Soru

Zorluk: OrtaTicaret Unvanı ve İşletme Adı

Gıda sektöründe faaliyet gösteren ve yıllar içinde edindiği müşteri çevresi sayesinde ticaret siciline tescilli unvanını oldukça tanınır hale getiren bir şirket, pazar stratejisinde değişikliğe gitmiştir. Şirket yönetimi, sahip olduğu üretim tesislerini, depolarını ve diğer tüm malvarlığı unsurlarını kendi bünyesinde tutmaya devam ederek; sadece yüksek ticari itibar taşıyan ticaret unvanını başka bir teşebbüse yüksek bir bedel karşılığında nakletmek (satmak) üzere bir sözleşme imzalamıştır.

Yürürlükteki ticaret hukuku mevzuatına göre, gerçekleştirilen bu tasarruf işlemiyle ilgili aşağıdakilerden hangisi hukuken doğrudur?

  1. Ticaret unvanının, dayandığı ticari organizasyondan bağımsız bir şekilde tek başına devredilmesi kanunen yasak olduğundan, yapılan bu sözleşme kesin hükümsüzdür.Cevap
  2. B
    Ticaret unvanı işletmenin gayrimaddi bir unsuru sayıldığından, yalnızca yazılı şekilde yapılması ve ticaret siciline tescil edilmesi şartıyla tek başına devredilebilir.
  3. C
    İşlem geçerli olmakla birlikte, devralan teşebbüsün unvanı kullanırken üçüncü kişileri yanıltmamak adına unvana ayırt edici yeni bir ek koyması zorunludur.
  4. D
    Ticaret unvanı, tacirin malvarlığı haklarından biri olup marka hukuku ilkelerine tabi olduğundan, işletmeden ayrı olarak serbestçe devredilmesi mümkündür.
  5. E
    Tacirin basiretli bir iş insanı gibi davranma yükümlülüğü gereğince, unvanın tek başına devri şirket menfaatine ekonomik bir yarar sağlıyorsa istisnai olarak geçerli kabul edilir.

Cevap

Ticaret unvanının dayandığı organizasyondan bağımsız şekilde tek başına devredilemeyeceği ve emredici hükme aykırı bu sözleşmenin kesin hükümsüz olduğu yönündeki ifadedir.
Ticaret hukuku mevzuatına göre, ticaret unvanı kural olarak ticari işletmeden ayrı olarak başkasına devredilemez. Bu durum literatürde 'bağlılık ilkesi' olarak ifade edilir. Bunun temel amacı, o unvanın arkasındaki ekonomik güce, tecrübeye ve kadroya güvenen üçüncü kişilerin yanıltılmasının önüne geçmektir. Olayda şirket malvarlığı ve organizasyonunu elinde tutarak sadece isim hakkını (unvanı) devretmeyi amaçlamıştır. Kanunun emredici kuralına (devir yasağına) aykırı olarak kurulan bu tür sözleşmeler, borçlar hukuku genel kuralları çerçevesinde baştan itibaren kesin hükümsüzdür (batıldır).

Adım Adım Çözüm

1
Olaydaki tasarruf işleminin konusunu tespit etmek.
Bir şirket, maddi unsurlarını (işletmesini) devretmeksizin yalnızca ticaret unvanını tek başına devretmek üzere sözleşme yapmıştır.
Hangi hukuk kuralının uygulanacağını belirlemek için hukuki işlemin niteliği saptanmalıdır.
2
Ticaret unvanının devrine ilişkin yasal sınırları değerlendirmek.
Ticaret mevzuatındaki temel kurala göre, ticaret unvanı ticari işletmeden ayrı olarak başkasına devredilemez (bağlılık ilkesi).
Üçüncü kişilerin, unvana güvenerek işlem yaparken işletmenin asıl sahibiyle muhatap oldukları yanılgısına düşmesini engellemek gerekir.
3
Emredici yasağa aykırı hukuki işlemin yaptırımını belirlemek.
Kanunun emredici hükümlerine (devir yasağına) aykırı olarak yapılan bu devir sözleşmesi, baştan itibaren geçersiz olup kesin hükümsüzdür (batıldır).
Borçlar hukuku genel hükümleri uyarınca, kanunun emredici yasaklarına aykırı sözleşmeler herhangi bir hukuki sonuç doğuramaz.

Anahtar Kavram

Ticaret Unvanının İşletmeye Bağlılığı (Ayrı Devir Yasağı)
Bu soruyu puanla