; ant içme ise kapıyı açan anahtar gibidir, içeri girip çalışmayı sağlar.
3
Yasama dokunulmazlığı, vekilin meclise gelip yemin etmesini bekleyemeyecek kadar acil bir koruma kalkanıdır; seçildiği an başlar.

Daha Fazla Pratik

Milletvekilliğinin hangi durumlarda kendiliğinden, hangi durumlarda Meclis kararıyla sona erdiğini inceleyebilirsiniz.

Alternatif Yöntem

Mantık yürütme: Eğer dokunulmazlık yeminle başlasaydı, seçilen bir vekil Ankara'ya yemin etmeye gelirken yolda gözaltına alınabilir ve halkın iradesi engellenebilirdi. Bu yüzden dokunulmazlık en erken aşamada (tutanakla) başlar.
Tahmini Süre:50s
Soru 66Soru →

Milletvekili genel seçimi sonucunda seçilme yeterliliğine sahip olduğu tespit edilen ve bağlı bulunduğu seçim çevresindeki İl Seçim Kurulundan tutanağını (mazbata) alan bir kişinin, henüz Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMMTBMM) Genel Kurulunda ant içmemiş olması durumundaki hukuki statüsü ile ilgili 19821982 Anayasası hükümleri çerçevesinde aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: İl Seçim Kurulundan tutanağını aldığı an milletvekilliği sıfatını ve yasama dokunulmazlığını kazanır; ancak ant içmedikçe yasama faaliyetlerine katılamaz.

Cevap

Milletvekili seçilen kişi, İl Seçim Kurulundan mazbatasını aldığı an sıfatını ve dokunulmazlığını kazanır ancak meclis çalışmalarına katılmak için ant içmek zorundadır.
Doğru seçenek, milletvekilliği sıfatı ve yasama dokunulmazlığının kazanılma anı ile bu sıfata bağlı yetkilerin (meclis çalışmalarına katılma) kullanım anını birbirinden ayırır. 19821982 Anayasası uyarınca, İl Seçim Kurulundan mazbatanın alınması kişiye 'milletvekili' statüsünü ve buna bağlı olan 'yasama dokunulmazlığı' zırhını kazandırır. Ancak anayasanın 81.81. maddesine göre, milletvekilleri göreve başlarken ant içmek zorundadır; bu ant içme işlemi gerçekleşmeden meclis çalışmalarına katılamazlar.

Adım Adım Çözüm

1
Milletvekilliği sıfatının ne zaman kazanıldığını belirle.
Milletvekilliği sıfatı, seçimin ardından İl Seçim Kurulu tarafından mazbatanın (tutanak) düzenlenip kişiye verilmesiyle kazanılır.
Anayasa hukukunda sıfatın kazanılması, yetkili seçim kurulu tarafından seçilme işleminin tescili ile gerçekleşir.
2
Yasama dokunulmazlığının başlangıç anını tespit et.
Yasama dokunulmazlığı, milletvekilliği sıfatının kazanıldığı an (mazbata alımı) ile başlar.
Dokunulmazlık, milletvekilinin görevini bağımsız yapabilmesi için sıfatla birlikte verilen bir zırhtır.
3
Ant içmenin hukuki etkisini analiz et.
Ant içmek, milletvekilinin Genel Kurul çalışmalarına (konuşma yapma, kanun teklifi verme, oy kullanma) katılabilmesi için bir ön şarttır.
Ant içmeyen bir milletvekili 'milletvekili'dir ancak meclis içi yetkilerini fiilen kullanamaz.

Anahtar Kavram

Milletvekilliği Sıfatı (Mazbata) vs. Göreve Başlama (Ant İçme) Ayrımı

İpuçları

1
Milletvekilliği sıfatının kazanılması ile bu sıfata bağlı yetkilerin fiilen kullanılması farklı anlardır.

Daha Fazla Pratik

Milletvekilliğinin hangi hallerde meclis kararıyla, hangi hallerde kendiliğinden sona erdiğini incelemek bu konuyu tamamlayacaktır.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 67Soru →

19821982 Anayasası çerçevesinde, milletvekili seçilen bir kişinin "milletvekilliği sıfatını (unvanını) kazanması" ile "bu sıfata bağlı yetkileri fiilen kullanmaya başlaması" arasındaki hukuki süreçle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Milletvekilliği sıfatı, İl Seçim Kurulu tarafından düzenlenen seçim tutanağının (mazbata) adaya verilmesiyle veya düzenlenmesiyle kazanılır.

