Soru

Zorluk: OrtaSeçim Dönemi, Ertelenmesi ve Yenilenmesi

Anayasa'da yasama ve yürütme organlarının seçimlerinin beş yılda bir aynı gün yapılması kurala bağlanmış; ancak belirli hukuki ve fiili zorunluluklar halinde bu sürenin uzatılması veya kısaltılması için anayasal mekanizmalar öngörülmüştür.

Seçimlerin yenilenmesi ve savaş sebebiyle geriye bırakılması kurumlarının işleyişine ilişkin aşağıdaki kurallardan hangisi doğrudur?

  1. A
    TBMM Genel Kurulu, toplantıya katılanların salt çoğunluğuyla erken seçim kararı alabilir ve bu durumda Cumhurbaşkanlığı seçimi etkilenmeksizin yalnızca yasama organı yenilenir.
  2. B
    Doğal afet, ağır salgın hastalık veya savaş hallerinin ortaya çıkması durumunda Yüksek Seçim Kurulu, seçimlerin bir yıla kadar geriye bırakılmasına doğrudan karar verebilir.
  3. TBMM, seçimlerin yenilenmesine ancak üye tamsayısının beşte üç çoğunluğuyla karar verebilir ve hangi organ tarafından yenileme kararı alınırsa alınsın her iki seçim birlikte yapılır.Cevap
  4. D
    Cumhurbaşkanının ikinci görev döneminde TBMM tarafından seçimlerin yenilenmesine karar verilmesi halinde dahi, aynı kişi dönem sınırlaması kuralı gereği tekrar aday olamaz.
  5. E
    Savaş sebebiyle yeni seçimlerin yapılmasına imkân görülmediğinde TBMM seçimleri bir yıl geriye bırakabilir, ancak savaş hali devam etse dahi bu karar ikinci kez uygulanamaz.

Cevap

TBMM'nin seçimlerin yenilenmesine üye tamsayısının beşte üç çoğunluğuyla karar verebileceği ve yenileme kararı kimin tarafından alınırsa alınsın her iki seçimin birlikte yapılacağı seçenektir.
Doğru cevap, TBMM'nin seçimleri yenileme kararını ancak beşte üç (360 milletvekili) çoğunlukla alabileceğini ve hem meclis hem de cumhurbaşkanı seçimlerinin her koşulda birlikte yapılacağını belirten ifadedir. 2017 Anayasa değişiklikleriyle birlikte meclis ve cumhurbaşkanlığı seçimlerinin ayrı ayrı yapılması uygulaması kaldırılmış, seçimlerin yenilenmesi yetkisi de her iki organ için karşılıklı ve birbirini bağlayıcı hale getirilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Seçimlerin yenilenmesi kurumunun şartları, karar organları ve karar yeter sayısı analiz edilir.
Yenileme kararı Cumhurbaşkanı tarafından tek başına veya TBMM tarafından üye tamsayısının 3/5 çoğunluğu (360 milletvekili) ile alınabilir.
Anayasa madde 116 hükmündeki yenileme iradesinin sınırlarını belirlemek için.
2
Seçimlerin yenilenmesi kararının kapsamı değerlendirilir.
Kararı hangi organ alırsa alsın, Anayasa gereği Cumhurbaşkanlığı seçimi ile TBMM genel seçimi her zaman birlikte (aynı gün) yapılır; sadece bir organın seçimi yenilenemez.
2017 Anayasa değişikliğinin getirdiği 'birliktelik' kuralını teyit etmek için.
3
Seçimlerin geriye bırakılması (ertelenmesi) kurumunun uygulama şartları incelenir.
Erteleme yalnızca 'savaş' sebebiyle yapılabilir. Karar mercii TBMM'dir (YSK değildir). Süre bir yıldır ve savaş hali sürerse bu işlem tekrarlanabilir.
Yenileme ile erteleme kurumları arasındaki farkları netleştirmek ve çeldiricileri elemek için.

Anahtar Kavram

Seçimlerin Yenilenmesi, Geriye Bırakılması ve 2017 Anayasa Değişiklikleri
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla