Bir anonim şirket, mülkiyetinde bulunan bir taşınmazın idare tarafından kamulaştırılmaksızın el atılması üzerine açtığı tazminat davasında, yerel mahkemenin davanın reddine dair kararının istinaf incelemesinden geçerek kesinleştiğini 15 Ocak 2026 tarihinde öğrenmiştir. Şirket vekili, söz konusu yargı kararının mülkiyet hakkını ihlal ettiğini ve kararın dayandığı ilgili Kanun hükmünün Anayasa'ya aykırı olduğunu ileri sürerek 5 Şubat 2026 tarihinde Anayasa Mahkemesine bireysel başvuruda bulunmuştur.
Buna göre, söz konusu bireysel başvuru ile ilgili Anayasa Mahkemesinin yapacağı incelemeye ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Özel hukuk tüzel kişileri sadece tüzel kişiliğine ait hakların ihlali iddiasıyla başvurabilir; ancak yasama işlemleri doğrudan bireysel başvuruya konu edilemez.Cevap
- BŞirket bir tüzel kişi olduğu için Anayasa'da yer alan temel haklardan yararlanamaz; bu nedenle başvuru 'kişi bakımından yetkisizlik' nedeniyle reddedilmelidir.
- CBireysel başvuru süresi olan 30 gün, mahkeme kararının verildiği tarihte başlar; bu nedenle 5 Şubat'ta yapılan başvuru süre aşımı nedeniyle reddedilmelidir.
- DAnayasa'nın 35. maddesinde düzenlenen mülkiyet hakkı bir sosyal hak olduğu için, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nde yer alsa dahi bireysel başvuruya konu edilemez.
- EBireysel başvuruda iddia edilen hak ihlalinin dayanağı bir kanun hükmü ise, Anayasa Mahkemesi bu başvuruyu doğrudan 'soyut norm denetimi' kapsamında inceler.
Cevap
Özel hukuk tüzel kişilerinin başvuru ehliyeti kendi haklarıyla sınırlıdır ve yasama işlemleri doğrudan bireysel başvuru konusu yapılamaz.
Bireysel başvuruda temel kural, sadece özel hukuk tüzel kişilerinin kendi hakları için başvurabilmesi ve yasama işlemlerinin (kanunların) doğrudan dava edilememesidir. Senaryoda şirket bir özel hukuk tüzel kişisi olarak mülkiyet hakkı için başvurabilir ancak kanun iptali isteyemez.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Bireysel Başvuru Ehliyeti ve Konu Bakımından Yetki
Daha Fazla Pratik
Bireysel başvuruda 'ortak koruma alanı' (Anayasa + AİHS) kavramını ve kamu tüzel kişilerinin neden başvuru yapamadığını tekrar ediniz.
Tahmini Süre:3m 0s