Soru

Zorluk: ZorYetki Unsuru ve Yetki Sakatlıkları

İdare hukukunda idari işlemlerin yetki unsuru; kişi, konu, yer ve zaman bakımından yetki olarak çeşitli alt başlıklara ayrılır. Bu yetki sınırlarının aşılması durumunda ortaya çıkan sakatlıklar; niteliğine göre 'yokluk' veya 'iptal edilebilirlik' yaptırımlarına tabi tutulur.

Buna göre, aşağıdaki durumların hangisinde ortaya çıkan yetki sakatlığının yaptırımı, diğerlerinden farklıdır?

  1. A
    Bir Kaymakamın, komşu bir ilçenin mülki sınırları içerisinde yer alan bir yapının imara aykırılık nedeniyle yıkımına karar vermesi.
  2. B
    Bir Bakanlığın, ayrı bir kamu tüzel kişiliğine sahip olan bir meslek kuruluşunun (baro veya oda gibi) kanunla kendisine münhasıran tanınan disiplin yetkisini bizzat kullanması.
  3. C
    Görev süresi sona eren ve yerine atanan kişinin göreve başladığı kendisine tebliğ edilen bir Belediye Başkanı'nın, bu tarihten sonra belediye adına yeni bir ihale sözleşmesini imzalaması.
  4. Bir Valinin, ilgili kanun hükümleri uyarınca sadece Kaymakam tarafından kullanılabileceği açıkça belirtilen bir disiplin cezası verme yetkisini, hiyerarşik denetim yetkisine dayanarak bizzat kullanması.Cevap
  5. E
    İdari bir kurulun, bir kamu görevlisinin işlediği iddia edilen bir suç nedeniyle hapis cezası ile cezalandırılmasına yönelik kesin ve yürütülebilir bir karar alması.

Cevap

Valinin, hiyerarşik denetim yetkisine dayanarak Kaymakamın münhasır disiplin yetkisini kullanması durumundaki yaptırım, diğerlerinden farklı olarak 'iptal edilebilirlik'tir.
Seçeneklerin çoğunda (A, B, C, E) işlemin kurucu unsurlarından olan 'yetki' unsuru ağır ve bariz bir şekilde sakatlanmıştır. Yer bakımından (A), zaman bakımından (C), farklı kamu tüzel kişilikleri arası (B) veya devletin diğer fonksiyonları yerine (E) yapılan işlemler 'yokluk' yaptırımına tabidir. Ancak, bir Valinin aynı devlet tüzel kişiliği içerisinde yer alan Kaymakamın münhasır yetkisini kullanması (D), 'yetki tecavüzü' olarak adlandırılır ve bu tür işlemler yoklukla değil, yargı yerince 'iptal edilebilir' olma yaptırımıyla maluldür.

Adım Adım Çözüm

1
Seçeneklerdeki olayların yetki sakatlık türlerini belirleyin.
A (Yer gaspı), B (Tüzel kişilik gaspı), C (Zaman gaspı), D (Yetki tecavüzü), E (Fonksiyon gaspı).
Her bir sakatlık türünün hukuki rejimi farklılık göstermektedir.
2
Belirlenen sakatlık türlerinin hukuki yaptırımlarını karşılaştırın.
Gasp ve fonksiyon gaspı halleri (A, B, C, E) 'yokluk' yaptırımına tabidir.
Bu hallerde işlemin kurucu unsurlarından biri (yetki) ağır şekilde sakatlanmıştır.
3
Yetki tecavüzü halinin yaptırımını tespit edin.
Aynı tüzel kişilik içindeki yetki aşımı (D) 'iptal edilebilir' bir işlemdir.
İdari istikrar gereği, hiyerarşik makamlar arasındaki bu tür sapmalar mutlak butlan veya yokluk değil, iptal davasına konu edilebilen bir hukuka aykırılık teşkil eder.

Anahtar Kavram

İdari İşlemlerde Yetki Sakatlığı Türleri ve Yaptırımları

Alternatif Yöntem

Soru çözümünde önce 'farklı kamu tüzel kişiliği' ve 'aynı kamu tüzel kişiliği' ayrımına bakmak, ardından yasama/yargı sınırının aşılıp aşılmadığını kontrol etmek en hızlı sonuca ulaştırır.
Tahmini Süre:2m 30s
Bu soruyu puanla