Soru

Zorluk: ZorSiyasi Haklar: Kamu Hizmetine Girme, Mal Bildirimi, Vergi ve Vatan Hizmeti

1982 Anayasası’nda yer alan “Siyasi Haklar ve Ödevler” bölümündeki düzenlemeler uyarınca; kamu hizmetine girme, vatan hizmeti ve vergi ödevi ile ilgili özneler (hak/ödev sahibi) ve hukuki nitelikler bakımından aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. Vatan hizmeti sadece Türk vatandaşları için bir "hak ve ödev" olarak öngörülmüşken, vergi ödevi mali gücü bulunan "herkes" için sadece bir yükümlülük niteliğindedir.Cevap
  2. B
    Kamu hizmetine girme hakkı, dil, din ve ırk ayrımı gözetilmeksizin Türkiye'de ikamet eden "herkes"e tanınmış anayasal bir haktır.
  3. C
    Vergi, resim ve harçların muaflık ve istisnalarında değişiklik yapma yetkisi, herhangi bir kanuni sınırlama olmaksızın doğrudan Cumhurbaşkanı'na aittir.
  4. D
    Mal bildiriminde bulunma ödevi, siyasi haklar kapsamında tüm vatandaşlar için genel ve periyodik bir yükümlülük olarak düzenlenmiştir.
  5. E
    Vatan hizmeti ve vergi ödevi, Anayasa'nın 15. maddesinde yer alan ve savaş halinde dahi dokunulamayacak olan "çekirdek haklar" arasında yer alır.

Cevap

Vatan hizmetinin Türk vatandaşlarına özgü bir hak ve ödev olduğu, vergi ödevinin ise mali gücü olan herkesi kapsayan bir yükümlülük olduğu ifadesi doğrudur.
Doğru olan ifadede vurgulandığı üzere; 1982 Anayasası Madde 72'de vatan hizmeti hem bir hak hem bir ödev olarak ve sadece Türk vatandaşlarına yönelik tanımlanmıştır. Madde 73'te ise vergi ödevi, vatandaşlık şartı aranmaksızın 'herkes' için sadece bir yükümlülük olarak düzenlenmiştir. Bu terminolojik ve öznesel ayrım anayasal metnin temelini oluşturur.

Adım Adım Çözüm

1
Anayasa'nın 72. maddesini (Vatan Hizmeti) analiz et.
Vatan hizmetinin 'her Türkün hakkı ve ödevidir' şeklinde düzenlendiği görülür.
Bu düzenleme, hizmetin hem bir hak hem de bir borç olduğunu ve öznesinin sadece vatandaşlar (Türkler) olduğunu gösterir.
2
Anayasa'nın 73. maddesini (Vergi Ödevi) analiz et.
Verginin 'herkes' için mali güçle orantılı bir yükümlülük olduğu görülür.
Vergi ödevinde vatandaşlık bağı aranmaz; Türkiye'de mali gücü bulunan yabancılar da bu yükümlülüğe tabidir ve bu bir 'hak' değil sadece 'ödev'dir.
3
Anayasa'nın 70. ve 71. maddelerini (Kamu Hizmeti ve Mal Bildirimi) karşılaştır.
Kamu hizmetine girmenin bir 'hak' olduğu ve mal bildiriminin sadece bu hizmete girenleri bağladığı saptanır.
Böylece diğer seçeneklerdeki 'herkesi kapsama' veya 'genel yükümlülük' ifadelerinin yanlışlığı teyit edilir.

Anahtar Kavram

Siyasi hak ve ödevlerin özneleri ve hukuki nitelikleri (hak/ödev ayrımı)

Daha Fazla Pratik

Vergi ödevinde Cumhurbaşkanı'na tanınan yetkinin 'yasallık ilkesi' çerçevesinde sınırlarını detaylandıran sorulara göz atabilirsiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla