Examkin

Siyasi Parti Grupları

66 soru

Soru 1Soru →

Anayasal düzenimizde parlamenter faaliyetlerin rasyonelleşmesini sağlayan siyasi parti grupları, meclis içi denetim mekanizmalarını işletme yetkisine sahip olmakla birlikte, tarafsızlık ve yargısal süreçlerin korunması amacıyla bazı sınırlamalara tabi tutulmuşlardır. Bu çerçevede, bir siyasi parti grubunun TBMM bünyesinde gerçekleştirebileceği aşağıdaki faaliyetlerden hangisi anayasal bir yasak kapsamında yer almaz?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Toplumu ve devlet faaliyetlerini ilgilendiren belirli bir konunun Genel Kurul'da görüşülmesi için 'genel görüşme' talebinde bulunmak

Cevap

Toplumu ve devlet faaliyetlerini ilgilendiren belirli bir konunun Genel Kurul'da görüşülmesi için 'genel görüşme' talebinde bulunmak
Genel görüşme açılmasını talep etmek, hem 19821982 Anayasası hem de TBMM İçtüzüğü uyarınca siyasi parti gruplarına ve en az 2020 milletvekiline tanınmış yasal bir haktır. Bu işlem, meclisin bilgi edinme ve denetim yolları arasında yer alır ve grupların bu konuda görüşme yapıp karar almalarının önünde herhangi bir engel bulunmamaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Siyasi parti gruplarının denetim yetkilerini analiz etme
Siyasi parti grupları; Meclis araştırması, genel görüşme ve Meclis soruşturması (önerge aşaması hariç süreç takibi) gibi denetim yollarını kullanabilir veya tetikleyebilirler.
Grupların varlık sebebi yasama ve denetim faaliyetlerini organize etmektir.
2
Anayasal yasakları filtreleme
Anayasa'nın 8383, 9494 ve 100100. maddeleri; yasama dokunulmazlığı, Meclis Başkanlığı/Başkanlık Divanı adaylığı ve Meclis soruşturması konularında grup içi görüşme ve kararı kesin olarak yasaklamıştır.
Bu yasaklar, meclis çalışmalarında tarafsızlığı sağlamak ve yargısal süreçleri siyasi baskıdan korumak için getirilmiştir.
3
Seçenekleri anayasal hükümlerle karşılaştırma
Genel görüşme talebi bir hak iken; dokunulmazlık, soruşturma ve başkanlık seçimi konularındaki işlemler yasaklı alanlardır.
Hukuki metinlerin lafzı ve ruhu bu ayrımı net bir şekilde yapmaktadır.

Anahtar Kavram

Siyasi Parti Gruplarının Yasaklı ve Yetkili Olduğu Alanlar

İpuçları

1
Siyasi parti gruplarının 'yargısal' nitelik taşıyan veya 'tarafsızlık' gerektiren konularda yetkileri kısıtlanmıştır.
2
Meclis soruşturması ve yasama dokunulmazlığı gibi kişilerin hukuki statüsünü etkileyen durumlarda grup kararı alınamaz.
3
TBMM Başkanlık Divanı üyeliği için gruplar aday gösteremez; ancak meclis araştırması veya genel görüşme gibi denetim yollarını işletebilirler.

Daha Fazla Pratik

Siyasi parti gruplarının Meclis Başkanlık Divanı'ndaki temsil oranlarını ve komisyonlara üye verme usullerini inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 2Soru →

1982 Anayasası ve TBMM İçtüzüğü hükümleri uyarınca, siyasi parti grupları parlamento faaliyetlerinin yürütülmesinde merkezi bir rol oynamaktadır. Ancak anayasa koyucu, milletvekillerinin yargısal nitelikli süreçlerde veya bireysel sorumluluk gerektiren hallerde parti disiplini altında kalmalarını önlemek amacıyla bazı kısıtlamalar öngörmüştür.

Buna göre, TBMM bünyesinde oluşturulan bir siyasi parti grubunun aşağıdaki konulardan hangisi hakkında 'grup genel kurulunda görüşme yapması' veya 'bağlayıcı karar alması' anayasal olarak yasaklanmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Meclis soruşturması açılmasına dair önergeler ve soruşturma süreci

Cevap

Meclis soruşturması açılmasına dair önergeler ve soruşturma süreci hakkında grup görüşmesi yapılması veya karar alınması yasaklanmıştır.
1982 Anayasası'nın 8383. ve 100100. maddeleri, siyasi parti gruplarının 'Yasama Dokunulmazlığının Kaldırılması' ve 'Meclis Soruşturması' konularında görüşme yapmasını ve bağlayıcı karar almasını açıkça yasaklamıştır. Bu yasak, milletvekillerinin bir bakanın veya Cumhurbaşkanı yardımcısının ceza sorumluluğunu ilgilendiren konularda özgür iradeleriyle oy kullanmalarını koruma amacı taşır.

Adım Adım Çözüm

1
Siyasi parti gruplarının anayasal kısıtlamalarını hatırlayın.
Grupların iki temel yasaklı alanı vardır: Yasama dokunulmazlığı ve Meclis soruşturması.
Bu konular milletvekilinin bireysel iradesini ve yargısal süreçleri ilgilendirdiği için parti disiplini dışında tutulmuştur.
2
1982 Anayasası'nın 100. maddesini analiz edin.
İlgili madde: 'Siyasi parti gruplarında, Meclis soruşturması ile ilgili görüşme yapılamaz ve karar alınamaz.'
Milletvekillerinin soruşturma komisyonu kurulması veya Yüce Divan'a sevk konusundaki oylamalarda baskı altında kalmaması amaçlanır.
3
Seçeneklerdeki diğer işlemleri değerlendirin.
Meclis Başkanlığına aday gösterememek ile Meclis soruşturmasında görüşme yapamamak farklı kavramlardır.
Gruplar Cumhurbaşkanı adayı gösterebilir, Divan üyelerini belirleyebilir ve genel görüşme isteyebilirler; ancak yargısal nitelikli soruşturma sürecinde irade beyan edemezler.

Anahtar Kavram

Siyasi Parti Gruplarının Yasakları

İpuçları

1
Bu yasak, milletvekillerinin yargısal süreçlerde 'parti disiplini' baskısı altında kalmasını önlemeye yöneliktir.
2
Anayasa'da bu yasak, sadece yasama dokunulmazlığı ve bir denetim yolu olan 'soruşturma' için özellikle vurgulanmıştır.

Daha Fazla Pratik

Siyasi parti gruplarının 'Meclis Başkanlığına aday gösterememe' kısıtlaması ile bu sorudaki 'görüşme yapamama' yasağı arasındaki farkı inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 3Soru →

1982 Anayasası'na göre, TBMM bünyesinde faaliyet gösteren siyasi parti gruplarının yetki ve yasaklarına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Meclis soruşturmasıyla ilgili konularda grup kararı alamazlar ancak genel kurul öncesi istişari mahiyette görüşme yapabilirler.

Cevap

Meclis soruşturmasıyla ilgili konularda siyasi parti gruplarında hem görüşme yapılması hem de karar alınması Anayasa tarafından açıkça yasaklanmıştır.
Meclis soruşturmasıyla ilgili seçeneğin yanlış olmasının temel nedeni, Anayasa'nın 100. maddesinde yer alan 'Siyasi parti gruplarında, Meclis soruşturması ile ilgili görüşme yapılamaz ve karar alınamaz' hükmüdür. Seçenekte belirtilen 'istişari mahiyette görüşme yapılabilir' kısmı anayasal hükme doğrudan aykırılık teşkil eder.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın siyasi parti gruplarına getirdiği özel yasakları hatırla.
Meclis Başkanlığı adaylığı, Yasama Dokunulmazlığı ve Meclis Soruşturması ana yasak alanlarıdır.
Bu konuların tarafsızlık ve yargısal niteliği nedeniyle grupların müdahalesi engellenmiştir.
2
Meclis soruşturması ve dokunulmazlık süreçlerindeki kısıtlamanın kapsamını analiz et.
Anayasa hem 'görüşme yapılmasını' hem de 'karar alınmasını' birlikte yasaklar.
Sadece kararın yasaklanması yetmez; görüşme yapılarak milletvekilleri üzerinde manevi bir baskı kurulması da istenmemiştir.
3
Diğer teknik şartları kontrol et.
Grup kurma sayısı 20, Başkanlık Divanı'na katılım ise nispi temsil esaslıdır.
Bu veriler yürürlükteki mevzuat ile uyumludur.

Anahtar Kavram

Siyasi Parti Gruplarının Anayasal Yasakları

İpuçları

1
Siyasi parti grupları her konuda serbestçe görüşme yapamazlar; bazı anayasal süreçlerde tarafsızlık esastır.
2
Özellikle Meclis Soruşturması ve Yasama Dokunulmazlığı gibi yargısal nitelikli süreçlerde 'karar yasağı' ile birlikte 'görüşme yasağı' da bulunur.

Daha Fazla Pratik

Siyasi parti gruplarının Anayasa Mahkemesi'ne iptal davası açma yetkisi ile TBMM Başkanlığına aday gösterememe yasağını karşılaştırmalı olarak çalışınız.
Tahmini Süre:1m 40s
Soru 4Soru →

Türkiye Büyük Millet Meclisi (19821982) bünyesinde teşkil edilen siyasi parti grupları, yasama çalışmalarının rasyonelleşmesi ve verimliliği adına geniş yetkilere sahip olmakla birlikte; tarafsızlık, yasama bağımsızlığı ve milletvekilinin şahsi iradesinin korunması amacıyla birtakım anayasal ve yasal sınırlamalara tabi tutulmuştur.

Buna göre, siyasi parti gruplarının TBMM'deki faaliyetlerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi bu grupların parlamenter yetki sınırlarını aşan, hukuken geçersiz bir işlemdir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Anayasa uyarınca TBMM Genel Kurulu tarafından gizli oyla seçilen Kamu Başdenetçisi (Ombudsman) seçimi sürecinde üyeleri bağlayıcı nitelikte grup kararı almak

Cevap

Kamu Başdenetçisi (Ombudsman) seçimi gizli oyla yapıldığı için siyasi parti grupları bu konuda bağlayıcı grup kararı alamazlar.
Kamu Başdenetçiliği (Ombudsman) seçimi, Anayasa'nın 7474. maddesi ve TBMM İçtüzüğü uyarınca gizli oyla gerçekleştirilen bir işlemdir. İçtüzüğün 2828. maddesi, anayasa ve içtüzük gereği gizli oyla yapılması gereken tüm seçimlerde siyasi parti gruplarının görüşme yapamayacağını ve bağlayıcı grup kararı alamayacağını hükme bağlamıştır. Bu yasak, milletvekilinin seçme ve denetleme yetkisini herhangi bir siyasi oluşumun baskısı altında kalmadan, vicdani kanaatine göre kullanmasını teminat altına almaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
İşlemin niteliğini belirle
Kamu Başdenetçisi seçimi, Anayasa'nın 7474. maddesi uyarınca gizli oylama ile yapılır.
Gizli oylama gerektiren durumlar, milletvekillerinin parti baskısı olmadan şahsi iradeleriyle hareket etmesi gereken alanlardır.
2
Siyasi parti grubu yasaklarını kontrol et
İçtüzük m. 2828 uyarınca; Meclis Başkanlığı, Meclis soruşturması, yasama dokunulmazlığı ve gizli oyla yapılacak seçimler hakkında grup kararı alınamaz.
Yasama bağımsızlığını korumak amacıyla bazı hassas konularda 'grup disiplini' işletilmesi hukuksal olarak yasaklanmıştır.
3
Seçeneklerle karşılaştır
Kamu Başdenetçiliği seçimi de gizli oyla yapıldığı için grup kararı alınması imkansız olan işlemler kategorisine girer.
Diğer seçeneklerde belirtilen grup önerisi sunma, Cumhurbaşkanı adayı gösterme ve kurul üyeliği kontenjanı kullanma işlemleri grupların yasal haklarıdır.

Anahtar Kavram

Siyasi Parti Grubu Yasakları ve Gizli Oylama Bağımsızlığı

Daha Fazla Pratik

Siyasi parti gruplarının yapamayacağı işlemler ile TBMM'nin gizli oyla yaptığı seçimleri karşılaştırmalı olarak çalışınız.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 5Soru →

19821982 Anayasası ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü hükümleri uyarınca, parlamenter çalışmaların rasyonelleşmesini sağlayan ve meclis bünyesinde en az 2020 milletvekili ile oluşturulan "siyasi parti grupları" ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: TBMM'nin bilgi edinme ve denetim yolları olan Genel Görüşme, Meclis Araştırması ve Yazılı Soru önergelerinin işleme konulabilmesi için bir siyasi parti grubu adına veya en az 2020 milletvekilinin imzasıyla sunulması zorunludur.

Cevap

Meclis denetim yollarından biri olan 'Yazılı Soru', siyasi parti gruplarına veya belirli bir milletvekili sayısının imzasına ihtiyaç duyulmadan, her milletvekilinin bireysel olarak kullanabileceği bir yetkidir.
Doğru yanıt olan ifadede bir hata mevcuttur; çünkü TBMM'nin bilgi edinme ve denetim yolları arasında yer alan 'Yazılı Soru', siyasi parti gruplarının veya en az 2020 milletvekilinin iradesine bağlı değildir. Anayasa'nın 98. maddesi uyarınca, her milletvekili tek başına yazılı soru önergesi verme yetkisine sahiptir. Genel Görüşme ve Meclis Araştırması için siyasi parti grubu veya 20 milletvekili şartı doğru olsa da, yazılı sorunun da bu kategoriye dahil edilmesi ifadeyi hukuken yanlış kılmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Siyasi parti gruplarının oluşum ve çalışma usullerini analiz etme
Siyasi parti grupları en az 2020 milletvekili ile kurulur ve parlamento içi çalışmalarda (komisyonlar, Başkanlık Divanı vb.) üye sayıları oranında temsil edilirler.
Grupların anayasal statüsünü belirlemek için temel oluşum kriteridir.
2
Gruplara yönelik anayasal yasakları değerlendirme
Meclis Başkanlığı, Kamu Başdenetçiliği ve Anayasa Mahkemesi üye seçimlerinde aday gösterme ve grup kararı alma yasaktır. Ayrıca yasama dokunulmazlığı ve Meclis soruşturmasında görüşme yapılamaz, karar alınamaz.
Yargısal ve tarafsızlık gerektiren süreçlerde siyasi baskıyı engellemek amaçlanır.
3
TBMM bilgi edinme ve denetim yollarının öznelerini karşılaştırma
Genel Görüşme ve Meclis Araştırması için siyasi parti grubu veya en az 2020 milletvekili imzası gerekir; ancak Yazılı Soru bireysel bir haktır.
Yazılı soru için grup desteği veya ek imza şartı aranmadığından ilgili ifadenin yanlış olduğu saptanır.

Anahtar Kavram

Siyasi Parti Gruplarının Yetki ve Yasakları

Daha Fazla Pratik

Yazılı soru ile Genel Görüşme/Meclis Araştırması arasındaki imza sayısı farklarını içeren denetim yolları tablosuna göz atabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 6Soru →

1982 Anayasası ve TBMM İçtüzüğü hükümleri dikkate alındığında, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde bulunan siyasi parti gruplarının yetki ve yasakları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Milletvekillerinin yasama dokunulmazlığının kaldırılmasına ilişkin görüşmelerde bağlayıcı grup kararı alabilirler.

Cevap

Siyasi parti grupları, milletvekillerinin yasama dokunulmazlığının kaldırılmasına ilişkin görüşmelerde bağlayıcı grup kararı alamazlar.
Seçeneklerde belirtilen ifadenin aksine, 1982 Anayasası ve TBMM İçtüzüğü uyarınca siyasi parti gruplarının yasama dokunulmazlığına ilişkin görüşmelerde bağlayıcı grup kararı alması veya bu yönde görüş bildirmesi kesinlikle yasaklanmıştır. Bu kısıtlama, milletvekilliğinin düşmesi ve Meclis soruşturması işlemleri için de geçerlidir.

Adım Adım Çözüm

1
Siyasi parti gruplarının kuruluş şartını hatırla.
Siyasi parti grupları en az 2020 milletvekili ile kurulur.
Bu sayı, meclis içi örgütlenmenin asgari sınırıdır.
2
Gruplara getirilen temel yasakları gözden geçir.
Gruplar Meclis Başkanlığı için aday gösteremezler ve yasama dokunulmazlığı/meclis soruşturması gibi yargısal nitelikli konularda grup kararı alamazlar.
Meclis Başkanlığı seçimi tarafsızlığı, dokunulmazlık ve soruşturma süreçleri ise milletvekilinin özgür iradesini korumak için grup tahakkümünden uzak tutulur.
3
Grupların sahip olduğu hakları değerlendir.
Gruplar; komisyonlara üye verme, Danışma Kuruluna katılma, meclis araştırması/genel görüşme isteme ve Cumhurbaşkanı adayı gösterme haklarına sahiptir.
Parlamenter çalışmaların rasyonelleşmesi için gruplara bu temsil ve denetim yetkileri verilmiştir.

Anahtar Kavram

Siyasi Parti Gruplarının Yasakları
Tahmini Süre:1m 0s
Soru 7Soru →

19821982 Anayasası ve Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) İçtüzüğü hükümleri uyarınca, parlamenter faaliyetlerin rasyonelleşmesinde kritik rol oynayan siyasi parti gruplarının yetkileri, çalışma usulleri ve anayasal yasakları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Yasama dokunulmazlığının kaldırılmasına veya meclis soruşturması açılmasına dair taleplerin Genel Kurul'daki müzakerelerinde, siyasi parti grupları adına görüş bildirilmesi ve söz alınması hukuken mümkündür.

Cevap

Yasama dokunulmazlığı ve meclis soruşturması konularında TBMM Genel Kurulu'nda siyasi parti grupları adına söz alınamaz ve görüş bildirilemez.
TBMM İçtüzüğü’nün 133133. maddesi uyarınca, yasama dokunulmazlığı ve meclis soruşturması ile ilgili konularda siyasi parti gruplarında görüşme yapılamaz ve karar alınamaz; ayrıca bu konular hakkında Meclis Genel Kurulu'nda da siyasi parti grupları adına konuşma yapılması hukuken yasaklanmıştır. Bu kısıtlama, sürecin hukuki ve bireysel niteliğini korumayı amaçlar.

Adım Adım Çözüm

1
Siyasi parti gruplarının genel yetkilerini hatırla.
Grup kurmak için en az 2020 milletvekili gerekir; komisyonlara ve Başkanlık Divanı'na üye verirler.
Anayasal temsil hakkının temelini belirlemek için.
2
Aday gösterme yasaklarını kontrol et.
Meclis Başkanı, Kamu Başdenetçisi ve Anayasa Mahkemesi (TBMM tarafından seçilenler) için aday gösteremezler.
Bu makamların siyasi tarafsızlığının korunması gerekir.
3
Dokunulmazlık ve soruşturma süreçlerindeki kısıtlamaları incele.
İçtüzük m. 133133 uyarınca bu konularda grup toplantılarında görüşme yapılamaz, karar alınamaz ve Genel Kurul'da grup adına söz alınamaz.
Milletvekilinin şahsi statüsüne dair kararların siyasi parti disiplininden bağımsız alınmasını sağlamak için.

Anahtar Kavram

Siyasi Parti Gruplarının Yasaklılık Halleri
Soru 8Soru →

1982 Anayasası’na göre siyasi parti grupları; parlamenter faaliyetlerin rasyonelleşmesi ve denetim mekanizmalarının işletilmesinde merkezi bir rol oynamaktadır. Ancak anayasal düzenlemeler, meclis çalışmalarının tarafsızlığını ve milletvekili iradesinin korunmasını sağlamak amacıyla bu gruplara hem belirli sayısal sınırlar getirmiş hem de bazı konularda işlem yapma yasağı koymuştur.

Buna göre, siyasi parti gruplarının hukuki statüsü ve yetkileri ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Türkiye Büyük Millet Meclisi bünyesinde grubu bulunan her siyasi parti, kanunların Anayasa'ya aykırılığı iddiasıyla Anayasa Mahkemesinde doğrudan iptal davası açma hakkına sahiptir.

Cevap

Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde grubu bulunan her siyasi partinin Anayasa Mahkemesinde doğrudan iptal davası açma yetkisine sahip olduğu ifadesi yanlıştır; bu yetki yalnızca en fazla üyeye sahip iki gruba aittir.
Doğru cevap olan ifade yanlıştır çünkü 1982 Anayasası'nın 110. maddesine göre, kanunların şekil veya esas bakımından Anayasa'ya aykırılığı iddiasıyla doğrudan iptal davası açma yetkisi (soyut norm denetimi); Cumhurbaşkanı'na, TBMM üye tamsayısının en az beşte birine ve yalnızca TBMM'de 'en fazla üyeye sahip iki siyasi parti grubuna' tanınmıştır. Meclis'te grubu bulunan her parti bu yetkiye sahip değildir.

Adım Adım Çözüm

1
Siyasi parti gruplarının anayasal tanımını ve kuruluş şartlarını değerlendir.
Grup kurmak için en az 20 milletvekili gerektiği (Anayasa m.95) ve Başkanlık Divanı'na üye sayıları oranında katıldıkları doğrulanır.
Genel kuruluş ilkelerini ayırt etmek.
2
Gruplara getirilen anayasal yasakları analiz et.
Meclis Başkanlığına aday gösterememe (m.94), yasama dokunulmazlığı (m.83) ve Meclis soruşturması (m.100) konularında grup kararı alamama yasakları doğrulanır.
Grupların müdahale edemeyeceği özel alanları saptamak.
3
Yargısal denetim yetkisini (Soyut Norm Denetimi) incele.
Anayasa m.110 uyarınca iptal davası açma yetkisinin sınırlı olduğu görülür.
Gruplar arasındaki yetki hiyerarşisini kontrol etmek.
4
Hatalı genellemeyi tespit et.
İptal davası açma yetkisi sadece 'en fazla üyeye sahip iki siyasi parti grubuna' aittir, her gruba değil.
Seçenekteki 'her siyasi parti grubu' ifadesinin yanlışlığını kanıtlamak.

Anahtar Kavram

Siyasi Parti Gruplarının Yasakları ve Yargısal Yetkileri

Daha Fazla Pratik

Siyasi parti gruplarının HSK'ya üye seçimi sürecindeki yetkilerini ve karma komisyondaki rollerini incelemek bu konudaki bilginizi derinleştirecektir.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 9Soru →

19821982 Anayasası ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü hükümleri uyarınca, yasama faaliyetlerinin rasyonelleşmesinde kritik bir rol üstlenen siyasi parti grupları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Milletvekillerinin yasama dokunulmazlığının kaldırılmasına ilişkin görüşmelerde siyasi parti grupları bağlayıcı karar alabilirler.

Cevap

Milletvekillerinin yasama dokunulmazlığının kaldırılmasına ilişkin görüşmelerde siyasi parti gruplarının grup kararı alabileceğini belirten ifade yanlıştır.
Anayasa'nın 83. maddesinde açıkça belirtildiği üzere, yasama dokunulmazlığının kaldırılması ile ilgili görüşmelerde siyasi parti gruplarında görüşme yapılamaz ve grup kararı alınamaz. Dolayısıyla bu konuda bağlayıcı karar alınabileceğini iddia eden ifade hukuken yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Siyasi parti gruplarının temel kuruluş şartlarını değerlendir.
Grubun kurulması için en az 2020 milletvekili gereklidir; bu bilgi doğrudur.
Anayasal ve içtüzüksel kuruluş şartıdır.
2
Grupların Meclis Başkanlığı seçimindeki yetkisini kontrol et.
Siyasi parti grupları Meclis Başkanlığı için aday gösteremezler; bu bilgi doğrudur.
Meclis Başkanlığı makamının tarafsızlığını korumak amacıyla getirilmiş bir yasaktır.
3
Yasama dokunulmazlığı ve Meclis soruşturması gibi 'şahsi' prosedürlerdeki grup yetkisini incele.
Yasama dokunulmazlığının kaldırılması ve Meclis soruşturması gibi konularda grup kararı alınamaz.
Milletvekilinin şahsi hakları ve yargısal süreçler üzerinde siyasi baskı oluşmasını engellemek hedeflenmiştir.
4
Yanlış olan önermeyi tespit et.
Yasama dokunulmazlığı konusunda grup kararı alınabileceğini savunan önerme Anayasa'nın 83. maddesine aykırıdır.
Anayasa bu konuda kesin bir yasak koymuştur.

Anahtar Kavram

Siyasi Parti Gruplarının Yetki Sınırları ve Yasakları
Soru 10Soru →

1982 Anayasası’na göre, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) bünyesinde faaliyet gösteren siyasi parti gruplarının aşağıdaki işlemlerden hangisini yapması anayasal olarak yasaklanmıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Meclis Başkanlığı için aday göstermek

Cevap

Siyasi parti gruplarının Meclis Başkanlığı için aday göstermesi yasaklanmıştır.
1982 Anayasası'nın 94. maddesinin son fıkrasında açıkça belirtildiği üzere, Türkiye Büyük Millet Meclisi'ndeki siyasi parti grupları Meclis Başkanlığı için aday gösteremezler. Bu düzenleme, Meclis Başkanı'nın partiler üstü ve tarafsız bir konumda bulunmasını amaçlar.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasal hükmün tespiti
1982 Anayasası'nın 94. maddesinin incelenmesi.
Meclis Başkanlık Divanı ve seçim usullerini düzenleyen temel madde budur.
2
Gruplara getirilen yasakların değerlendirilmesi
Siyasi parti gruplarının Meclis Başkanlığı için aday gösteremeyeceği bilgisinin teyit edilmesi.
Meclis Başkanı'nın tarafsızlığını korumak amacıyla getirilmiş bir kısıtlamadır.

Anahtar Kavram

Siyasi Parti Gruplarının Yasakları

İpuçları

1
Meclis Başkanı'nın tarafsızlığını korumak amacıyla getirilen yasakları düşünün.

Daha Fazla Pratik

Siyasi parti gruplarının yasama dokunulmazlığının kaldırılması konusundaki karar alma yetkisini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:35s
Soru 11Soru →

1982 Anayasası’nın "Yasama" bölümünde düzenlenen siyasi parti gruplarının yetki, görev ve çalışma yasakları dikkate alındığında; bu grupların parlamento içindeki hukuki statüsüne ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Anayasa Mahkemesi üyeliği için TBMM tarafından yapılacak seçimlerde, siyasi parti grupları aday belirlemek amacıyla bağlayıcı grup kararı alabilirler.

Cevap

Anayasa Mahkemesi üyeliği için yapılacak seçimlerde siyasi parti gruplarının aday göstermesi veya bağlayıcı grup kararı alması anayasal olarak yasaklanmıştır.
1982 Anayasası'nın 146. maddesi uyarınca, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından Anayasa Mahkemesi üyeliği için yapılacak seçimlerde, siyasi parti grupları aday gösteremez ve üyelerin nasıl oy kullanacağına dair bağlayıcı bir grup kararı alamazlar. Bu hüküm, yüksek yargı organlarına üye seçimi sürecinde yargı bağımsızlığını ve liyakati korumayı amaçlar.

Adım Adım Çözüm

1
Siyasi parti gruplarının genel yasaklarını hatırla.
Meclis Başkanlığı adaylığı, yasama dokunulmazlığı ve Meclis soruşturması konularında grup kararı alınamaz.
Meclis'in tarafsızlığını ve milletvekilinin şahsi hukuki güvenliğini korumak.
2
Yüksek mahkemelere üye seçimi sürecindeki özel kısıtlamaları incele.
Anayasa'nın 146. maddesinde AYM üyeliği seçimi için grupların aday gösteremeyeceği ve karar alamayacağı açıkça belirtilmiştir.
Yargı bağımsızlığını korumak ve yargı organına siyasi müdahaleyi asgariye indirmek.
3
Yanlış olan ifadeyi tespit et.
AYM seçimi için grup kararı alınabileceğini belirten seçenek anayasal hükme aykırıdır.
Madde 146'daki kesin yasak hükmüyle çelişmektedir.

Anahtar Kavram

Siyasi Parti Gruplarının Yasaklı Faaliyetleri

Daha Fazla Pratik

Siyasi parti gruplarının 'Genel Görüşme' ve 'Meclis Araştırması' gibi denetim yollarındaki yetkilerini soruşturma yasaklarıyla karşılaştırarak inceleyin.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 12Soru →

1982 Anayasası'na göre, Türkiye Büyük Millet Meclisi'nde (TBMM) en az 20 milletvekilinin katılımıyla oluşturulan siyasi parti gruplarının çeşitli hak ve yetkileri bulunmakla birlikte, Meclis'in tarafsızlığını ve çalışma düzenini korumak amacıyla bazı yasaklar da getirilmiştir. Buna göre, aşağıdakilerden hangisi siyasi parti gruplarının TBMM'deki faaliyetleri kapsamında gerçekleştirebileceği işlemlerden biri değildir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: TBMM Başkanlığı seçimi için aday göstermek

Cevap

Siyasi parti gruplarının Meclis Başkanlığı seçimi için aday göstermesi Anayasal olarak yasaklanmıştır.
1982 Anayasası'nın 94. maddesine göre, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlık Divanı için yapılacak seçimlerde siyasi parti grupları aday gösteremezler. Bu yasağın temel amacı, TBMM Başkanının görevini yürütürken tarafsızlığını korumasını sağlamak ve partizan etkilerden uzak kalmasına yardımcı olmaktır.

Adım Adım Çözüm

1
Siyasi parti gruplarının hukuki statüsünü belirlemek
En az 20 milletvekili ile kurulurlar ve Meclis faaliyetlerine katılırlar.
Siyasi parti gruplarının yetki ve yasaklarını anlamak için önce kuruluş şartlarını bilmek gerekir.
2
Anayasa'nın 94. maddesini incelemek
Meclis Başkanlık Divanı için siyasi parti gruplarının aday gösteremeyeceği hükmüne ulaşılır.
Meclis Başkanının tarafsızlığını sağlamak amacıyla grupların kurumsal olarak aday önermesi yasaklanmıştır.
3
Diğer yasaklı alanları kontrol etmek
Yasama dokunulmazlığının kaldırılması ve Meclis soruşturması gibi konularda da grup kararı alınamayacağı görülür.
Milletvekillerinin hür iradesini korumak için bazı kritik konularda grup baskısı engellenmiştir.

Anahtar Kavram

Siyasi Parti Gruplarının Yasaklı İşlemleri

İpuçları

1
Bu yasak, Meclis Başkanının tarafsızlığını korumak amacıyla getirilmiştir.
2
Milletvekillerinin şahsi başvurularıyla yapılan bazı seçim veya işlemler siyasi parti grupları tarafından kurumsal olarak yapılamaz.
3
Anayasa madde 94'te açıkça belirtilen ve Başkanlık Divanı üyeleriyle ilgili olan sınırlamayı düşünün.

