Soru

Zorluk: OrtaTicari İşletme Kavramı ve Unsurları

Bir büyükşehir belediyesi, sosyal belediyecilik faaliyetleri kapsamında modern otomasyon sistemlerine sahip, 150150 personelin istihdam edildiği ve günlük 200.000200.000 adet ekmek üretim kapasitesi bulunan bir tesis işletmektedir. Tesis, ekmekleri piyasa fiyatının altında satsa da işletme maliyetlerini karşılamakta ve elde edilen tüm gelir yine tesisin kapasite artırımı ve modernizasyonu için kullanılmaktadır.

Bu organizasyonun Türk Ticaret Kanunu (61026102 Sayılı TTK) çerçevesinde "ticari işletme" niteliğiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. İşletme sahibinin kamu tüzel kişisi olması veya kârın kullanım amacı, organizasyonun ticari işletme olma niteliğini etkilemez.Cevap
  2. B
    Kârın şahsi mal varlığına aktarılmayıp tesis modernizasyonuna ayrılması, 'gelir sağlama hedefi' unsurunun eksik olduğunu gösterir.
  3. C
    Tesisin belediyeye ait bir birim olması, onun 'bağımsızlık' unsuruna sahip olmasını ve dolayısıyla ticari işletme sayılmasını engeller.
  4. D
    Kamu hizmeti amacıyla düşük fiyatla satış yapılması, organizasyonun iktisadi değil sosyal bir birim olarak kalmasına neden olur.
  5. E
    Bir yerin ticari işletme sayılabilmesi için mutlaka özel hukuk tüzel kişileri veya gerçek kişiler tarafından işletilmesi şarttır.

Cevap

İşletme sahibinin kamu tüzel kişisi olması veya kârın kullanım amacı, organizasyonun ticari işletme olma niteliğini etkilemez.
Türk Ticaret Kanunu'nun 1111. maddesine göre bir organizasyonun ticari işletme sayılması için gelir sağlama hedefi, devamlılık, bağımsızlık ve esnaf işletmesi sınırını aşma unsurlarının bir arada bulunması gerekir. İşletmenin bir belediyeye (kamu tüzel kişisine) ait olması veya elde edilen kârın ortaklara dağıtılmayıp tesisin modernizasyonu gibi amaçlara tahsis edilmesi, bu dört temel unsurun varlığını ve dolayısıyla işletmenin ticari niteliğini ortadan kaldırmaz.

Adım Adım Çözüm

1
TTK Madde 1111'deki ticari işletme tanımını temel unsurlara ayırın.
Unsurlar: Gelir sağlama hedefi, devamlılık, bağımsızlık ve esnaf sınırını aşan hacim.
Bir organizasyonun ticari işletme olup olmadığı sadece bu dört kümülatif unsura göre belirlenir.
2
Senaryodaki tesisin bu unsurları taşıyıp taşımadığını kontrol edin.
Tesis 150150 personel ve yüksek kapasite ile (esnaf sınırı üstü), düzenli üretimle (devamlılık), piyasaya ekmek satarak (gelir hedefi) ve bir şube olmayarak (bağımsızlık) faaliyet göstermektedir.
Senaryodaki tüm veriler ticari işletme tanımına tam uyum sağlamaktadır.
3
Sahiplik ve kâr tahsisi gibi dışsal faktörlerin tanıma etkisini değerlendirin.
Belediyeye ait olması veya kârın yatırıma yönlendirilmesi TTK m. 1111 kapsamındaki unsurlardan biri değildir.
TTK m. 1616, kamu tüzel kişilerinin de ticari işletme işletebileceğini açıkça öngörerek bu tür yapıları ticaret hukuku kapsamına dahil etmiştir.

Anahtar Kavram

Ticari İşletmenin Unsurları ve Kamu Tüzel Kişilerinin İşletmeleri

Daha Fazla Pratik

Esnaf işletmesi ile ticari işletme arasındaki hacim farkını belirleyen Bakanlar Kurulu (Cumhurbaşkanlığı) kararlarındaki güncel limitleri inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla