Soru

Zorluk: OrtaDanıştay Temyiz İncelemesi (Bozma Nedenleri ve Karar Türleri)

Bir idare mahkemesinin temyize tabi kesin bir kararına karşı, davalı idare tarafından süresi içinde Danıştay'a temyiz başvurusunda bulunulmuştur. Danıştay ilgili dairesi yaptığı incelemede, dava konusu işlemin vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklere ilişkin olduğunu ve uyuşmazlığın çözümünde idare mahkemesinin değil, vergi mahkemesinin görevli olduğunu tespit etmiştir.

2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu uyarınca, Danıştay'ın bu durumda vereceği karar ve izleyeceği usul aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Kararı, görev dışında bir işe bakılmış olması sebebiyle bozmak ve yeniden bir karar verilmek üzere dosyayı kararı veren idare mahkemesine göndermekCevap
  2. B
    İlk derece mahkemesinin kararını kaldırmak ve davanın görev yönünden reddine bizzat karar vererek uyuşmazlığı kesin olarak sonuçlandırmak
  3. C
    İdare ve vergi mahkemeleri aynı idari yargı kolunda yer aldığından, mahkemenin tür olarak görevsiz olmasını tek başına bozma nedeni saymayarak kararı esastan incelemek
  4. D
    Görev itirazı, dilekçeler üzerine ilk inceleme evresinde taraflarca ileri sürülmediği için bu aşamada görev hususunu re'sen dikkate almayıp esasa yönelik hukuka aykırılık denetimi yapmak
  5. E
    Mahkemenin görevli olduğu ancak davada husumetin doğrudan vergi dairesine yöneltilmesi gerektiği gerekçesiyle, kararı hasım yönünden düzelterek onamak

Cevap

Danıştay'ın görevsizlik nedeniyle kararı bozması ve dosyayı yeniden karar verilmek üzere kararı veren idare mahkemesine göndermesi gerekir.
2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun (İYUK) 49. maddesine göre, ilk derece mahkemesinin 'görev ve yetki dışında bir işe bakmış olması' Danıştay nezdinde yapılan temyiz incelemesinde kesin bir bozma sebebidir. İdare ve vergi mahkemeleri arasındaki görev dağılımı mutlak olup kamu düzenindendir. Danıştay, temyiz mercii olarak kararı hukuka aykırı bulduğunda uyuşmazlığın esasına girip kendisi doğrudan yeni bir hüküm (örneğin görevden ret kararı) kuramaz. Kanun gereğince incelenen kararı bozar ve dosyayı yeniden bir karar verilmek üzere kararı veren alt mahkemeye gönderir. Alt mahkeme daha sonra bozma kararı ışığında kendi görevsizlik kararını verecektir.

Adım Adım Çözüm

1
Uyuşmazlığın hukuki niteliğini ve görevli mahkemeyi belirlemek
Vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklere ilişkin davalar idare mahkemesinin değil, vergi mahkemesinin görev alanına girer.
Uyuşmazlık türüne göre görevli mahkemenin tespiti, ilk derece mahkemesi kararındaki hukuka aykırılığın niteliğini saptamak için zorunludur.
2
Görevsizlik durumunun temyiz incelemesindeki sonucunu tespit etmek
İYUK Madde 49 uyarınca 'Görev ve yetki dışında bir işe bakılmış olması' Danıştay açısından mutlak bozma nedenidir.
Görev kuralları kamu düzenindendir ve davanın her aşamasında re'sen dikkate alınarak ihlali halinde kararın bozulmasını gerektirir.
3
Danıştay'ın bozma kararı sonrası izleyeceği kanuni usulü saptamak
Danıştay kararı bozar ve dosyayı doğrudan görevli mahkemeye göndermek veya bizzat yeni bir karar vermek yerine, yeniden işlem tesis edilmesi için kararı veren mahkemeye geri gönderir.
Danıştay bir temyiz merciidir (hukukilik denetimi yapar) ve usul gereği bozulan kararlar, kararı veren ilk derece mahkemesine iade edilir.

Anahtar Kavram

Danıştay'ın Temyiz İncelemesinde Bozma Nedenleri ve Usulü
Bu soruyu puanla