Memurların Disiplin Cezaları ve Fiillerin Eşleştirilmesi

13 soru

Soru 1Soru

Bir bakanlıkta veri hazırlama ve kontrol işletmeni olarak görev yapan Devlet memuru (M), mesai saatleri dışında bir limited şirkete ortak olmuş ve bu şirketin müdürlük görevini üstlenerek ticari faaliyetlerini bizzat yürütmeye başlamıştır.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'na göre, bu fiili işleyen memur hakkında uygulanması gereken disiplin cezası aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kademe ilerlemesinin durdurulması

Cevap

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'na göre, memurun ticaret yapması veya kazanç getirici faaliyetlerde bulunması durumunda 'Kademe ilerlemesinin durdurulması' cezası uygulanır.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin (D) fıkrasının (h) bendinde 'Ticaret yapmak veya memurlara yasaklanan diğer kazanç getirici faaliyetlerde bulunmak' fiili açıkça 'Kademe ilerlemesinin durdurulması' cezasını gerektiren haller arasında sayılmıştır. Senaryoda memurun limited şirket müdürü olarak bizzat ticari faaliyet yürütmesi bu madde kapsamına girmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Olaydaki fiilin hukuksal niteliği belirlenmelidir.
Memurun bir şirkete ortak olup müdürlük yapması 'Ticaret yapmak veya memurlara yasaklanan diğer kazanç getirici faaliyetlerde bulunmak' kapsamındadır.
Memurların anonim şirketlere ortak olması yasak olmasa da, limited şirket ortağı olup müdürlük yapması veya şahıs şirketi kurması ticaret yasağı ihlalidir.
2
657 sayılı Kanun'un 125. maddesindeki disiplin cezaları cetveli incelenmelidir.
İlgili fiil (ticaret yapma), Kanun'un 125/D maddesinde sayılan fiiller arasında yer almaktadır.
Kanun koyucu, memurların tarafsızlığını korumak amacıyla ticari faaliyetleri kademe ilerlemesinin durdurulması gibi ağır bir yaptırıma bağlamıştır.
3
Fiile karşılık gelen ceza tespit edilmelidir.
Kademe ilerlemesinin durdurulması (1-3 yıl süreyle).
Disiplin hukukunda suçta ve cezada kanunilik ilkesi gereği, kanunda açıkça belirtilen fiile o fiil için öngörülen ceza verilir.

Anahtar Kavram

657 Sayılı DMK - Disiplin Cezaları ve Ticaret Yasağı
Soru 2Soru

Bir kamu kurumunda görev yapan Devlet memuru (Z), kurumun hizmetine tahsis edilen resmi aracı, yetkili makamlardan izin almaksızın ve görev dışı bir şekilde şahsi ihtiyaçları için kullanmıştır. Bu durumun denetimler sonucunda tespit edilmesi üzerine, 657657 sayılı Devlet Memurları Kanunu uyarınca (Z) hakkında aşağıdaki disiplin cezalarından hangisinin tesis edilmesi gerekir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Aylıktan kesme

Cevap

Aylıktan kesme
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin 'Aylıktan Kesme' cezasını düzenleyen (C) fıkrasının (i) bendi, 'Devlete ait resmi araç, gereç ve benzeri eşyayı özel işlerinde kullanmak' eylemini açıkça bu ceza kapsamında saymıştır. Senaryoda memurun aracı yetkisiz ve şahsi ihtiyaçları için kullanması bu tanıma tam olarak uymaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Fiilin niteliğini tespit etme
Devlet memurunun resmi hizmet aracını şahsi (özel) ihtiyaçları için kullanması fiili söz konusudur.
Disiplin hukukunda ceza tayini için eylemin tam olarak hangi kanuni tanıma uyduğunun belirlenmesi gerekir.
2
Kanuni dayanağı belirleme
657657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125125. maddesi (Disiplin Cezalarının Çeşitleri ile Ceza Uygulanacak Fiil ve Haller) incelenmelidir.
Kanunilik ilkesi gereği, disiplin cezaları sadece kanunda sayılan fiillere karşılık olarak verilebilir.
3
Eylem ve cezayı eşleştirme
125/Ci125/C-i bendi: 'Devlete ait resmi araç, gereç ve benzeri eşyayı özel işlerinde kullanmak' fiili 'Aylıktan Kesme' cezasına bağlanmıştır.
Eylem doğrudan kanun metnindeki tanım ile örtüşmektedir.

Anahtar Kavram

Disiplin Fiil ve Cezalarının Eşleştirilmesi (657 DMK Madde 125)
Tahmini Süre:50s
Soru 3Soru

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'na göre, "özürsüz olarak bir veya iki gün göreve gelmemek" fiilini işleyen bir devlet memuruna verilmesi gereken disiplin cezası aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Aylıktan kesme

Cevap

Özürsüz olarak bir veya iki gün göreve gelmemek fiili, aylıktan kesme cezasını gerektirir.
Aylıktan kesme cezası, 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/C-b maddesinde 'Özürsüz olarak bir veya iki gün göreve gelmemek' fiili için açıkça tanımlanmıştır. Bu ceza türünde memurun brüt aylığından 1/30 ile 1/8 arasında kesinti yapılır.

Adım Adım Çözüm

1
Fiilin niteliğini ve süresini belirleyin.
Fiil 'özürsüz devamsızlık', süresi ise '1 veya 2 gün' olarak tespit edilir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nda disiplin cezaları devamsızlık sürelerine göre kademelendirilmiştir.
2
657 sayılı Kanun'un 125. maddesindeki ilgili bendi bulun.
125/C-b maddesi uyarınca bu fiilin karşılığı aylıktan kesme cezasıdır.
Kanun koyucu, kısa süreli devamsızlıkları aylıktan kesme (maaşın 1/30 - 1/8 arası) kapsamında değerlendirmiştir.

Anahtar Kavram

Devamsızlık Sürelerine Göre Disiplin Cezaları
Tahmini Süre:45s
Soru 4Soru

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'na göre, "görevle ilgili resmi belge, araç ve gereçlerin korunması, kullanılması ve bakımında kusurlu davranmak" fiilini işleyen bir devlet memuruna uygulanması gereken disiplin cezası aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kınama

Cevap

Kınama cezası, memura görevinde ve davranışlarında kusurlu olduğunun yazı ile bildirilmesidir ve araç-gereçlerin korunmasında kusurlu davranmayı kapsar.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin (B) bendinde kınama cezası tanımlanmış ve (a) alt bendinde 'görevle ilgili resmi belge, araç ve gereçlerin korunması, kullanılması ve bakımında kusurlu davranmak' fiili bu ceza ile eşleştirilmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Eylemin niteliğini analiz etme
Eylemin 'kusurlu davranmak' olduğu tespit edilmiştir.
Kanun, aynı eylemin 'kayıtsızlık' ve 'kusur' seviyelerini farklı cezalandırmaktadır.
2
657 sayılı Kanun'un 125. maddesindeki karşılığını bulma
125/B-a bendi uyarınca bu fiil kınama cezası kapsamında yer alır.
Kanun koyucu, kusurlu davranışı uyarma cezasından daha ağır, aylıktan kesmeden ise daha hafif bir eylem olarak nitelendirmiştir.

Anahtar Kavram

Disiplin Cezalarında Fiil-Ceza Dengesi ve Derecelendirme
Tahmini Süre:50s
Soru 5Soru

657657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'na göre; görevin yerine getirilmesinde dil, ırk, cinsiyet, siyasi düşünce, felsefi inanç, din ve mezhep ayrımı yapmak, kişilerin yarar veya zararını hedef tutan davranışlarda bulunmak fiilini işleyen bir devlet memuru hakkında uygulanması gereken disiplin cezası aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kademe ilerlemesinin durdurulması

Cevap

Kademe ilerlemesinin durdurulması cezası uygulanmalıdır.
Doğru cevap olan seçenek, 657657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125125. maddesinin (D) fıkrasının (l) bendinde belirtilen hükme tam olarak uymaktadır. Kanun koyucu, memurun hizmet sırasında tarafsızlığını yitirerek ayrımcılık yapmasını ve bu yolla birilerine fayda veya zarar sağlamasını ağır bir kusur olarak görmüş ve bunu kademe ilerlemesinin durdurulması cezası ile yaptırıma bağlamıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Fiilin niteliğini belirle.
Fiil; hizmet sırasında dil, din, ırk veya siyasi düşünce ayrımı yaparak kişilerin yararını veya zararını hedeflemektir.
Disiplin hukukunda her fiil kanunda belirli bir ceza kategorisine bağlanmıştır.
2
657657 sayılı Kanun'un 125125. maddesindeki listeleri karşılaştır.
Ayrımcılık yaparak zarar/yarar hedefleme eylemi, 125/Dl125/D-l bendinde açıkça düzenlenmiştir.
Kanunilik ilkesi gereği fiile uygun ceza türü tespit edilmelidir.
3
Cezayı ve süresini eşleştir.
İlgili bendin bağlı olduğu ana başlık 'Kademe ilerlemesinin durdurulması'dır.
Hüküm uyarınca bu eylemin karşılığı olan ceza kategorisi budur.

Anahtar Kavram

Disiplin Cezalarının Tipikliği ve Sınıflandırılması
Soru 6Soru

Bir kamu kurumunda taşınır kayıt kontrol yetkilisi olarak görev yapan Devlet memuru (K), yıl sonu envanter çalışmaları sırasında aslında depoda bulunmayan bazı demirbaş eşyaları, arkadaşının sorumluluğundaki başka bir birimden ödünç alarak geçici süreliğine depoya koymuş ve bu eşyaların depoda mevcut olduğuna dair resmi bir sayım tutanağı tanzim etmiştir. Yapılan teftişte bu durumun saptanması üzerine, 657657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'na göre memur (K) hakkında uygulanması gereken disiplin cezası aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kademe ilerlemesinin durdurulması

Cevap

Resmi bir sayım tutanağının mevcut olmayan eşyalar için mevcutmuş gibi düzenlenmesi 'gerçeğe aykırı rapor ve belge düzenlemek' fiilini oluşturur ve bu fiilin karşılığı kademe ilerlemesinin durdurulması cezasıdır.
Doğru yanıt olan kademe ilerlemesinin durdurulması cezası, 657657 sayılı Kanun'un 125. maddesinin (D) bendinin (f) alt bendinde yer alan 'gerçeğe aykırı rapor ve belge düzenlemek' fiili ile tam olarak örtüşmektedir. Olayda memur, resmi bir sayım tutanağını gerçeğe aykırı şekilde tanzim ederek bu ağır disiplin suçunu işlemiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Olaydaki eylemin hukuki niteliğini belirlemek.
Memurun aslında olmayan bir durumu resmi tutanağa geçirmesi 'gerçeğe aykırı rapor ve belge düzenlemek' (Madde 125/D-f) kapsamına girer.
Tutanak resmi bir belge niteliğindedir ve içeriği gerçeği yansıtmamaktadır.
2
Eylemin 'yalan beyan' ile farkını analiz etmek.
Sözlü veya basit bir yazılı beyan (yalan beyan) kınama gerektirirken, kurumsal sonuç doğuran resmi rapor ve belgelerin tanzimi daha ağır yaptırıma tabidir.
Resmi belgelerin güvenilirliğini korumak adına kanun koyucu bu fiil için kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını öngörmüştür.
3
Orantılılık ve kanunilik denetimi yapmak.
İlgili fiil için 657657 Sayılı Kanun'da açıkça belirlenen ceza kademe ilerlemesinin durdurulmasıdır.
Disiplin hukukunda 'tipiklik' ilkesi gereği, fiile tam uyan madde uygulanmalıdır.

Anahtar Kavram

Disiplin cezalarında 'yalan beyan' (kınama) ile 'gerçeğe aykırı belge düzenleme' (kademe ilerlemesinin durdurulması) arasındaki fark.

Alternatif Yöntem

Disiplin cezaları hiyerarşisini (Uyarma < Kınama < Aylıktan Kesme < Kademe İlerlemesi < İhraç) hatırlayarak, 'resmi belge' ile ilgili bir kusurun hiyerarşinin üst basamaklarında yer alacağını akıl yürüterek eleme yapabilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 40s
Soru 7Soru

Bir bakanlıkta uzman yardımcısı olarak görev yapan (A), yürüttüğü inceleme kapsamında hazırlaması gereken denetim raporunda, mevzuata aykırı işlemleri tespit etmesine rağmen, ilgili birim amiri ile olan yakın ilişkisi nedeniyle bu usulsüzlükleri raporda belirtmemiş ve işlemlerin mevzuata tam uyumlu olduğunu gösteren bir rapor tanzim ederek imzalamıştır.

657657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'na göre, (A)'nın bilerek ve isteyerek gerçekleştirdiği bu eylem aşağıdaki disiplin cezalarından hangisini gerektirir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kademe ilerlemesinin durdurulması

Cevap

Kademe ilerlemesinin durdurulması cezası
Kademe ilerlemesinin durdurulması cezası doğrudur; çünkü 657657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125125. maddesinin (D) fıkrasının (f) bendi, 'gerçeğe aykırı rapor ve belge düzenlemek' fiilini açıkça bu ceza kapsamında tanımlamıştır. Olayda denetim görevlisinin bilerek yanlış rapor tanzim etmesi tam olarak bu tanıma uymaktadır.

Adım Adım Çözüm

1
Olaydaki eylemin hukuki niteliğini tespit etmek.
Memur (A)'nın usulsüzlükleri bilmesine rağmen raporu 'uyumlu' göstermesi, 'gerçeğe aykırı rapor ve belge düzenlemek' fiili kapsamına girer.
Disiplin hukukunda ceza tayini için eylemin kanundaki tanımıyla birebir eşleşmesi gerekir.
2
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesini incelemek.
125. maddenin 'D' bendinde yer alan 'Kademe ilerlemesinin durdurulması' cezasını gerektiren fiiller arasında (f) alt bendinde bu eylem açıkça sayılmaktadır.
Kanun koyucu, resmi belgelerin güvenilirliğini sarsan kasıtlı eylemleri bu ağır yaptırıma bağlamıştır.
3
Alternatif yaptırımları ve eylemin 'kasıt' unsurunu değerlendirmek.
Eylemde sadece bir 'ihmal' veya 'kusur' değil, bilerek yanlış beyan (kasıt) olduğu için kınama veya aylıktan kesme gibi daha hafif cezalar uygulanamaz.
Disiplin cezalarında eylemin ağırlığı ve failin kastı ceza türünü belirleyen temel unsurlardır.

Anahtar Kavram

Disiplin Cezaları ve Fiil Eşleştirmesi (657 Sayılı Kanun)
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 8Soru

Bir kamu kurumunda veri analiz uzmanı olarak görev yapan Devlet memuru (S), kurumun stratejik planlama birimi tarafından hazırlanan ve henüz "gizli" kaydıyla muhafaza edilen yeni yatırım bölgelerine dair raporun içeriğini, yetkisi olmadığı hâlde bir sivil toplum kuruluşu temsilcisine aktarmıştır.

657657 sayılı Devlet Memurları Kanunu’na göre, (S)’nin bu fiili aşağıdaki disiplin cezalarından hangisinin uygulanmasını gerektirir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kademe ilerlemesinin durdurulması

Cevap

Kademe ilerlemesinin durdurulması
Kademe ilerlemesinin durdurulması cezası, 657657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125/D125/D maddesinde düzenlenen fiillerden biridir. Maddenin (e) bendinde 'Açıklanması yasaklanan bilgileri açıklamak' fiili açıkça bu ceza grubu içinde yer almaktadır. Senaryoda memurun 'gizli' kaydı olan bir raporu paylaşması bu kapsamda değerlendirilir.

Adım Adım Çözüm

1
Fiilin hukuki niteliğini tespit edin.
Memurun yaptığı eylem, kurumun 'gizli' olarak sınıflandırdığı bir raporun içeriğini yetkisiz bir üçüncü şahsa aktarmaktır.
Disiplin hukukunda ceza tayini için öncelikle fiilin kanundaki tanımı netleştirilmelidir.
2
657657 sayılı Kanun'un ilgili maddesini bulun.
Madde 125/De125/D-e bendi: 'Açıklanması yasaklanan bilgileri açıklamak' fiilini düzenlemektedir.
Kanunilik ilkesi gereği fiil ile ceza maddesi birebir örtüşmelidir.
3
Fiile karşılık gelen yaptırımı belirleyin.
İlgili madde uyarınca bu fiilin karşılığı 'Kademe ilerlemesinin durdurulması' cezasıdır.
Yaptırımın türü kanunda fiil grubuyla doğrudan eşleştirilmiştir.

Anahtar Kavram

Disiplin Cezaları ve Fiil Eşleştirmesi (657657 sayılı DMK m. 125125)

Daha Fazla Pratik

Basına yetkisiz bilgi verme ile gizli bilgiyi açıklama arasındaki farkı pekiştirmek için 125/B ve 125/D maddelerini karşılaştırmalı inceleyiniz.
Tahmini Süre:2m 0s
Soru 9Soru

Bir kamu kurumunda teknik hizmetler sınıfında görev yapan Devlet memuru (T), hafta sonu tatili sırasında bir siyasi partinin il kongresine izleyici sıfatıyla katılmış; ancak kongre süresince partinin seçim stratejilerinin belirlendiği komisyon çalışmalarında aktif rol alarak raporlar hazırlamıştır. Yapılan disiplin soruşturması neticesinde (T)'nin bu eylemi "herhangi bir siyasi parti yararına fiilen faaliyette bulunmak" kapsamında değerlendirilmiştir. Buna göre, 657657 sayılı Devlet Memurları Kanunu uyarınca (T) hakkında uygulanması gereken disiplin cezası aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kademe ilerlemesinin durdurulması

Cevap

Kademe ilerlemesinin durdurulması cezası uygulanmalıdır.
Doğru yanıt olan seçenek, 657657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinde yer alan disiplin cezaları tablosu ile tam uyumludur. İlgili maddenin (D) bendinin (c) alt bendinde, 'Herhangi bir siyasi parti yararına veya zararına fiilen faaliyette bulunmak' fiili, memurun kademe ilerlemesinin 131-3 yıl süreyle durdurulması cezasını gerektiren haller arasında sayılmıştır. Senaryodaki memur, partiye üye olmamış ancak komisyon çalışmalarında rapor hazırlayarak 'fiilen faaliyette bulunma' kriterini karşılamıştır.

Adım Adım Çözüm

1
Fiilin hukuki niteliğinin belirlenmesi
Fiil, siyasi bir partinin komisyonunda aktif rol alarak rapor hazırlamak suretiyle 'siyasi parti yararına fiilen faaliyette bulunmak' olarak teşhis edilmiştir.
Disiplin hukukunda ceza tayini için eylemin kanundaki karşılığının net bir şekilde saptanması gerekir.
2
657 sayılı Kanun'un 125. maddesinin taranması
Kanunun 125/D-c bendinde bu fiilin karşılığı bulunmuştur.
Kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını gerektiren haller arasında siyasi faaliyetler açıkça sayılmıştır.
3
Benzer fiillerle karşılaştırma yaparak hata payının elenmesi
Siyasi partiye 'üye olmak' ile 'yararına faaliyette bulunmak' arasındaki fark teyit edilerek daha ağır olan çıkarma cezası elenmiştir.
KPSS düzeyindeki sorularda genellikle bu iki benzer fiil arasındaki yaptırım farkı test edilmektedir.

Anahtar Kavram

Siyasi Faaliyet ve Siyasi Parti Üyeliği Ayrımı
Tahmini Süre:1m 30s
Soru 10Soru

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nda disiplin cezası gerektiren fiil ve haller ayrıntılı olarak düzenlenmiş olup, bazı durumlarda aynı mahiyetteki bir fiilin hizmet içinde veya hizmet dışında gerçekleşmesi, verilecek cezanın türünü doğrudan etkileyebilmektedir.

Buna göre, "hizmet içinde Devlet memurunun itibar ve güven duygusunu sarsacak nitelikte davranışlarda bulunmak" fiilinin karşılığı olan disiplin cezası aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Aylıktan kesme

Cevap

Aylıktan kesme cezası verilmelidir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesine göre, disiplin cezası gerektiren fiil ve haller açıkça sayılmıştır. İlgili maddede 'Hizmet içinde Devlet memurunun itibar ve güven duygusunu sarsacak nitelikte davranışlarda bulunmak' fiili, açıkça aylıktan kesme cezasını gerektiren eylemler (125/C bendinin 'ı' alt bendi) arasında düzenlenmiştir. Aynı nitelikteki davranışın hizmet dışında yapılması ise bir derece daha hafif olan kınama cezasını gerektirir.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökündeki disiplin suçunu oluşturan eylemi ve eylemin gerçekleştirildiği bağlamı (yeri) belirle.
Fiil: 'Devlet memurunun itibar ve güven duygusunu sarsacak nitelikte davranışlarda bulunmak'. Bağlam: 'Hizmet içinde'.
657 sayılı Kanun, itibar ve güven sarsıcı eylemlerin hizmet içinde veya hizmet dışında işlenmesine göre farklı disiplin cezaları öngörmüştür.
2
Fiilin kanundaki karşılığını disiplin cezaları cetveliyle eşleştirerek doğru cezayı tespit et.
Bu fiil hizmet dışında işlenseydi kınama; hizmet içinde işlendiği için bir derece daha ağır olan aylıktan kesme cezasını gerektirir.
Kanun koyucu, memurun görevi başındayken (hizmet içinde) kurumun itibarını sarsmasını, hizmet dışındaki yaşantısına kıyasla daha ağır bir kusur olarak değerlendirmiştir.

Anahtar Kavram

Disiplin cezalarında hizmet içi ve hizmet dışı fiil ayrımı
Soru 11Soru

Bir kamu kurumunda memur olarak görev yapan (K)'nin eşi, şahıs şirketi kurarak ticari faaliyete başlamıştır. (K), eşinin bu kazanç getiren sürekli faaliyetini 657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nda öngörülen 15 günlük yasal süre geçmesine rağmen kurumuna bildirmemiştir.

Buna göre (K)'nin bu eylemi, ilgili kanun uyarınca aşağıdaki disiplin cezalarından hangisini gerektirir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kınama

Cevap

Memurun, eşinin veya reşit olmayan çocuklarının kazanç getiren sürekli faaliyetlerini yasal süresi içinde kurumuna bildirmemesi fiili 'Kınama' cezasını gerektirir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin (B) bendine göre; memurun, eşinin, reşit olmayan veya mahcur olan çocuklarının kazanç getiren sürekli faaliyetlerini 15 gün içinde kurumuna bildirmemesi fiili 'Kınama' disiplin cezasını gerektiren haller arasında açıkça düzenlenmiştir.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökündeki eylemin niteliğini belirle.
Eylem: Memurun, eşinin ticari faaliyetini 15 gün içinde kurumuna bildirmemesi.
657 sayılı Kanun'daki disiplin cezaları, işlenen fiilin kanundaki tam karşılığına göre verilir.
2
Eylemin 657 sayılı Kanun'un 125. maddesindeki karşılığını bul.
Kanunun 125/B maddesi, 'Eşlerinin, reşit olmayan veya mahcur olan çocuklarının kazanç getiren sürekli faaliyetlerini belirlenen sürede kurumuna bildirmemek' fiilini kınama cezası kapsamında saymıştır.
Memurun kendisinin ticaret yapması (kademe ilerlemesinin durdurulması) ile eşinin ticaretini bildirmemesi (kınama) eylemleri hukuken birbirinden farklı yaptırımlara tabidir.

Anahtar Kavram

Disiplin Cezaları ve Fiil Eşleştirmesi (Bildirim Yükümlülüğü)
Soru 12Soru

Taşra teşkilatında görevli memur (Y), özel hayatında yaptığı harcamalar sebebiyle yüksek miktarda borçlanmış, ancak aylık geliri ve ödeme imkânı bulunmasına rağmen alacaklılarına olan borçlarını kasten ödememiştir. Bu durum sonucunda alacaklılar tarafından (Y) hakkında icra takibi başlatılmış ve haciz ihbarnameleri görev yaptığı kuruma gönderilmiştir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'na göre, idarece yürütülen disiplin soruşturması sonucunda (Y)'nin bu fiili karşılığında uygulanması gereken disiplin cezası aşağıdakilerden hangisidir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Kınama

Cevap

İlgili kanun maddesi uyarınca memurun borçlarını kasten ödemeyerek hakkında yasal yollara başvurulmasına neden olması fiili 'Kınama' cezasını gerektirir.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesinin B fıkrası kınama cezasını gerektiren fiil ve hâlleri düzenler. İlgili fıkranın (k) bendinde 'Borçlarını kasten ödemeyerek hakkında yasal yollara başvurulmasına neden olmak' fiili açıkça kınama cezası gerektiren bir durum olarak hüküm altına alınmıştır. Olayda memur (Y)'nin ödeme gücü olmasına rağmen kasten borcunu ödememesi ve icra takibine maruz kalması tam olarak bu bendi ihlal etmektedir.

Adım Adım Çözüm

1
Soru kökündeki memurun işlediği spesifik fiili tespit etme
Fiil: Ödeme gücü olmasına rağmen borçlarını kasten ödememek ve hakkında icra takibi (yasal yol) başlatılmasına neden olmak.
657 sayılı DMK madde 125'te disiplin cezaları, işlenen fiillerin niteliğine göre kategorize edilmiştir.
2
Tespit edilen fiilin 657 sayılı Kanun'daki karşılığını bulma
Kanunun 125/B maddesinin (k) bendinde bu fiil 'Kınama' cezası gerektiren hâller arasında açıkça sayılmıştır.
Kanunilik ilkesi gereği, memura ancak kanunda o fiil için öngörülen tipik ceza verilebilir.

Anahtar Kavram

657 sayılı DMK Kapsamında Kınama Cezasının Şartları
Soru 13Soru

Bir il müdürlüğünde şef olarak görev yapan (Y), kendisine verilen işlerin zamanında bitirilmemesi nedeniyle birim müdürü tarafından uyarılmıştır. Bu duruma öfkelenen (Y), mesai saatleri içerisinde amiri konumundaki birim müdürüne karşı sözlü olarak saygısızlık içeren ifadeler kullanmıştır. Yapılan disiplin soruşturması neticesinde eylemin hakaret veya tehdit boyutunda olmadığı tespit edilmiştir.

657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'na göre, (Y)'nin bu fiili karşılığında aşağıdaki disiplin cezalarından hangisinin uygulanması gerekir?

Cevabı ve açıklamayı göster

Cevap: Aylıktan kesme

Cevap

Doğru yanıt, eylemin niteliğine göre aylıktan kesme cezasıdır.
657 sayılı Devlet Memurları Kanunu'nun 125. maddesine göre disiplin cezası gerektiren fiiller eylemin ağırlığına göre sınıflandırılmıştır. Amir konumundaki kişilere yönelik eylemlerde keskin ayrımlar yapılmıştır. 'Görev sırasında amirine hal ve hareketi ile saygısızlık etmek' kınama cezasını; 'Görev sırasında amirine sözle saygısızlık etmek' fiili ise aylıktan kesme cezasını gerektirir. Sorudaki olayda, sözlü bir saygısızlık gerçekleştiği ve bunun hakaret/tehdit boyutunda olmadığı belirtildiğinden, eylemin tam karşılığı aylıktan kesme cezasıdır.

Adım Adım Çözüm

1
Sorudaki eylemin niteliğini ve kime karşı işlendiğini tespit et.
Eylem, memurun görev mahallinde amirine karşı gerçekleştirdiği 'sözlü' bir saygısızlık fiilidir.
Disiplin cezasının türünü belirlemek için fiilin tam olarak 657 sayılı Kanun'un hangi hükmüne girdiğinin saptanması gerekir.
2
Eylemin ağırlık derecesini (hakaret/tehdit olup olmadığını) değerlendir.
Soru metninde eylemin hakaret veya tehdit boyutuna ulaşmadığı özellikle vurgulanmıştır.
Amire karşı işlenen fiillerin ağırlığına göre verilecek ceza (kınama, aylıktan kesme veya kademe durdurma) değişmektedir.
3
657 sayılı Kanun'un 125. maddesindeki ilgili hükmü uygula.
Kanuna göre; amire 'hal ve hareketle' saygısızlık kınama, 'sözle' saygısızlık aylıktan kesme, 'hakaret veya tehdit' ise kademe ilerlemesinin durdurulması cezasını gerektirir. Bu eylem 'sözle saygısızlık' kapsamındadır.
Mevzuat hükümleri eylemin karşılığı olan kesin yaptırımı gösterir.

Anahtar Kavram

Amire Karşı İşlenen Disiplin Suçlarında Kademelendirme
Memurların Disiplin Cezaları ve Fiillerin Eşleştirilmesi Alıştırma Soruları — KPSS Hukuk | Examkin