Soru

Zorluk: OrtaHukukun Uygulanması ve Yorum Yöntemleri

Hâkim, önüne gelen bir uyuşmazlıkta uygulanabilecek bir kanun hükmü bulmasına rağmen; bu hükmün lafzının (sözünün) olaya aynen uygulanması durumunda kanun koyucunun izlediği amaca açıkça aykırı bir sonuç doğacağını ve hakkaniyete aykırılık teşkil edeceğini tespit etmiştir. Kanunda bu durum için herhangi bir istisna hükmü de bulunmadığına göre, bu hukuki durum aşağıdakilerden hangisi ile ifade edilir?

  1. Örtülü boşlukCevap
  2. B
    Kural içi boşluk
  3. C
    Açık boşluk
  4. D
    Hukuk boşluğu
  5. E
    Hâkimin takdir yetkisi

Cevap

Örtülü boşluk, kanun metninde bir hüküm bulunmasına rağmen bu hükmün kapsamının kanunun amacına aykırı düşecek şekilde geniş olması ve bu duruma dair bir istisna bulunmaması halidir.
Örtülü boşluk, kanunda uyuşmazlığa uygulanabilecek bir hüküm bulunmasına rağmen, bu hükmün lafzının kanun koyucunun amacına (özüne) aykırı olacak kadar geniş olduğu ve hakkaniyete uygun bir çözüm için hükmün kapsamının daraltılmasını gerektiren halleri ifade eder. Bu durumda hâkim, 'amaçsal sınırlama' yaparak boşluğu doldurur.

Adım Adım Çözüm

1
Uyuşmazlığa uygulanacak kanun hükmünün varlığı kontrol edilir.
Soruda uygulanabilecek bir hükmün olduğu ancak lafzının amaca aykırı olduğu belirtilmiştir.
Bu durum bizi doğrudan açık boşluk veya hukuk boşluğu seçeneklerinden uzaklaştırır.
2
Hükmün 'sözü' (lafzı) ile 'özü' (amacı) arasındaki ilişki analiz edilir.
Lafzın aynen uygulanması kanun koyucunun amacına açıkça aykırı sonuç doğurmaktadır.
Bu çelişki, hükmün kapsamının amaçsal olarak sınırlandırılması (teleolojik redüksiyon) gerektiğini gösterir.
3
Tanımlanan durumun teknik karşılığı belirlenir.
Bu durum 'örtülü boşluk' (gizli boşluk) olarak adlandırılır.
Kanun koyucunun öngörmediği ancak amacına göre olması gereken bir istisnanın yokluğu bu boşluk türünü tanımlar.

Anahtar Kavram

Örtülü Boşluk (Gizli Boşluk)
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla