Soru

Zorluk: ZorTicaret Sicili ve Tescilin Etkileri

Ticaret sicili, ticari hayatın güvenliğini ve şeffaflığını sağlamak amacıyla oluşturulmuş bir resmi kayıt sistemidir. Sicile yapılan tescil işlemlerinin hukuki sonuçları ise işlemin niteliğine göre kurucu (ihdasi) veya açıklayıcı (bildirici) olabilmektedir.

Buna göre, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu (TTK) çerçevesinde ticaret siciline tescil ve tescilin sonuçları ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi yanlıştır?

  1. A
    Ticaret unvanının tescili, hak sahibine bu unvan üzerinde tüm Türkiye genelinde tekel niteliğinde hak sağladığı için kurucu (ihdasi) etkiye sahiptir.
  2. B
    Gerçek kişilerin tacir sıfatını kazanması ticari işletmenin fiilen işletilmeye başlanmasıyla gerçekleştiğinden, bu durumun sicile tescili açıklayıcı (bildirici) niteliktedir.
  3. C
    Ticaret siciline tescili gerekli olduğu hâlde tescil edilmemiş bir husus, tescilin yapılmaması nedeniyle bu durumu bilmeyen iyiniyetli üçüncü kişilere karşı kural olarak ileri sürülemez.
  4. Sermaye şirketlerinin tüzel kişilik kazanması için şirket sözleşmesinin noter tarafından onaylanması yeterli olup; sicile tescil işlemi bu süreçte sadece açıklayıcı bir etkiye sahiptir.Cevap
  5. E
    Tescil edilmiş bir hususun ilanı ile sicil kaydı arasında bir fark bulunması durumunda, üçüncü kişilerin tescil edilen hususu bildikleri ispat edilmedikçe iyiniyetli üçüncü kişilere karşı ilan edilen metin esas alınır.

Cevap

Sermaye şirketlerinin tüzel kişilik kazanması noter onayıyla değil, ticaret siciline tescil ile gerçekleşir ve bu tescil kurucu (ihdasi) bir etkiye sahiptir.
Sermaye şirketlerinin (anonim, limited ve sermayesi paylara bölünmüş komandit şirketler) tüzel kişilik kazanması ancak ticaret siciline tescil edilmeleriyle mümkün olur. Türk Ticaret Kanunu'na göre tescil gerçekleşmeden tüzel kişilik oluşmaz. Bu nedenle sermaye şirketlerinin kuruluşundaki tescil işlemi, hukuki bir durumun doğmasını sağladığı için 'kurucu' (ihdasi) bir etkiye sahiptir. İfadenin tescili sadece açıklayıcı bir duyuru olarak nitelemesi yasal düzenlemelere aykırıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Tescilin etki türlerini analiz etme
Tescil kural olarak açıklayıcıdır; ancak şirket kuruluşu veya unvan koruması gibi hallerde kurucudur.
Hukuki bir sonucun doğumu tescile bağlıysa kurucu, tescilden önce doğmuş bir durum ilan ediliyorsa açıklayıcı etki söz konusudur.
2
Şirketlerin tüzel kişilik kazanma anını değerlendirme
Sermaye şirketleri (Anonim, Limited) ticaret siciline tescil edildikleri an tüzel kişilik kazanırlar (TTK m. 355, 588).
Tescil, tüzel kişiliğin doğumu için yasal bir ön şarttır ve bu durum tescilin kurucu etkisidir.
3
Görünürlük (açıklık) ilkelerini kontrol etme
Tescil edilmeyen hususların iyiniyetli üçüncü kişilere karşı ileri sürülememesi (olumsuz açıklık) ve ilan-tescil farkında ilanın esas alınması doğrudur.
Ticari güvenliğin sağlanması için sicil kayıtlarının ve ilanların üçüncü kişiler nezdindeki hukuki güvenliği korunmalıdır.

Anahtar Kavram

Ticaret siciline tescilin kurucu (ihdasi) ve açıklayıcı (bildirici) etkileri ile açıklık (görünürlük) ilkeleri.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla