Tarihsel süreçte anayasacılık (konstitüsyonelizm) hareketleri iki farklı gelişim ekseni izlemiştir. Birinci ve daha eski olan 'klasik anayasacılık' anlayışı, siyasi iktidarın yetkilerini sınırlandırarak bireyi devletin keyfi müdahalelerine karşı korumayı odak noktası yapar. İkinci ve yirminci yüzyılda ağırlık kazanan 'modern (sosyal) anayasacılık' anlayışı ise devletin pasif kalmasını yeterli bulmaz; bireylere insan onuruna yaraşır asgari bir yaşam standardı sunmak için devlete aktif müdahale görevleri yükler.
Buna göre, aşağıdaki anayasal kurallardan hangisi klasik anayasacılıktan ziyade 'modern (sosyal) anayasacılık' hareketinin doğrudan bir yansıması olarak değerlendirilmelidir?
- Devletin, maddi imkânlardan yoksun ancak başarılı olan öğrencilere burs ve barınma imkânı sağlamakla yükümlü kılınmasıCevap
- BBireylerin konut dokunulmazlığının güvence altına alınarak kanuni istisnalar dışında idarenin konuta girmesinin yasaklanması
- CKanunların anayasaya uygunluk denetiminin, yasama ve yürütme organlarından tamamen bağımsız yüksek bir mahkeme tarafından yapılması
- DDevletin kurucu metninin, olağanüstü koşullar altında dahi halkın onayıyla hareket eden asli kurucu iktidar tarafından hazırlanması
- EYürütme organının yasama meclisini feshedemeyeceği, iktidar gücünün paylaştırıldığı katı bir kuvvetler ayrılığı modelinin benimsenmesi
Cevap
Devletin, maddi imkânlardan yoksun ancak başarılı olan öğrencilere burs ve barınma imkânı sağlamakla yükümlü kılınması
Öğrencilere burs ve barınma imkânı sağlanması, devletin vatandaşa hizmet sunmak için aktif olarak harekete geçmesini gerektiren isteme (pozitif statü) haklarındandır. Bu durum, devletten yalnızca bireyin alanına müdahale etmemesini (klasik anayasacılık) değil, sosyal adaleti ve fırsat eşitliğini sağlamasını bekleyen modern ve sosyal anayasacılık anlayışının bir sonucudur.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Klasik Anayasacılık ve Modern (Sosyal) Anayasacılık Farkı