Soru

Zorluk: ZorYaş Küçüklüğü

11 Eylül 20082008 tarihinde doğan (F), aralarındaki husumet nedeniyle (M)'yi 2525 Ağustos 20232023 tarihinde zorla bir depoya kilitleyerek hürriyetinden yoksun bırakmıştır. (M), polisin yaptığı operasyon sonucunda 55 Eylül 20232023 tarihinde kurtarılmış ve (F) aynı gün yakalanmıştır.

Türk Ceza Kanunu'nun yaş küçüklüğüne ilişkin hükümleri dikkate alındığında, (F)'nin ceza sorumluluğu ile ilgili olarak aşağıdakilerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Suçun işlenmeye başlandığı 2525 Ağustos tarihi esas alınır. Fail 1515 yaşını doldurmadığı için işlediği fiilin hukuki anlam ve sonuçlarını algılama yeteneği araştırılır, bu yeteneği varsa cezasından 13\frac{1}{3} oranında indirim yapılır.
  2. B
    Mütemadi suçlarda kesinti tarihi esas alındığından fail 151815-18 yaş grubundadır. Bu gruptaki faillerin algılama yeteneği tam kabul edildiğinden cezalarından, yaş küçüklüğü nedeniyle 12\frac{1}{2} oranında indirim yapılır.
  3. Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçu mütemadi (kesintisiz) bir suç olduğundan, suçun işlendiği tarih kesintinin gerçekleştiği 55 Eylül tarihidir. Fail bu tarihte 1515 yaşını doldurmuş olduğundan algılama ve yönlendirme yeteneği araştırılmaz, cezasından 13\frac{1}{3} oranında indirim yapılır.Cevap
  4. D
    Ceza hukukunda lehe kanun ve şüpheden sanık yararlanır ilkeleri gereği failin daha küçük yaşta olduğu suçun başlama tarihi esas alınır ve 121512-15 yaş grubuna giren failin cezasından 23\frac{2}{3} oranında indirim yapılır.
  5. E
    Suç eylemi failin iki farklı yaş grubunda bulunduğu sürece yayıldığından, ceza sorumluluğu bölünerek belirlenir ve indirim oranları iki yaş grubu dikkate alınarak kıyasen yarı yarıya uygulanır.

Cevap

Doğru seçenek, hürriyeti tahdit suçunun mütemadi suç olması nedeniyle kesinti tarihi olan 55 Eylül'ün esas alınacağını ve bu tarihte 1515 yaşını dolduran failin yeteneğinin araştırılmaksızın cezasından 13\frac{1}{3} oranında indirim yapılacağını belirten ifadedir.
Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçu gibi eylemin zaman içinde devam ettiği suçlara mütemadi (kesintisiz) suç denir. Mütemadi suçlarda suçun işlendiği tarih, eylemin fiilen veya hukuken sona erdiği, yani kesintiye uğradığı andır. Olayda kesinti 55 Eylül 20232023'te gerçekleşmiştir. Fail, 11 Eylül 20082008 doğumlu olduğundan kesinti tarihi itibarıyla 1515 yaşını tam olarak doldurmuş ve 151815-18 yaş grubuna girmiştir. TCK m. 31/3 uyarınca, bu yaş grubundaki faillerin ayırt etme gücünün var olduğu karine olarak kabul edildiğinden sağır ve dilsizler hariç ayrıca yetenek araştırması yapılmaz ve verilecek cezadan kanunen 13\frac{1}{3} oranında indirim yapılır.

Adım Adım Çözüm

1
Suç tipinin ve suç tarihinin belirlenmesi.
Kişiyi hürriyetinden yoksun kılma suçu mütemadi (kesintisiz) bir suçtur. Mütemadi suçlarda eylem devam ettiği sürece suç tarihi oluşmaz; suç tarihi, eylemin fiilen ve hukuken sona erdiği (kesintinin gerçekleştiği) tarih olan 55 Eylül 20232023'tür.
Yaş küçüklüğü hükümlerinin doğru uygulanabilmesi için failin eylemi gerçekleştirdiği anın kesin olarak saptanması zorunludur.
2
Failin suç tarihindeki yaşının hesaplanması.
Doğum tarihi 11 Eylül 20082008, suç tarihi (kesinti anı) 55 Eylül 20232023'tür. Fail kesinti tarihinde 1515 tam yılını bitirmiş ve 44 gün almıştır. Dolayısıyla 1515 yaşını doldurmuş, 1818 yaşını doldurmamış grubuna dâhildir (151815-18 yaş aralığı).
Türk Ceza Kanunu, yaşın doldurulmasına göre üç farklı yaş grubu (0120-12, 121512-15, 151815-18) öngörmüştür ve her grubun indirim oranı farklıdır.
3
Belirlenen yaş grubuna göre hukuki sonuçların uygulanması.
151815-18 yaş grubunda yer alan faillerin ayırt etme (algılama ve yönlendirme) yetenekleri kanunen tam kabul edildiğinden ek bir psikiyatrik rapor alınmaz. Bu gruptaki faillerin verilecek diğer cezalarından yasa gereği 13\frac{1}{3} oranında indirim yapılır.
TCK m. 31/3 uyarınca, indirim zorunludur ve bu yaş grubu için oran üçte birdir.

Anahtar Kavram

Mütemadi (kesintisiz) suçlarda yaşın belirlenmesinde kesinti tarihinin esas alınması ve yaş gruplarına göre ceza indirim oranlarının tespiti.
Bu soruyu puanla