Daha Fazla Pratik

Siyasi parti gruplarının karar alamayacağı diğer konuları (yasama dokunulmazlığı ve Meclis soruşturması) inceleyerek konuyu pekiştirebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 13Soru →

1982 Anayasası'na göre, Türkiye Büyük Millet Meclisinde (TBMM) grubu bulunan siyasi partiler ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Siyasi parti gruplarının kurulabilmesi için en az yirmi milletvekilinin bir araya gelmesi gerekir.

Cevap

Siyasi parti gruplarının kurulabilmesi için en az yirmi milletvekilinin bir araya gelmesi gerekir.
Doğru olan ifade siyasi parti gruplarının kurulması için en az 20 milletvekiline ihtiyaç duyulduğudur. Bu sayısal sınır hem Anayasa hem de TBMM İçtüzüğü tarafından belirlenmiş temel bir kuraldır.

Adım Adım Çözüm

1
Siyasi parti gruplarının kuruluş şartlarını incelemek.
Grup kurabilmek için gereken asgari milletvekili sayısı 20'dir.
Bu sayı 1982 Anayasası ve TBMM İçtüzüğü ile sabitlenmiştir.
2
Siyasi parti gruplarına getirilen anayasal yasakları değerlendirmek.
Gruplar; Meclis Başkanlığına aday gösteremez, yasama dokunulmazlığı ve Meclis soruşturması hakkında görüşme yapıp karar alamazlar.
Yasama organının tarafsızlığını ve milletvekillerinin irade hürriyetini korumak amaçlanmıştır.
3
Doğru seçeneği teyit etmek.
Grup kurma sayısının 20 olduğunu belirten ifade anayasal bir gerçektir.
Anayasa'nın ve İçtüzüğün amir hükmüdür.

Anahtar Kavram

Siyasi Parti Gruplarının Kuruluşu ve Yasakları

İpuçları

1
Meclis Başkanlığı seçimi ve siyasi parti grupları arasındaki ilişkiyi hatırlayın.
2
Grup kurmak için gereken milletvekili sayısının, bir komisyonun üye tam sayısından fazla ama Meclis'in onda birinden az olduğunu düşünün.
3
Anayasa'nın 94. ve 95. maddelerini göz önüne getirin; grupların 'yapamayacağı' işlere odaklanın.

Daha Fazla Pratik

Siyasi parti gruplarının komisyonlara üye verme usulleri ve Başkanlık Divanı'ndaki temsil güçleri konusunu tekrar edin.
Tahmini Süre:50s
Soru 14Soru →

1982 Anayasası'na göre, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) bünyesinde kurulan siyasi parti grupları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Meclis Başkanlığı seçimi için siyasi parti grupları aday gösterebilirler.

Cevap

Siyasi parti gruplarının Meclis Başkanlığı için aday gösterebileceğini belirten ifade yanlıştır; çünkü Anayasa'ya göre grupların aday göstermesi yasaktır.
Doğru cevap, siyasi parti gruplarının Meclis Başkanlığı seçimi için aday gösterebileceğini iddia eden ifadedir. Oysa 1982 Anayasası'nın 94. maddesinin son fıkrası açıkça 'Meclis Başkanlığı için, Meclisteki siyasi parti grupları aday gösteremezler' hükmünü içermektedir. Bu yasağın temel amacı Meclis Başkanı'nın partiler üstü tarafsızlığını sağlamaktır.

Adım Adım Çözüm

1
Siyasi parti gruplarının kurulma şartlarını hatırla.
En az 20 milletvekili gereklidir.
Anayasal bir sayısal sınırlamadır.
2
Meclis Başkanlığı seçim sürecindeki kısıtlamaları incele.
Meclis Başkanlığı için adaylık bireyseldir; gruplar aday gösteremez.
Meclis Başkanının tarafsızlığını korumak amacıyla getirilmiş anayasal bir kısıtlamadır (Madde 94).
3
Yargısal veya cezai süreçlerdeki (soruşturma, dokunulmazlık) grup yetkilerini kontrol et.
Yasama dokunulmazlığı ve Meclis soruşturması konularında grup kararı alınamaz.
Milletvekillerinin hür iradeleriyle oy kullanmalarını sağlamak ve partizanca kararları engellemek hedeflenir.

Anahtar Kavram

Siyasi Parti Gruplarının Yasaklı İşlemleri

İpuçları

1
Meclis Başkanı'nın tarafsızlığı ilkesini ve adaylık sürecinin bireysel mi yoksa kurumsal mı olduğunu düşünün.
2
Anayasa'nın 94. maddesi, Meclis Başkanlığı adaylığı konusunda siyasi parti gruplarına özel bir kısıtlama getirmiştir.

Daha Fazla Pratik

Siyasi parti gruplarının Meclis çalışmalarındaki (Genel Görüşme isteme, Meclis Araştırması isteme gibi) diğer yetkilerini gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:45s
Soru 15Soru →

1982 Anayasası ve TBMM İçtüzüğü hükümleri uyarınca, Türkiye Büyük Millet Meclisinde (TBMM) oluşturulan siyasi parti gruplarının yetki, görev ve yasakları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Meclis Başkanlığı için yapılacak seçimlerde, her bir siyasi parti grubu kendi içinden bir milletvekilini aday gösterebilir.

Cevap

Meclis Başkanlığı seçimlerinde siyasi parti gruplarının aday gösteremeyeceğini belirten ifade yanlıştır.
1982 Anayasası'nın 94. maddesi gereğince, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı için yapılacak seçimlerde siyasi parti grupları aday gösteremezler. Meclis Başkanlığı adaylığı tamamen milletvekilinin kendi hür iradesiyle yaptığı bireysel bir başvurudur. Bu kuralın temel amacı, yasama organının başındaki kişinin partizan baskılardan uzak ve tarafsız bir şekilde seçilmesini sağlamaktır.

Adım Adım Çözüm

1
Siyasi parti gruplarının yasaklı olduğu alanları hatırla.
Grup kararı alınamayacak ve aday gösterilemeyecek durumlar belirlenir.
Anayasa ve İçtüzük bazı hassas konularda grupların kurumsal baskı kurmasını önler.
2
Meclis Başkanlığı adaylığı prosedürünü incele.
Anayasa Madde 94: 'Siyasî parti grupları Meclis Başkanlığı için aday gösteremezler.'
Meclis Başkanının tarafsızlığını korumak adına adaylığın grup kararıyla değil, bireysel başvuruyla olması gerekir.
3
Diğer seçeneklerin doğruluğunu teyit et.
20 üye şartı, dokunulmazlık yasağı, oransal temsil ve AYM'ye dava açma yetkileri doğrulanır.
Yanlış olan seçeneğin tekliğinden emin olunur.

Anahtar Kavram

Siyasi Parti Gruplarının Yasaklı Faaliyetleri

İpuçları

1
Meclis Başkanının tarafsızlığı ilkesini düşünün.
2
Grupların aday gösteremediği tek makamın Meclis Başkanlığı olduğunu hatırlayın.
3
Anayasa Madde 94'te yer alan 'Meclis Başkanlığı adaylığı' kısıtlamasına odaklanın.

Daha Fazla Pratik

Siyasi parti gruplarının diğer yetkileri olan 'Meclis Araştırması' ve 'Genel Görüşme' isteme haklarını gözden geçirebilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 16Soru →

1982 Anayasası'nda düzenlenen siyasi parti gruplarının yetki, görev ve sınırlamaları dikkate alındığında, bu gruplar ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Siyasi parti grupları, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı için aday gösteremezler; ancak Cumhurbaşkanlığı seçimi için aday gösterebilirler.

Cevap

Siyasi parti gruplarının Meclis Başkanlığı için aday gösteremeyeceği ancak Cumhurbaşkanlığı için aday gösterebileceği ifadesi doğrudur.
Doğru ifade, siyasi parti gruplarının Meclis Başkanlığı seçimlerinde kurumsal olarak aday çıkaramayacaklarını (Madde 94) ancak Cumhurbaşkanlığı makamı için aday gösterme yetkilerinin bulunduğunu (Madde 101) belirtmektedir. Bu, KPSS'de sıkça sorulan teknik bir ayrımı vurgular.

Adım Adım Çözüm

1
Meclis Başkanlığı seçim usulünü incelemek.
Anayasa Madde 94: 'Siyasi parti grupları, Meclis Başkanlığı için aday gösteremezler.'
Meclis Başkanının tarafsızlığını korumak adına grupların kurumsal aday göstermesi yasaklanmıştır.
2
Cumhurbaşkanlığı adaylık usulünü incelemek.
Anayasa Madde 101: 'Cumhurbaşkanlığına; siyasi parti grupları... aday gösterebilir.'
Yürütme organının başı olan Cumhurbaşkanlığı için gruplara anayasal aday gösterme yetkisi verilmiştir.
3
Diğer sınırlamaları ve sayısal şartları kontrol etmek.
Grup kurma sayısı 2020 milletvekilidir; dokunulmazlık ve disiplin işlerinde grup kararı alınamaz.
Hukuki ve sayısal doğruluğun teyit edilmesi.

Anahtar Kavram

Siyasi Parti Gruplarının Anayasal Yetki ve Yasakları
Soru 17Soru →

1982 Anayasası’na göre, Türkiye Büyük Millet Meclisinde (TBMM) oluşturulan siyasi parti grupları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Siyasi parti grupları, TBMM Başkanlığı için aday gösterebilirler.

Cevap

Siyasi parti gruplarının TBMM Başkanlığı için aday gösterebileceğini belirten ifade yanlıştır çünkü Anayasa uyarınca gruplar Meclis Başkanlığı için aday gösteremezler.
Doğru yanıt olan seçenek yanlıştır çünkü 1982 Anayasası'nın 94. maddesi uyarınca TBMM Başkanlığı için hiçbir siyasi parti grubu aday gösteremez. Bu kural, Meclis Başkanının partiler üstü tarafsızlığını korumayı hedefler.

Adım Adım Çözüm

1
Siyasi parti gruplarının kuruluş ve işleyiş kurallarını analiz et.
Grupların en az 20 milletvekiliyle kurulduğu ve Meclis faaliyetlerine katıldığı belirlendi.
Anayasal çerçeveyi çizmek için asgari sayısal verilerin bilinmesi gerekir.
2
Anayasa'daki özel yasakları gözden geçir.
Meclis Başkanlığı adaylığı, yasama dokunulmazlığı ve milletvekilliğinin düşmesi konularında grup kararı alınamayacağı hatırlandı.
Siyasi parti gruplarının yetki sınırlarını tespit etmek soruyu çözmek için kritiktir.
3
Verilen seçenekleri yasaklarla karşılaştır.
Meclis Başkanlığı için aday gösterilebileceği ifadesinin anayasal yasakla çeliştiği görüldü.
Yanlış olan bilgiyi doğrudan yasal dayanakla teyit etmek nihai sonuca ulaştırır.

Anahtar Kavram

Siyasi Parti Gruplarının Yasaklı İşlemleri

İpuçları

1
Siyasi parti gruplarının Meclis içindeki bazı işlemlerde tarafsızlığı korumak adına 'yapamazlar' şeklinde kısıtlamaları vardır.
2
Özellikle Meclis Başkanı seçimi ve bireysel üyelik durumları (dokunulmazlık gibi) bu kısıtlamaların odağındadır.
3
Meclis Başkanı adaylığı siyasi bir partinin değil, milletvekilinin şahsi başvurusuyla gerçekleşir; gruplar aday öneremez.

Daha Fazla Pratik

Siyasi parti gruplarının kurabileceği denetim mekanizmalarını (Meclis araştırması, genel görüşme gibi) inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 18Soru →

1982 Anayasası'na göre, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) bünyesinde kurulan siyasi parti grupları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Siyasi parti grupları, Meclis Başkanlığı seçimi için aday gösterebilirler.

Cevap

Siyasi parti gruplarının Meclis Başkanlığı seçimi için aday gösterebileceği ifadesi yanlıştır; çünkü Anayasa'ya göre siyasi parti grupları Meclis Başkanlığı için aday gösteremezler.
Doğru yanıt olan siyasi parti gruplarının Meclis Başkanlığına aday gösterebileceği bilgisi yanlıştır. 1982 Anayasası'nın 94. maddesi, 'Siyasi parti grupları, Başkanlık için aday gösteremezler' hükmünü açıkça içermektedir. Bu yasak, Meclis Başkanının tarafsızlığını korumayı amaçlar.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 94. maddesini incele.
Meclis Başkanlık Divanı ve seçim usulü belirlenir.
Siyasi parti gruplarının meclis içi yetki sınırlarını tespit etmek.
2
Adaylık kriterlerini değerlendir.
Meclis Başkanlığı adaylığının sadece milletvekillerinin bireysel iradesine bağlı olduğu görülür.
Grupların bu süreçte kurumsal olarak müdahil olamayacağını doğrulamak.
3
Yanlış olan önermeyi belirle.
Siyasi parti gruplarının aday gösterebileceğini iddia eden ifade hatalıdır.
Anayasal yasağı ihlal eden seçeneği bulmak.

