Soru

Zorluk: OrtaSorumluluğu Etkileyen Haller: Zarar Görenin ve Üçüncü Kişinin Kusuru

Bir devlet üniversitesinin kimya laboratuvarında gerçekleştirilen eğitim faaliyeti sırasında, idare tarafından tüm fiziki güvenlik önlemleri alınmış ve öğrencilere kullanmaları gereken koruyucu ekipmanlar eksiksiz olarak teslim edilmiştir. Ayrıca, deney öncesinde uyulması gereken kurallar öğrencilere yazılı olarak tebliğ edilmiştir. Ancak öğrencilerden (A), bu uyarılara kasten aykırı hareket ederek koruyucu gözlüğünü çıkarmış ve birbiriyle karıştırılması açıkça yasaklanan iki reaktifi keyfi olarak tepkimeye sokmuştur. Meydana gelen parlama sonucunda (A) ağır yaralanmış ve üniversite rektörlüğüne karşı maddi ve manevi tazminat istemiyle tam yargı davası açmıştır. Yapılan adli ve idari incelemede (A)'nın eyleminin 'ağır kusur' niteliğinde olduğu tespit edilmiştir.

Danıştay içtihatları ve idare hukukunun genel ilkeleri çerçevesinde, bu olaydaki zararın tazmini ile ilgili aşağıdaki değerlendirmelerden hangisi doğrudur?

  1. Zarar görenin ağır kusuru, yürütülen idari faaliyet ile meydana gelen zarar arasındaki illiyet bağını kestiğinden, idarenin tazmin sorumluluğu tamamen ortadan kalkar.Cevap
  2. B
    Olay idare açısından beklenmeyen hal teşkil ettiğinden, idare hakkaniyet ilkesi gereği doğan zararın yarısını tazmin etmekle yükümlüdür.
  3. C
    Kimya laboratuvarındaki faaliyetler kendiliğinden tehlike arz ettiğinden, idare sosyal risk ilkesi uyarınca meydana gelen zarardan kusursuz olarak sorumludur.
  4. D
    Zarar görenin eylemi hizmetten ayrılabilen kişisel kusur kapsamında değerlendirileceğinden, dava idareye değil denetim görevini ihmal eden laboratuvar sorumlusuna açılmalıdır.
  5. E
    İdarenin sorumluluktan kurtulabilmesi için, zarar görenin eyleminin üzerinden idari dava açma süresi geçmeden durumu adli makamlara ihbar etmesi şarttır.

Cevap

Zarar görenin fiilinin ağır kusur niteliğinde olması idari faaliyet ile zarar arasındaki illiyet bağını keseceğinden idarenin tazmin sorumluluğu tamamen ortadan kalkar.
İdare hukukunda idarenin meydana gelen bir zararı tazminle yükümlü tutulabilmesi için idari faaliyet ile zarar arasında 'uygun illiyet (nedensellik) bağının' bulunması zorunludur. Mücbir sebep, üçüncü kişinin ağır kusuru ve zarar görenin ağır kusuru bu bağı tamamen kesen hallerdir. Olayda zarar gören öğrencinin laboratuvar kurallarına kasten aykırı hareket etmesi ağır kusur teşkil ettiğinden, idari eylem ile zarar arasındaki bağ kopar ve idarenin hem kusur sorumluluğu hem de kusursuz sorumluluğu tamamen ortadan kalkar.

Adım Adım Çözüm

1
Olay kurgusundaki zarar verici asıl etkeni ve niteliğini tespit etme.
Zarar gören öğrencinin kuralları kasten ihlal etmesi inceleme sonucunda 'ağır kusur' olarak belirlenmiştir.
İdare hukukunda sorumluluğun doğması için idari işlem/eylem ile zarar arasında nedensellik bağı bulunması şarttır.
2
Zarar görenin ağır kusurunun idare hukukundaki sonucunu değerlendirme.
Mücbir sebep, zarar görenin ağır kusuru ve üçüncü kişinin ağır kusuru illiyet bağını mutlak surette kesen hallerdendir.
Zarar, idarenin yürüttüğü hizmetin işleyişinden değil, bütünüyle zarar görenin kendi iradi ve kurallara aykırı davranışından kaynaklanmıştır.
3
Tazminat talebi yönünden hukuki sonucu belirleme.
İlliyet bağı koptuğu için, idare kusurlu veya kusursuz hiçbir şekilde sorumlu tutulamaz ve tazminat ödeme yükümlülüğü ortadan kalkar.
İlliyet bağı olmaksızın idarenin hukuki sorumluluğuna gidilmesi mümkün değildir.

Anahtar Kavram

İlliyet Bağını Kesen Haller: Zarar Görenin ve Üçüncü Kişinin Kusuru
Bu soruyu puanla