Cevap

Milletvekilliği sıfatı, İl Seçim Kurulu tarafından düzenlenen seçim tutanağının (mazbata) düzenlenmesiyle kazanılır.
Türk parlamento hukukunda milletvekilliği sıfatı, İl Seçim Kurulu tarafından düzenlenen tutanağın (mazbata) kesinleşmesi ve adaya verilmesiyle kazanılır. Bu andan itibaren kişi hukuken 'milletvekili' unvanını alır; yasama dokunulmazlığı ve mali hakları başlar. TBMM Genel Kurulu'nda yapılan ant içme töreni ise bu sıfata bağlı yasama yetkilerinin (oy kullanma, teklif verme, görüşmelere katılma) fiilen kullanılabilmesi için gerekli olan bir 'ifa' şartıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Milletvekilliği sıfatının kazanılma anını belirle.
Sıfat, İl Seçim Kurulu'nun mazbatayı düzenlemesiyle kazanılır.
Anayasa ve seçim mevzuatı uyarınca, seçilme iradesinin resmi bir belgeye dökülmesi sıfatın iktisabı için yeterlidir.
2
Ant içmenin (yeminin) hukuki niteliğini analiz et.
Ant içme, milletvekilliği yetkilerinin fiilen kullanılabilmesi (ifa) için bir ön şarttır.
Milletvekili seçilenler ant içmedikçe yasama faaliyetlerine katılamazlar ancak sıfatları devam eder.
3
Yan hakların (dokunulmazlık, mali haklar) başlangıcını teyit et.
Bu haklar yeminle değil, seçilme anıyla (mazbata ile) başlar.
Kişinin hukuki statüsü 'milletvekili' olarak tescil edildiği andan itibaren koruma ve özlük hakları aktifleşir.

Anahtar Kavram

İktisap (Sıfatın kazanılması) vs. İfa (Yetkilerin kullanılması)

İpuçları

1
Milletvekilliği unvanını almak (sıfatın kazanılması) ile bu unvanın gerektirdiği işleri yapmak (yetkilerin kullanılması) farklı hukuki anlara dayanır.
2
Dokunulmazlık ve maaş hakları yemin öncesinde başlar mı? Bu sorunun cevabı sizi doğru seçeneğe götürecektir.
3
Milletvekilliği sıfatı, İl Seçim Kurulu'ndan alınan mazbata ile kazanılır; yemin ise sadece Meclis faaliyetlerine katılabilmek için zorunludur.

Daha Fazla Pratik

Milletvekilliğinin hangi durumlarda kendiliğinden, hangi durumlarda Meclis kararıyla sona erdiğini incelemek bu konuyu tamamlayacaktır.
Tahmini Süre:50s
Soru 68Soru →

Yapılan milletvekili genel seçimleri sonucunda bir seçim çevresinden milletvekili seçilen ve il seçim kurulundan mazbatasını (seçim tutanağını) alan bir kişinin, henüz Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Genel Kurulunda ant içmeden (yemin etmeden) önceki hukuki durumuyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yasama dokunulmazlığından yararlanabilir ancak Meclis Genel Kurulunda oy kullanamaz.

Cevap

Milletvekili seçilen kişi mazbatasını aldığı an milletvekilliği sıfatını kazanır ve yasama dokunulmazlığından yararlanmaya başlar; ancak Meclis çalışmalarına katılması, söz alması ve oy kullanması ant içmesine bağlıdır.
Doğru seçenek, milletvekilliği sıfatının kazanılmasıyla başlayan haklar (dokunulmazlık) ile ant içmeye bağlı olan yetkiler (oy kullanma) arasındaki farkı doğru tanımlamaktadır. Kişi mazbatayı aldığı an milletvekili olur ve dokunulmazlık zırhına sahip olur, ancak Meclis çatısı altında yasama yetkilerini kullanabilmesi için Anayasa gereği ant içmesi şarttır.

Adım Adım Çözüm

1
Milletvekilliği sıfatının kazanılma anını belirlemek.
Sıfat, il seçim kurulunca mazbatanın (tutanak) düzenlendiği an kazanılır.
Anayasa ve Yüksek Seçim Kurulu uygulamalarına göre milletvekilliği statüsü seçim sonuçlarının kesinleşip tutanağa bağlanmasıyla başlar.
2
Ant içmenin (yemin) hukuki fonksiyonunu analiz etmek.
Ant içme, milletvekilliği sıfatının bir 'ifa şartı' (görevi yerine getirme şartı) olarak tanımlanır.
Anayasa'nın 81. maddesine göre milletvekilleri görevlerine başlarken ant içerler; ant içmeyenler yasama faaliyetlerine (oy, söz, komisyon) katılamazlar.
3
Yasama dokunulmazlığının başlangıç vaktini kontrol etmek.
Dokunulmazlık, milletvekilliği sıfatının kazanıldığı an (mazbata ile) başlar.
Yasama dokunulmazlığı milletvekilinin şahsına değil, temsil ettiği iradeye tanınan bir koruma olduğu için ant içilmemiş olsa bile kişi bu korumadan yararlanır.

Anahtar Kavram

İktisap Şartı (Sıfatın Kazanılması) ve İfa Şartı (Yetkinin Kullanılması) Ayrımı

İpuçları

1
Milletvekilliği sıfatının ne zaman kazanıldığını (mazbata) düşünün.
2
Yemin etmeyen bir kişinin Meclis Genel Kurulunda oy kullanıp kullanamayacağını hatırlayın.
3
Yasama dokunulmazlığı sıfatla birlikte mi yoksa yeminle mi başlar? Ayrımı bu nokta üzerinden yapın.

Daha Fazla Pratik

Milletvekilliğinin hangi hallerde TBMM kararıyla, hangi hallerde kendiliğinden düştüğünü inceleyerek konuyu pekiştirin.

Alternatif Yöntem

İktisap (kazanma) ve İfa (yürütme) ayrımı yaparak; mazbatayı iktisap, yemini ise ifa kutusuna yerleştirerek soruyu çözebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 69Soru →

19821982 Anayasası çerçevesinde, yapılan genel veya ara seçimler sonucunda milletvekili seçilen bir kişinin hukuki statüsüne ilişkin olarak; milletvekilliği sıfatının kazanılması ve göreve başlama süreciyle ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Milletvekilliği sıfatı, yetkili seçim kurulu tarafından mazbatanın (tutanak) düzenlendiği an kazanılır; ancak yasama görevlerini fiilen yerine getirebilmek için ant içilmesi şarttır.

Cevap

Milletvekilliği sıfatı mazbata ile kazanılır ancak görevlerin ifası için ant içmek zorunludur.
Milletvekilliği sıfatı, il seçim kurulu tarafından mazbatanın düzenlenmesiyle hukuken kazanılmış olur. Bu andan itibaren kişi 'milletvekili' unvanını taşır ve yasama dokunulmazlığından yararlanmaya başlar. Ancak bu kişinin meclis çalışmalarına katılması, oy kullanması veya yasama yetkilerini fiilen kullanabilmesi için TBMM Genel Kurulu'nda ant içmesi (yemin etmesi) Anayasal bir zorunluluktur.

Adım Adım Çözüm

1
Sıfatın kazanılma anını belirleyin.
Milletvekilliği sıfatı, il seçim kurulu tarafından tutanağın (mazbata) düzenlenmesiyle kazanılır.
Anayasa ve yerleşik yargı içtihatlarına göre seçilme işlemi mazbata ile tescillenir.
2
Göreve başlama (ifa) şartını kontrol edin.
Milletvekillerinin yasama faaliyetlerine katılabilmesi için ant içmesi zorunludur.
Ant içmeyen milletvekilleri genel kurula katılabilir ancak söz alamaz, oy kullanamaz ve yasama faaliyeti yürütemez.
3
Dokunulmazlık ile ant içme arasındaki ilişkiyi kurun.
Dokunulmazlık, sıfatın kazanılmasıyla (mazbata ile) başlar.
Dokunulmazlık, görevin ifasına değil, sıfatın korunmasına yöneliktir.

Anahtar Kavram

Milletvekilliği Sıfatının Kazanılması (İktisap) ve Yasama Yetkisinin Kullanılması (İfa) Ayrımı

İpuçları

1
Milletvekili seçilen bir kişinin 'ünvanı' ne zaman aldığını ve bu ünvanın 'getirdiği işleri' ne zaman yapabildiğini düşünün.
2
Mazbata (seçim tutanağı) ile ant içme arasındaki farkı hatırlayın: Biri sıfatı başlatır, diğeri görevi.
3
Milletvekili seçilen kişi, henüz yemin etmemiş olsa bile polis tarafından gözaltına alınamaz; bu durum dokunulmazlığın ne zaman başladığını gösterir.

Daha Fazla Pratik

Milletvekilliğinin sona erme hallerini (istifa, kesin hüküm giyme, bağdaşmazlık vb.) inceleyerek yasama statüsünü tam olarak pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 70Soru →

1982 Anayasası ve parlamento hukuku ilkeleri çerçevesinde, milletvekili seçilen bir kişinin TBMM Genel Kurulunda gerçekleştirdiği "ant içme" (yemin) töreninin hukuki sonuçları ve niteliğiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ant içme işlemi, milletvekilinin yasama faaliyetlerine (görüşmelere katılma, oy kullanma, söz alma) fiilen iştirak edebilmesi için bir ön şarttır.

Cevap

Ant içme işleminin milletvekilinin yasama faaliyetlerine fiilen iştirak edebilmesi için bir ön şart olduğunu belirten seçenek doğrudur.
Türk parlamento hukukunda 'milletvekilliği sıfatının kazanılması' (iktisap) ile 'yasama görevlerinin yerine getirilmesi' (ifa) birbirinden ayrılmıştır. Sıfat, il seçim kurulundan mazbatanın alınmasıyla kazanılır ve bu andan itibaren kişi milletvekilidir; yasama dokunulmazlığından yararlanmaya başlar. Ancak bu kişinin TBMM Genel Kurulundaki yasama faaliyetlerine (kanun teklifi verme, komisyon çalışmalarına katılma, Genel Kurulda konuşma yapma ve oy kullanma) katılabilmesi için Anayasa'da belirtilen andı içmesi şarttır.

Adım Adım Çözüm

1
Milletvekilliği sıfatının kazanılma anını belirle.
Milletvekilliği, il seçim kurulu tarafından düzenlenen mazbatanın (tutanak) kesinleşmesiyle kazanılır.
Seçilme yeterliliğine sahip adayın seçimi kazandığının tespiti, statünün başlangıcıdır.
2
Ant içme (yemin) işleminin hukuki niteliğini analiz et.
Yemin, kazanılmış olan milletvekilliği sıfatının "kullanılması" (ifa edilmesi) için anayasal bir şarttır.
Anayasa'nın 81. maddesi yemin metnini belirlemiş ve Meclis'e katılım için bu ritüeli zorunlu kılmıştır.
3
Yeminden önceki ve sonraki yetkileri karşılaştır.
Yeminden önce: Dokunulmazlık var, özlük hakları (maaş vb.) var, sıfat var. Yeminden sonra: Meclis çalışmalarına (oy, söz, teklif) katılım yetkisi var.
Statünün kazanılması (iktisap) ile görevin yerine getirilmesi (ifa) arasındaki ayrım budur.

Anahtar Kavram

Milletvekilliğinde İktisap (Kazanma) ve İfa (Yerine Getirme) Ayrımı

İpuçları

1
Milletvekilliğinin kazanılması (mazbata) ile görevin başlaması (yemin) arasındaki farkı düşünün.
2
Bir kişi mazbatasını aldığı andan itibaren milletvekilidir ve dokunulmazlığı başlar, ancak Meclis kürsüsüne çıkıp yemin etmeden oy kullanamaz.
3
Yemin, yasama yetkisinin fiilen kullanılması (ifa) için zorunlu olan anayasal bir prosedürdür.

Daha Fazla Pratik

Milletvekilliğinin sona erme hallerinden hangilerinin Meclis kararı gerektirdiğini incelemek bu konuyla bütünlük sağlar.
Tahmini Süre:50s
ÖncekiSayfa 4 / 4
Milletvekilliğinin Kazanılması ve Yemin — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür — Sayfa 4 | Examkin