Soru

Zorluk: Çok zorKazanç Müsaderesi

Kamu görevlisi (F), rüşvet suçunu organize etmek amacıyla kullandığı ve mülkiyeti kendisine ait olan kriptolu cep telefonunu, adli soruşturma başlayınca denize atarak geri alınamaz hale getirmiştir. Ayrıca rüşvet olarak aldığı 40.00040.000 TL nakit parayı bir müzayededen satın aldığı nadide bir kitap setine dönüştürmüş; bu kitapları ise, rüşvet suçundan haberdar olmayan ve paranın kaynağını bilmeyen alacaklısı (A)’ya olan borcunu kapatmak amacıyla devretmiştir.

5237 sayılı Türk Ceza Kanunu hükümleri uyarınca, bu olaydaki müsadere uygulamasıyla ilgili aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Kriptolu cep telefonu suçun işlenmesinde kullanılan bir eşya olduğundan eşya müsaderesine (m. 54) tabidir; ancak eşya imha edildiği için bu kalem bakımından herhangi bir müsadere veya kaim değer kararı verilemez.
  2. B
    Kitap seti, suçtan elde edilen kazancın dönüştürülmesiyle elde edildiği için (A)’nın iyiniyetli olup olmadığına bakılmaksızın elinden alınarak müsadere edilir.
  3. Hem imha edilen telefonun hem de (A)'ya devredilen kitap setinin karşılığını oluşturan ekonomik değerlerin (kaim değer) fail (F)'den müsaderesine karar verilir.Cevap
  4. D
    Kazanç müsaderesi (m. 55) sadece suçun konusunu oluşturan maddi menfaatler için mümkün olduğundan, rüşvet olarak alınan paranın kaim değeri müsadere edilemez.
  5. E
    Eşya müsaderesi (m. 54) ile kazanç müsaderesi (m. 55) kurumları bir olayda kümülatif olarak uygulanamayacağı için mahkemece sadece suçtan elde edilen 40.00040.000 TL üzerinden bir değerlendirme yapılır.

Cevap

Hem imha edilen cep telefonunun hem de iyiniyetli üçüncü kişiye devredilen kitap setinin karşılığını oluşturan ekonomik değerlerin (kaim değer) failden müsaderesine karar verilmelidir.
Doğru olan seçenek, her iki unsurun da kaim değerinin failden alınacağını belirten seçenektir. Türk Ceza Kanunu m. 55/2, hem suçta kullanılan eşyanın (telefon) hem de suçtan elde edilen kazancın (rüşvet parası/kitaplar) fiilen ele geçirilemediği, yok edildiği veya iyiniyetli üçüncü kişilere geçtiği durumlarda, bu değerlerin karşılığının failden müsadere edilmesini öngörmektedir. Olayda telefon imha edildiği, kitaplar ise iyiniyetli (A)'ya devredildiği için aynen müsadere mümkün değildir, bu nedenle kaim değer müsaderesi yoluna gidilir.

Adım Adım Çözüm

1
Kriptolu cep telefonunun hukuki durumunu belirle.
Telefon suçun işlenmesinde kullanılmıştır ve mülkiyeti faile aittir; TCK m. 54 (Eşya Müsaderesi) kapsamına girer.
Suçta kullanılan eşyaların mülkiyeti kamuya geçirilir.
2
Telefonun imha edilmiş olmasının hukuki sonucunu tespit et.
Eşya mevcut olmadığı için TCK m. 55/2 uyarınca eşyanın karşılığı olan değer (kaim değer) failden alınır.
Müsadere konusu eşyanın yok edilmesi halinde değer müsaderesi uygulanır.
3
Rüşvet parasının ve kitap setinin hukuki durumunu analiz et.
Rüşvet parası haksız kazançtır (TCK m. 55/1). Kitap seti ise bu kazancın dönüştürülmüş halidir.
Kazanç müsaderesi, kazancın kendisini veya dönüştürüldüğü ekonomik değeri kapsar.
4
İyiniyetli üçüncü kişi (A)'nın durumunu değerlendir.
Kitaplar iyiniyetli (A)'ya geçtiği için ondan müsadere edilemez; ancak failden bu kitapların/paranın değeri (kaim değer) tahsil edilir.
TCK m. 55/1 uyarınca iyiniyetli üçüncü kişi hakları saklıdır; m. 55/2 uyarınca müsadere mümkün değilse kaim değer istenir.

Anahtar Kavram

Kazanç Müsaderesinde Kaim Değer ve İyiniyetli Üçüncü Kişinin Korunması
Tahmini Süre:3m 0s
Bu soruyu puanla