Türkiye Cumhuriyeti idari teşkilat yapısında "idarenin bütünlüğü" ilkesini gerçekleştirmek üzere öngörülen hiyerarşi ve idari vesayet denetimlerine ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?
- Hiyerarşik amir, astın işlemlerini denetlerken kanunda açık bir hüküm bulunmasa dahi bu yetkiyi kullanabilir; ancak idari vesayet yetkisi yalnızca kanunun açıkça izin verdiği durumlarda kullanılabilir.Cevap
- Bİdari vesayet makamı, hiyerarşik amir gibi denetlediği yerinden yönetim kuruluşunun yerine geçerek (ikame ederek) doğrudan işlem tesis etme yetkisine sahiptir.
- CBir bakanlığın kendi bünyesindeki bir genel müdürlük üzerindeki denetimi idari vesayet; bir belediye üzerindeki denetimi ise hiyerarşidir.
- DVali ile bir ilçe belediye başkanı arasındaki denetim ilişkisi, valinin ildeki en yüksek mülki idare amiri olması nedeniyle hiyerarşi kapsamında değerlendirilir.
- EHiyerarşi denetimi sadece hukukilik denetimi ile sınırlıyken, idari vesayet denetimi hem hukukilik hem de yerindelik denetimini kapsar.
Cevap
Hiyerarşi yetkisi idari teşkilatın doğal bir sonucuyken ve kanuni bir belirlemeye ihtiyaç duymazken; idari vesayet yetkisi Anayasa'nın . maddesi gereği ancak kanunda belirtilen sınırlı hallerde kullanılabilen istisnai bir denetim yoludur.
Hiyerarşi yetkisi, idari teşkilatlanmanın doğal ve zorunlu bir sonucu olarak kabul edilir ve bu yetkinin kullanılabilmesi için kanunda ayrıca belirtilmesine gerek yoktur (genel yetki). Buna karşılık, Anayasa'nın merkezi idareye tanıdığı idari vesayet yetkisi, mahalli idarelerin özerkliğine müdahale niteliği taşıdığından ancak kanunda açıkça öngörülen durumlarda ve kanunla belirlenen sınırlarda kullanılabilir (istisnai yetki).
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
İdarenin Bütünlüğü: Hiyerarşi (Genel Yetki) vs İdari Vesayet (İstisnai Yetki)
Daha Fazla Pratik
Vali ile Kaymakam arasındaki ilişkinin hukuki niteliğini hiyerarşi ve yetki genişliği kavramları üzerinden inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 30s