Examkin

Soru

Zorluk: OrtaDemokrasi Anlayışları ve Tipleri

Demokrasi tipleri ve bu anlayışların temelini oluşturan anayasal kurumlar arasındaki ilişki bağlamında, aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Yarı doğrudan demokrasinin bir aracı olan temsilcilerin azli (recall), seçmenlerin görev süresi henüz dolmamış bir temsilciyi anayasada öngörülen bir usulle görevden alabilmesine olanak tanıyan mekanizmadır.Cevap
  2. B
    Temsili demokrasilerde anayasa değişikliklerinin referandum (halk oylaması) yoluyla kabul edilmesi, halkın doğrudan asli kurucu iktidar yetkisini kullandığının kesin bir göstergesidir.
  3. C
    Çoğulcu demokratik sistemlerin tamamında, kuvvetler ayrılığı ilkesinin katı uygulamasının bir gereği olarak yürütme organının yasama organını feshetme yetkisine hiçbir şekilde sahip olmaması zorunludur.
  4. D
    Temsili demokrasilerde milletvekillerinin halka karşı bağımsız karar alabilmesini sağlayan yasama sorumsuzluğu, temsilcinin parlamento dışındaki tüm şahsi suçlarından dolayı yargılanmasını mutlak olarak engeller.
  5. E
    Doğrudan demokrasinin uygulanabilmesi için idari yetkilerin tek merkezde toplandığı üniter devlet yapısının terk edilerek, bölgesel yasama bağımsızlığı tanıyan federal devlet modeline geçilmesi şarttır.

Cevap

Doğru ifade, yarı doğrudan demokrasinin bir aracı olan temsilcilerin azli (recall) müessesesini doğru bir şekilde tanımlayan seçenektir.
Temsili demokrasilerde seçmen, temsilcilerini belirledikten sonra bir sonraki seçime kadar siyasal karar alma sürecine katılamaz. Yarı doğrudan demokrasi ise, temsili demokrasinin bu eksikliğini gidermek için halkın siyasi sürece müdahale edebileceği araçlar öngörür. Bu araçlardan biri olan 'temsilcilerin azli' (recall), seçmenlerin icraatlarından memnun kalmadıkları veya vaatlerini yerine getirmeyen temsilcilerini (milletvekili, belediye başkanı vb.) görev süreleri dolmadan önce, belirli bir sayıda imza toplayıp halk oylamasına giderek görevden alabilmesini sağlar. Bu tanımı içeren seçenek, anayasa hukuku teorisine bütünüyle uygundur.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki demokrasi tipleri (yarı doğrudan, temsili, çoğulcu) ile anayasal kurumlar arasındaki ilişkileri analiz etmek
Seçeneklerin kurucu iktidar türleri, kuvvetler ayrılığı mekanizmaları, yasama bağışıklıkları ve devlet şekilleri ile demokrasi ilişkisini sınadığı belirlendi.
Her seçenekte farklı bir anayasal ilkenin (dokunulmazlık, asli iktidar vb.) demokrasi teorisi ile bağlantısı ele alınmaktadır.
2
Yanlış ifadeleri anayasa hukuku teorisine göre tespit ederek elemek
Yasama sorumsuzluğunun tanımı, kuvvetler ayrılığının fesih boyutu, referandumun asli iktidar sanılması ve doğrudan demokrasinin federalizm ile bağdaştırılması hakkındaki ifadelerin hatalı olduğu saptandı.
Temel anayasa hukuku kavramlarının (örneğin tali kurucu iktidarın asli iktidar olarak nitelendirilmesi) yanlış kullanılması seçenekleri geçersiz kılar.
3
Doğru ve geçerli anayasal ifadeyi belirlemek
Temsilcilerin azlinin (recall), görev süresi henüz dolmamış bir temsilcinin seçmenler tarafından halk oylamasıyla görevden alınmasına imkân tanıyan bir mekanizma olduğuna hükmedildi.
Temsilcilerin azli müessesesi, referandum, halk vetosu ve halk teşebbüsü ile birlikte yarı doğrudan demokrasi araçları arasında yer alır.

Anahtar Kavram

Demokrasi Tipleri ve Yarı Doğrudan Demokrasi Araçları
Bu soruyu puanla

Konular

Demokrasi Anlayışları ve Tipleri

Bu konudan daha fazla soru