Examkin

Soru

Zorluk: ZorTemel Hak ve Hürriyetlerin Sınırlanması Rejimi (Madde 13)

Temel hak ve hürriyetlerin 19821982 Anayasası'nın 1313. maddesi kapsamında kısıtlanması sürecinde, anayasal denetim kümülatif bir dizi kriter üzerinden gerçekleştirilir. Buna göre, olağan dönemdeki bu sınırlama rejimi içerisinde aşağıdakilerden hangisi bir geçerlilik şartı olarak sayılmamıştır?

  1. A
    Kısıtlamanın kanun biçiminde yapılması
  2. B
    Kısıtlamanın demokratik toplum yapısının gereklerine ters düşmemesi
  3. C
    Kısıtlamanın hakkın özünü zedelememesi
  4. Kısıtlamanın, durumun gerektirdiği ölçüde Anayasa’daki genel güvencelere aykırı tedbirler içerebilmesiCevap
  5. E
    Kısıtlamanın laik Cumhuriyetin niteliklerine aykırı olmaması

Cevap

Kısıtlamanın, durumun gerektirdiği ölçüde Anayasa’daki genel güvencelere aykırı tedbirler içerebilmesi ifadesi, olağan dönem sınırlama rejiminin bir şartı değildir.
Doğru cevap olan ifade, Anayasa'nın 1515. maddesinde düzenlenen 'Temel hak ve hürriyetlerin kullanılmasının durdurulması' rejimine aittir. Bu madde, savaş veya olağanüstü hallerde milletlerarası hukuk ihlal edilmemek kaydıyla Anayasa'daki güvencelere aykırı tedbirler alınabilmesine izin verir. Oysa 1313. maddede düzenlenen olağan dönem sınırlama rejimi, getirilen kısıtlamanın her durumda Anayasa'da sayılan kümülatif güvencelere (ölçülülük, hakkın özü vb.) uygun olmasını şart koşar; bu güvencelere aykırılık bir yetki değil, bir anayasaya aykırılık nedenidir.

Adım Adım Çözüm

1
Madde 1313 (Sınırlama) kriterlerini analiz etme
Kanunla sınırlama, ilgili maddede belirtilen sebep, Anayasa'nın sözüne ve ruhuna uygunluk, demokratik toplum düzeni ve laik Cumhuriyetin gerekleri, ölçülülük ve hakkın özüne dokunmama şartları tespit edilir.
Anayasa'nın 1313. maddesi olağan dönemlerdeki hak kısıtlamalarının sınırlarını çizer.
2
Madde 1515 (Durdurma) rejimi ile karşılaştırma yapma
Olağanüstü hallerde (savaş, OHAL) uygulanan 1515. maddenin, 'Anayasa'da öngörülen güvencelere aykırı tedbirler alınabilmesine' imkan tanıdığı belirlenir.
Sınırlama ile durdurma rejimleri arasındaki en temel fark, anayasal güvencelere sadakat derecesidir.
3
Yanlış olan şartı belirleme
Anayasa'daki güvencelere aykırı tedbir alma imkanının olağan dönem sınırlama şartları arasında yer almadığı, aksine 1313. maddenin buna engel olduğu sonucuna varılır.
Olağan dönemde yapılan her kısıtlama, anayasal güvence sınırları içerisinde kalmak zorundadır.

Anahtar Kavram

Temel Hak ve Hürriyetlerin Sınırlanmasında Anayasal Sınırlar

Daha Fazla Pratik

Anayasa'nın 1515. maddesinde yer alan 'çekirdek haklar' (dokunulmaz alan) ile 1313. maddedeki 'hakkın özü' kavramı arasındaki farkları inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Temel Hak ve Hürriyetlerin Sınırlanması Rejimi (Madde 13)

Bu konudan daha fazla soru