Examkin

Seçim Dönemi ve Seçim Türleri

64 soru

Soru 61Soru →

19821982 Anayasası uyarınca, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMMTBMM) üyeliğinde çeşitli nedenlerle boşalma olması durumunda başvurulan "ara seçim" usulüne ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Her seçim döneminde kural olarak sadece bir defa ara seçim yapılabilir.

Cevap

Her seçim döneminde kural olarak sadece bir defa ara seçim yapılabilir.
Doğru ifade, her seçim döneminde kural olarak yalnızca bir kez ara seçim yapılabileceğidir. Bu kural, yasama organının sürekliliğini ve seçim maliyetlerini korumak amacıyla getirilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Ara seçim kavramını tanımlayın.
Ara seçim, iki genel seçim arasında TBMM üyeliklerinde boşalma olması durumunda yapılan kısmi seçimdir.
Sorunun kapsamını ve hukuki dayanağını belirlemek için gereklidir.
2
Anayasa'daki sıklık sınırlamasını inceleyin.
19821982 Anayasası'nın 7878. maddesi "Her seçim döneminde bir defadan fazla ara seçim yapılamaz" hükmünü içerir.
Anayasal genel kuralı belirlemek için kullanılır.
3
Süre ve oran kısıtlamalarını kontrol edin.
Genel seçimden 3030 ay geçmedikçe yapılamaz, seçime 11 yıl kala yapılamaz; ancak üyeliklerin %5'i boşalırsa veya bir il temsilcisiz kalırsa bu süreler esneyebilir.
Diğer seçeneklerin neden yanlış olduğunu anlamak için teknik detayları netleştirir.

Anahtar Kavram

Ara Seçim Kuralları ve Sıklığı

İpuçları

1
Ara seçimlerin kaç kez yapılabileceği Anayasa'da açıkça sınırlandırılmıştır.
2
Bu tür seçimler meclisteki boş koltukları doldurmak içindir ve ana yasama dönemini kesintiye uğratmaz.
3
Bir yasama döneminde kural olarak sadece bir defa yapılabileceğini hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Ara seçimin üç temel istisnası (Kural, %5 boşalma, Temsilcisiz kalma) arasındaki süre farklarını tablo üzerinde çalışabilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 62Soru →

19821982 Anayasası'na göre, kural olarak bir kimse en fazla iki defa Cumhurbaşkanı seçilebilir. Ancak bu kuralın anayasal bir istisnası bulunmaktadır. Buna göre, Cumhurbaşkanının ikinci döneminde aşağıdakilerden hangisinin gerçekleşmesi durumunda, mevcut Cumhurbaşkanına bir defa daha aday olma hakkı tanınmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin üye tamsayısının beşte üç çoğunluğuyla seçimlerin yenilenmesine karar vermesi

Cevap

Türkiye Büyük Millet Meclisi'nin üye tamsayısının beşte üç çoğunluğuyla seçimlerin yenilenmesine karar vermesi
Seçimlerin Meclis tarafından beşte üç çoğunlukla (360360 milletvekili) yenilenmesine karar verilmesi, Cumhurbaşkanının ikinci döneminde olması halinde ona bir kez daha aday olma hakkı tanıyan tek anayasal durumdur.

Adım Adım Çözüm

1
Cumhurbaşkanlığı dönem sınırlaması kuralını belirle.
Normal şartlarda bir kimse en fazla 22 dönem Cumhurbaşkanlığı yapabilir.
Anayasal kural budur.
2
Dönem sınırlamasının istisnasını kontrol et.
19821982 Anayasası 116116. maddesindeki istisna bulunur.
Bu istisna sadece belirli bir durumda 33. kez adaylığa izin verir.
3
Seçimlerin yenilenmesi (erken seçim) kararını kimin aldığını ayırt et.
Meclis tarafından beşte üç çoğunlukla (360360 vekil) alınan karar bu hakkı doğurur.
Cumhurbaşkanı kendi kararıyla yenilerse bu hak doğmaz; Meclis iradesi şarttır.

Anahtar Kavram

Cumhurbaşkanının Seçilme Dönemi ve Seçimlerin Yenilenmesi İstisnası

İpuçları

1
Normalde bir kişi en fazla iki kez seçilebilir ancak Meclis kararıyla yapılan erken seçim bu kuralı esnetir.
2
Bu hakkın doğması için kararın Cumhurbaşkanı tarafından değil, yasama organı tarafından alınması gerekir.
3
Anayasa'nın 116116. maddesinde geçen beşte üç çoğunluk şartını hatırlayın.

Daha Fazla Pratik

Seçimlerin yenilenmesi kararının ardından yeni seçilen Meclis ve Cumhurbaşkanı'nın görev süresinin kaç yıl olacağını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Soru 63Soru →

19821982 Anayasası’nda 20172017 yılında yapılan değişiklikler ile yasama ve yürütme organlarının seçimlerinin kural olarak birlikte ve aynı gün yapılması esası benimsenmiştir.

