Soru

Zorluk: ZorTBMM İçtüzüğü ve Çalışma Düzeni

19821982 Anayasası'nın "Yasama" bölümü ve TBMM İçtüzüğü hükümleri çerçevesinde; Meclis'in çalışma düzenini sağlayan temel kavramlar, yasama faaliyetlerinin zaman dilimleri ve İçtüzük'ün hukuki denetimi ile ilgili aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. TBMM İçtüzüğü’nün hem şekil hem de esas bakımından Anayasaya aykırılığı iddiasıyla Anayasa Mahkemesinde iptal davası açma süresi, ilgili düzenlemenin Resmi Gazete’de yayımlanmasından itibaren 6060 gündür.Cevap
  2. B
    "Birleşim", Genel Kurulun bir gün içindeki çalışmalarının ara verme ile bölünen her bir kısmını; "Oturum" ise Genel Kurulun belli bir günde açılan toplantısını ifade eder.
  3. C
    Meclis İçtüzüğü hükümleri, yasama meclisinin kendi iç işleyişini düzenleyen "maddi kanun" niteliğinde olduğu için kabul edildikten sonra onaylanmak üzere Cumhurbaşkanına gönderilir ve Cumhurbaşkanınca veto edilebilir.
  4. D
    TBMM Genel Kurulu, Anayasa'da aksine bir hüküm bulunmayan hallerde üye tamsayısının en az 1/21/2’si ile toplanır ve katılanların salt çoğunluğu ile karar verir.
  5. E
    Bir yasama yılı içinde karara bağlanamamış olan kanun teklifleri, ilgili yasama yılının sonunda "kadük" (hükümsüz) hale gelir ve yeni yasama yılında sürecin en baştan başlatılması gerekir.

Cevap

Meclis İçtüzüğü'nün hem şekil hem de esas bakımından yargısal denetim süresi Resmi Gazete'de yayımlanmasından itibaren 6060 gündür.
Doğru ifade, İçtüzük denetim süresinin hem şekil hem de esas bakımından 6060 gün olduğunu belirtmektedir. Anayasa'nın 151151. maddesi genel iptal davası süresini 6060 gün olarak belirlemiştir. Kanunların şekil bakımından denetimi için öngörülen 1010 günlük özel süre, İçtüzük veya Cumhurbaşkanlığı Kararnameleri için geçerli olmayıp genel süre olan 6060 gün uygulanır.

Adım Adım Çözüm

1
İçtüzük'ün hukuki niteliğinin belirlenmesi
İçtüzük bir 'parlamento kararı'dır, ancak Anayasa madde 148148 uyarınca istisnai olarak Anayasa Mahkemesi denetimine tabidir.
Meclis'in kendi iç işleyişine dair özerkliğini yansıtır.
2
Yargısal denetim sürelerinin analiz edilmesi
Anayasa madde 151151'e göre İçtüzük için iptal davası açma süresi hem şekil hem esas için 6060 gündür. Kanunlar için öngörülen 1010 günlük şekil denetimi süresi İçtüzük için geçerli değildir.
Anayasa'nın şekil denetimine ilişkin özel sınırlaması sadece kanunları zikretmektedir.
3
Çalışma düzeni kavramlarının doğrulanması
Birleşim (günlük toplantı), Oturum (ara ile bölünen kısım), Yasama Yılı (11 Ekim - 3030 Eylül), Yasama Dönemi (iki seçim arası) tanımları kontrol edilir.
Kavramsal karışıklıkların giderilmesi gerekir.

Anahtar Kavram

Meclis İçtüzüğü'nün Hukuki Niteliği ve Çalışma Düzeni Terimleri

Alternatif Yöntem

İçtüzük denetimini kanunlardan ayıran en önemli farkın 'şekil denetimi süresi' (1010 vs 6060 gün) olduğunu hatırlamak KPSS hukuk sorularında belirleyici bir yöntemdir.
Tahmini Süre:2m 0s
Bu soruyu puanla