Bir ilde artan güvenlik sorunlarını gerekçe gösteren Valilik, çıkardığı bir genelge ile "şüpheli görülen ancak kimlik ibraz etmeyen kişilerin 24 saat süreyle idari gözetim altında tutulmasına" karar vermiştir. Aynı genelgede, bu gözetim uygulamasına karşı yapılacak itirazların mahkemeler yerine, hızlı sonuç alınması amacıyla Valilik bünyesinde yeni kurulan "İdari İtiraz İnceleme Komisyonu" tarafından karara bağlanacağı hüküm altına alınmıştır.
1982 Anayasası'nın "Temel Haklar ve Ödevler" bölümünde yer alan güvenceler dikkate alındığında, bu genelgedeki düzenlemelerle ilgili aşağıdaki hukuki nitelendirmelerden hangisi doğrudur?
- AOlağan dönemlerde temel hak ve hürriyetlerin sınırlandırılması veya durdurulması ancak kanunla yapılabileceğinden genelge Anayasa'ya aykırıdır; ancak uyuşmazlıkları hızlandırmak amacıyla komisyon kurulması hak arama hürriyetinin bir gereğidir.
- BKişi hürriyeti ve güvenliği hakkı negatif statü haklarından olup, kamu düzeni amacıyla idare tarafından geçici olarak kısıtlanması hukuka uygunken; itiraz mercii olarak komisyonların belirlenmesi tabii hâkim ilkesiyle çelişmektedir.
- İdari gözetim yaptırımı, idarenin kişi hürriyetini kısıtlayıcı müeyyide uygulayamayacağı kuralını; itirazların mahkemeler yerine olaydan sonra kurulan idari bir komisyona bırakılması ise kanuni hâkim güvencesini ihlal etmektedir.Cevap
- Dİdare, suçları önlemek amacıyla hürriyeti bağlayıcı yaptırımlar öngörebilir; fakat kuvvetler ayrılığı ilkesi gereği, idari makamların kendi işlemlerini yargı mercileri yerine kendi kurdukları komisyonlarda denetletmesi Anayasa'ya aykırıdır.
- EAnayasa Mahkemesine bireysel başvuru yapılabilmesi için tüm idari başvuru yollarının tüketilmesi gerektiğinden komisyonun kurulması hukuka uygundur; ancak idari gözetim süresinin genelgeyle belirlenmesi kanunsuz suç ve ceza olmaz ilkesini ihlal eder.
Cevap
Doğru seçenek, uygulanan idari gözetimin idarenin hürriyeti kısıtlayıcı müeyyide uygulayamayacağı kuralına, itiraz komisyonunun kurulmasının ise kanuni hâkim güvencesine aykırı olduğunu belirten ifadedir.
1982 Anayasası'nın 38. maddesine göre, Silahlı Kuvvetlerin iç düzenine ilişkin kanuni istisnalar haricinde idare, kişi hürriyetinin kısıtlanması sonucunu doğuran bir müeyyide uygulayamaz. Valiliğin 24 saatlik idari gözetim kararı bu kesin yasağın ihlalidir. Ayrıca Anayasa'nın 37. maddesinde düzenlenen kanuni hâkim güvencesi uyarınca, hiç kimse kanunen tabi olduğu mahkemeden başka bir merci önüne çıkarılamaz ve yargı yetkisine sahip olağanüstü merciler kurulamaz. Olaydan sonra kurulan 'İdari İtiraz İnceleme Komisyonu'nun uyuşmazlıkları karara bağlamakla yetkilendirilmesi kanuni hâkim güvencesini zedelemektedir.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İdarenin Kişi Hürriyetini Kısıtlayıcı Müeyyide Uygulama Yasağı ve Kanuni Hâkim Güvencesi
Tahmini Süre:2m 0s