Examkin

Soru

Zorluk: OrtaSeçim Dönemi, Ertelenmesi ve Yenilenmesi

Bir siyaset bilimi ve kamu hukuku panelinde, demokratik temsilin sürekliliği ile olağandışı durumların seçim periyotlarına etkisi ele alınmaktadır. Panelistler, Türkiye'deki anayasal düzende yasama ve yürütme organlarının seçimlerinin öne alınması veya mecburi nedenlerle yapılamaması durumlarına ilişkin güncel kuralları tartışmışlardır.

Bu bağlamda, yürürlükteki anayasa kuralları göz önüne alındığında seçimlerin ertelenmesi ve yenilenmesi süreçlerine ilişkin aşağıdaki hukuki tespitlerden hangisi doğrudur?

  1. TBMM, seçimlerin yenilenmesi kararı alabilmek için üye tamsayısının beşte üç çoğunluğunun oyuna ihtiyaç duyar ve bu karar neticesinde parlamento ile Cumhurbaşkanlığı seçimleri zorunlu olarak birlikte yapılır.Cevap
  2. B
    Savaş sebebiyle yeni seçimlerin yapılmasına imkân görülmediği takdirde, tıpkı yenileme kararında olduğu gibi üye tamsayısının beşte üç çoğunluğuyla seçimlerin bir yıl geriye bırakılmasına hükmedilebilir.
  3. C
    Cumhurbaşkanının ikinci görev döneminde meclis tarafından seçimlerin yenilenmesine karar verilebilmesi için, istisnai olarak Genel Kurulda üye tamsayısının üçte iki çoğunluğunun kararı aranmaktadır.
  4. D
    Siyasi tıkanıklıkların aşılması amacıyla meclis, üye tamsayısının salt çoğunluğu ile sadece kendi seçimlerinin yenilenmesine karar verebilir; bu durumda Cumhurbaşkanının görev süresi olağan takviminde işlemeye devam eder.
  5. E
    Ülke genelinde yaşanabilecek ağır doğal afetler veya tehlikeli salgın hastalıklar gibi olağanüstü mücbir sebeplerin varlığı halinde, seçimlerin bir yıl geriye bırakılmasına TBMM tarafından karar verilebilir.

Cevap

TBMM'nin seçimlerin yenilenmesi kararı alabilmesi için üye tamsayısının beşte üç çoğunluğu gereklidir ve bu karar alındığında parlamento ile Cumhurbaşkanlığı seçimleri birlikte gerçekleştirilir.
2017 yılında yapılan anayasa değişiklikleri ile 1982 Anayasası'nın 116. maddesi yeniden düzenlenmiştir. Buna göre Türkiye Büyük Millet Meclisi, üye tamsayısının beşte üç çoğunluğuyla (toplam 600 milletvekilinin 360'ının oyuyla) seçimlerin yenilenmesine karar verebilmektedir. Yine aynı anayasal düzenleme gereğince, seçimlerin yenilenmesi kararını ister TBMM isterse Cumhurbaşkanı almış olsun, her iki organın seçimi (yasama ve yürütme) zorunlu olarak birlikte gerçekleştirilmek durumundadır. Doğru ifade bu anayasal gerçeği yansıtmaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Seçimlerin yenilenmesi (erken seçim) şartlarını değerlendir.
2017 anayasa değişikliklerine göre TBMM, üye tamsayısının beşte üç (3/5) çoğunluğu ile seçimlerin yenilenmesine karar verebilir. Ayrıca yenileme durumunda hem meclis hem de Cumhurbaşkanlığı seçimleri mecburi olarak birlikte yapılır.
Yenileme kurumunun temel kuralı 'birliktelik' ve meclis açısından 'beşte üç çoğunluk' şartıdır.
2
Seçimlerin ertelenmesi (geriye bırakılması) şartlarını değerlendir.
Seçimler sadece 'savaş' sebebiyle ve meclis kararıyla 1 yıl ertelenebilir. Deprem veya salgın hastalık gibi sebepler erteleme gerekçesi olamaz. Ayrıca erteleme kararı için özel bir nitelikli çoğunluk (örn. 3/5) aranmaz, toplantıya katılanların salt çoğunluğu (karar yeter sayısı kısıtlamalarına uymak kaydıyla) yeterlidir.
Erteleme ile yenileme usullerinin gerekçeleri ve karar nisapları birbirinden tamamen farklıdır.
3
Seçenekleri bu anayasal kurallara göre analiz et.
Sadece beşte üç çoğunluk şartını ve seçimlerin birlikte yapılma zorunluluğunu ifade eden seçenek hukuken doğrudur.
Diğer seçeneklerde yanlış karar nisapları, hatalı erteleme gerekçeleri ve seçimlerin bağımsız yapılabileceği yanılgısı bulunmaktadır.

Anahtar Kavram

1982 Anayasası'nda Seçimlerin Yenilenmesi ve Ertelenmesi Usulleri
Bu soruyu puanla

Konular

Seçim Dönemi, Ertelenmesi ve Yenilenmesi

Bu konudan daha fazla soru