Examkin

Soru

Zorluk: ZorAsli Kurucu İktidar ve Tali Kurucu İktidar

Anayasa hukukunda iktidarların tasnifi ve yetki sınırları dikkate alındığında; bir 'hukuk boşluğu' (legal vacuum) ortamında yeni bir anayasa ihdas eden iktidar ile mevcut bir anayasada yine o anayasanın öngördüğü usullerle değişiklik yapan iktidar arasındaki temel farklara ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. Asli kurucu iktidar, hukuk dışı (extra-legal) bir niteliğe sahip olduğu için herhangi bir pozitif hukuk kuralıyla bağlı değilken; tali kurucu iktidar yetkisini anayasadan aldığı için hem şekli hem de maddi sınırlarla kısıtlanmıştır.Cevap
  2. B
    Tali kurucu iktidar, anayasanın değiştirilemez maddelerini ortadan kaldırma yetkisine sahip tek meşru güç iken; asli kurucu iktidar sadece kurucu meclislerin belirlediği usul kurallarıyla sınırlı olarak hareket edebilir.
  3. C
    Asli kurucu iktidar, 'hukuki süreklilik' ilkesi gereği yeni anayasayı hazırlarken önceki anayasanın öngördüğü nitelikli çoğunluk kurallarına uymakla yükümlüdür.
  4. D
    Her iki iktidar türü de yetkilerini doğrudan yürürlükteki anayasa metninden aldığı için, anayasa mahkemesinin denetimi açısından aralarında herhangi bir fark bulunmamaktadır.
  5. E
    Asli kurucu iktidarın yetkisi sadece anayasanın teknik hatalarını düzeltmekle sınırlıyken; tali kurucu iktidar 'hukuk dışı' yöntemlerle devletin temel organlarını yeniden inşa eder.

Cevap

Asli kurucu iktidarın hukuk dışı ve sınırsız, tali kurucu iktidarın ise anayasaya bağlı ve sınırlı olduğunu belirten ifade doğrudur.
Doğru olan ifade, iktidarların ontolojik farkına odaklanır. Asli kurucu iktidar, yeni bir anayasa yaparak hukuk düzenini sıfırdan kurduğu için 'hukuk dışı' ve sınırsızdır. Tali kurucu iktidar ise, yetkisini mevcut bir anayasadan alan 'kurulmuş' bir iktidar olduğu için, o anayasanın belirlediği usul (şekil) ve yasak (maddi) sınırlara uymak zorundadır.

Adım Adım Çözüm

1
İktidarların ortaya çıkış koşullarını analiz et.
Asli kurucu iktidar 'hukuk boşluğunda' (devrim, darbe), tali kurucu iktidar ise 'hukuki süreklilikte' ortaya çıkar.
Yetkinin kaynağını ve meşruiyet zeminini belirlemek için bu ayrım temeldir.
2
Yetki sınırlarını (maddi ve şekli) değerlendir.
Asli kurucu iktidar sınırsızdır; tali kurucu iktidar ise mevcut anayasanın usul (şekil) ve değiştirilemez hükümler (maddi) gibi sınırlarıyla bağlıdır.
Hukuk kurallarına bağlılık derecesi, iki iktidarı birbirinden ayıran en net hukuki kriterdir.
3
Seçeneklerdeki tanımları bu kriterlerle karşılaştır.
Sadece doğru cevapta asli kurucu iktidarın sınırsızlığı ile tali kurucu iktidarın hukuki sınırlara tabi olması doğru eşleştirilmiştir.
Diğer seçenekler kavramları ya tersinden tanımlamakta ya da sınırları karıştırmaktadır.

Anahtar Kavram

Kurucu İktidarın Tasnifi (Asli ve Tali)

Daha Fazla Pratik

1982 Anayasası'nın 4. maddesinde yer alan değiştirilemez hükümlerin, tali kurucu iktidar (TBMM) için nasıl bir 'maddi sınır' teşkil ettiğini inceleyiniz.
Tahmini Süre:1m 30s
Bu soruyu puanla

Konular

Asli Kurucu İktidar ve Tali Kurucu İktidar

Bu konudan daha fazla soru