Buna göre, aşağıdaki seçim türlerinden hangisi bu "birlikte yapılma" kuralının istisnasını oluşturmaktadır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Ara seçim

Cevap

Ara seçim, yasama ve yürütme seçimlerinin birlikte yapılması kuralının tek istisnasıdır.
Ara seçim, Türkiye Büyük Millet Meclisi üyeliklerinde ölüm, istifa veya milletvekilliğinin düşmesi gibi sebeplerle boşalma olması halinde başvurulan bir mekanizmadır. Bu seçim türü, sadece boşalan üyeliklerin tamamlanması amacını güttüğünden, ne meclisin tamamının yenilenmesine ne de Cumhurbaşkanlığı seçiminin yapılmasına yol açar. Bu nedenle 20172017 anayasa değişiklikleri ile getirilen "birlikte seçim" kuralının anayasal istisnasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasal genel kuralı belirle
20172017 değişikliği ile TBMM ve Cumhurbaşkanlığı seçimleri kural olarak beraber yapılır.
Sistemin uyumlu çalışması ve siyasi istikrarın sağlanması hedeflenmiştir.
2
Seçim türlerini analiz et
Genel seçimler ve seçimlerin yenilenmesi (erken seçim) durumlarında her iki seçim de tetiklenir.
Anayasanın 7777. ve 116116. maddeleri bu durumlarda seçimlerin birlikte yapılacağını emreder.
3
Ara seçim mekanizmasını değerlendir
Ara seçim sadece boşalan milletvekilliği koltuklarını doldurmak içindir.
Ara seçim meclisin tamamını veya Cumhurbaşkanlığı makamını kapsamadığı için bu genel kuralın dışındadır.

Anahtar Kavram

Seçimlerin Senkronizasyonu ve Ara Seçim İstisnası

İpuçları

1
Hükümet sistemindeki değişiklikle yasama ve yürütme seçimleri kural olarak 'eş zamanlı' hale getirilmiştir.
2
Hangi seçim türü meclisin tamamını değil, sadece boşalan tekil koltukları doldurmaya yöneliktir?
3
Ara seçimlerde Cumhurbaşkanı değişmez, sadece boşalan milletvekillikleri için sandığa gidilir.

Daha Fazla Pratik

Ara seçimlerin yapılabilmesi için gereken '30 ay' ve '1 yıl' yasaklarını ve bu yasakların istisnalarını inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 64Soru →

19821982 Anayasası uyarınca, savaş sebebiyle yeni seçimlerin yapılmasına imkan görülmemesi durumunda, seçimlerin geriye bırakılmasına (ertelenmesine) ilişkin yetkili merci ve süre kuralı aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Seçimleri bir yıl süreyle geriye bırakma yetkisi Türkiye Büyük Millet Meclisine (TBMMTBMM) aittir ve bu karar her defasında bir yılı geçmemek üzere tekrarlanabilir.

Cevap

Seçimleri bir yıl süreyle geriye bırakma yetkisi Türkiye Büyük Millet Meclisine (TBMMTBMM) aittir ve bu karar her defasında bir yılı geçmemek üzere tekrarlanabilir.
Doğru seçenek olan ifadede belirtildiği üzere, 19821982 Anayasası'nın 7878. maddesine göre savaş sebebiyle yeni seçimlerin yapılmasına imkan görülmezse, TBMMTBMM seçimlerin bir yıl geriye bırakılmasına karar verebilir. Geri bırakma sebebi ortadan kalkmamışsa, bu işlem her defasında bir yılı geçmemek üzere tekrarlanabilir.

Adım Adım Çözüm

1
Seçimlerin ertelenme nedenini belirleme.
19821982 Anayasası'na göre seçimlerin geriye bırakılmasının tek anayasal sebebi 'Savaş' halidir.
Anayasa'nın 7878. maddesi seçimlerin sadece savaş durumunda ertelenebileceğini hükme bağlamıştır.
2
Karar merciini tespit etme.
Karar verme yetkisi Türkiye Büyük Millet Meclisine (TBMMTBMM) aittir.
Yasama döneminin süresini değiştirme yetkisi doğrudan halkın temsilcisi olan meclisin iradesine bırakılmıştır.
3
Erteleme süresini ve sınırlarını belirleme.
Erteleme süresi 11 yıldır ve savaş hali bitene kadar her defasında tekrar edilebilir.
Savaşın ne kadar süreceği öngörülemediği için anayasa koyucu birer yıllık dilimlerle tekrara izin vermiştir.

Anahtar Kavram

Savaş Sebebiyle Seçimlerin Geriye Bırakılması

İpuçları

1
Anayasa'ya göre seçimlerin ertelenmesinin tek bir haklı sebebi vardır: Savaş.
2
Bu kararı halkı temsil eden en üst yasama organı verir ve süre genellikle tam bir takvim yılıdır.
3
Karar TBMMTBMM tarafından alınır, süresi bir yıldır ve savaş bitene kadar tekrarlanması mümkündür.

Daha Fazla Pratik

Seçimlerin geriye bırakılması (erteleme) ile seçimlerin yenilenmesi (erken seçim) arasındaki farkları ve yetkili mercileri karşılaştırınız.
Tahmini Süre:45s
ÖncekiSayfa 4 / 4
Seçim Dönemi ve Seçim Türleri Alıştırma Soruları — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür — Sayfa 4 | Examkin