Anayasa Mahkemesine yapılacak bireysel başvurularda, mahkemenin "konu bakımından yetkisi" (ratione materiae) ve başvurunun "kabule değerliği" ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi hukuken doğrudur?
- Bireysel başvuruya konu edilebilecek hakların, hem Anayasası'nda güvence altına alınmış temel hak ve özgürlükler kapsamında bulunması hem de Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve ek protokollerin ortak koruma alanında yer alması zorunludur.Cevap
- Bİhlale neden olduğu iddia edilen işlem veya ihmale karşı idari ve yargısal başvuru yolları tüketilmeden, ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren gün içinde başvuru yapılabilir.
- CBaşvuru yollarının tüketildiği tarihten; bir başvuru yolu öngörülmemişse ihlalin öğrenildiği tarihten itibaren günlük hak düşürücü süre içinde başvuru yapılmalıdır.
- DAnayasa'nın "Sosyal ve Ekonomik Haklar" bölümünde yer alan eğitim hakkı veya sosyal güvenlik hakkı gibi haklar, doğrudan bireysel başvuruya konu edilebilir.
- EDoğrudan bir kanun hükmünün veya Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin iptali istemiyle Anayasa Mahkemesine bireysel başvuru yoluna gidilebilir.
Cevap
Bireysel başvuruya konu edilebilecek hakların hem Anayasa'da hem de AİHS ortak koruma alanında yer alması şartıdır.
Bireysel başvuru mekanizması, Anayasa'da güvence altına alınmış temel hak ve özgürlüklerden, Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi ve buna ek Türkiye'nin taraf olduğu protokoller kapsamındaki herhangi birinin kamu gücü tarafından ihlal edildiği iddiasıyla işletilir. Bu durum hukukta 'ortak koruma alanı' olarak adlandırılır ve mahkemenin konu bakımından yetkisini belirleyen temel kuraldır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Bireysel Başvuruda Ortak Koruma Alanı ve İkincillik İlkesi