Anahtar Kavram

Siyasi Parti Gruplarının Yasakları

İpuçları

1
Meclis Başkanlığı makamının tarafsızlığı ile ilgili anayasal hükümleri düşünün.
2
Meclis Başkanı adaylığı siyasi bir partinin kararı mıdır yoksa bir milletvekilinin kendi kararı mıdır?
3
Anayasa madde 94'e göre grupların aday göstermesi kesin olarak yasaklanmıştır.

Daha Fazla Pratik

Cumhurbaşkanlığı adaylığı ile Meclis Başkanlığı adaylığı arasındaki 'siyasi parti grubu' yetki farkını inceleyiniz.
Tahmini Süre:50s
Soru 19Soru →

19821982 Anayasası ve TBMM İçtüzüğü hükümleri uyarınca, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) bünyesinde faaliyet gösteren siyasi parti gruplarının yetki, görev ve anayasal yasakları ile ilgili olarak aşağıda verilen bilgilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Siyasi parti grupları, Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar hakkında meclis soruşturması açılmasına dair grup adına önerge verebilirler.

Cevap

Siyasi parti gruplarının Cumhurbaşkanı yardımcıları ve bakanlar hakkında meclis soruşturması açılmasına dair grup adına önerge verebileceğini belirten ifade yanlıştır.
Doğru yanıt olan seçenek yanlıştır çünkü 19821982 Anayasası'nın 100100. maddesine göre Meclis soruşturması açılması, üye tam sayısının salt çoğunluğunun (301301 milletvekili) vereceği önerge ile istenir. Siyasi parti gruplarının bir 'grup önergesi' ile meclis soruşturması açılmasını talep etme yetkisi yoktur. Ayrıca bu konudaki görüşmelerde grup kararı alınması da anayasal olarak yasaklanmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Meclis denetim yollarının (Araştırma, Genel Görüşme, Soruşturma) başvuru şartlarını inceleyin.
Meclis araştırması ve genel görüşme için siyasi parti grupları yetkiliyken, meclis soruşturması için özel bir sayısal şart vardır.
Siyasi parti gruplarının genel yetkileri ile spesifik denetim mekanizmalarının anayasal sınırlarını ayırt etmek gerekir.
2
19821982 Anayasası'nın 100100. maddesini analiz edin.
Meclis soruşturması açılmasının üye tam sayısının salt çoğunluğu (301301) tarafından istenebileceği, grupların bu konuda yetkilendirilmediği görülür.
Meclis soruşturması cezai sorumluluk doğurduğu için anayasa koyucu bu yetkiyi gruplara değil, doğrudan milletvekillerine tanımıştır.
3
Seçeneklerdeki anayasal yasakları (Başkanlık adaylığı, dokunulmazlık kararı) kontrol edin.
Siyasi parti gruplarının başkanlık için aday gösteremeyeceği ve dokunulmazlık/soruşturma konularında grup kararı alamayacağı bilgileri anayasa ile uyumludur.
Bu yasaklar parlamenter iradenin partizan baskılardan korunması amacını taşır.

Anahtar Kavram

Siyasi Parti Gruplarının Yasaklı İşlemleri ve Meclis Soruşturması Usulü

Daha Fazla Pratik

Siyasi parti gruplarının Anayasa Mahkemesi'nde iptal davası açma yetkisindeki 'en fazla üyeye sahip iki grup' kısıtlamasını inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 20Soru →

1982 Anayasası’na göre, siyasi parti gruplarının Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) bünyesindeki hukuki statüsü, hakları ve faaliyet sınırları ile ilgili aşağıdaki bilgilerden hangisi yanlıştır?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Siyasi parti grupları, meclisin en önemli kolektif yapıları olmaları sebebiyle TBMM Başkanlığı seçimi için kendi içlerinden bir aday belirleyerek Genel Kurul’a sunabilirler.

Cevap

Siyasi parti gruplarının TBMM Başkanlığı için aday gösterebileceğini belirten ifade yanlıştır; çünkü Anayasa uyarınca gruplar Meclis Başkanlığı için aday gösteremezler.
1982 Anayasası'nın 94. maddesi açıkça 'Siyasi parti grupları Meclis Başkanlığı için aday gösteremezler' hükmünü içermektedir. Bu yasağın amacı, Meclis Başkanı'nın partiler üstü ve tarafsız konumunu korumaktır. Grupların aday gösteremeyeceği belirtilen seçenek bu nedenle hukuken yanlıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Siyasi parti gruplarının kuruluş şartını kontrol et
Grubun kurulması için en az 2020 milletvekili gereklidir (m. 95).
Anayasal alt sınırı doğrulamak için.
2
Meclis organlarındaki temsil haklarını incele
Gruplar; Başkanlık Divanı, komisyonlar ve Danışma Kurulu'nda güçleri oranında temsil edilirler.
Grupların parlamenter haklarını doğrulamak için.
3
Yasama ve denetim faaliyetlerindeki yasakları analiz et
Yasama dokunulmazlığı ve Meclis soruşturması konularında grup kararı alınamaz (Meclis soruşturmasında ayrıca görüşme de yapılamaz).
Kolektif iradenin yasaklandığı alanları belirlemek için.
4
Meclis Başkanlığı seçim usulünü değerlendir
Anayasa m. 94 uyarınca: 'Siyasi parti grupları Meclis Başkanlığı için aday gösteremezler.'
En temel anayasal yasağı tespit ederek yanlış bilgiyi bulmak için.

Anahtar Kavram

Siyasi Parti Gruplarının Yasakları ve Hakları

Alternatif Yöntem

Adaylık yasaklarını 'Meclis Başkanı' (yasak) ve 'Cumhurbaşkanı' (serbest) şeklinde zıtlık üzerinden kodlamak hata payını düşürür.
Tahmini Süre:1m 40s
Sayfa 1 / 4Sonraki
Siyasi Parti Grupları Alıştırma Soruları — KPSS Genel Yetenek - Genel Kültür | Examkin