Ödemeler dengesi bilançosunun çift kayıt esasına dayalı muhasebe mantığı ve ekonomik yerleşiklik prensipleri dikkate alındığında; Türkiye'de yerleşik bir yatırımcının yurt dışındaki bir iştirakinden elde ettiği nakit temettü (kâr payı) gelirini, yine yurt dışında yerleşik bir bankada bulunan döviz mevduat hesabına yatırması durumunda, bu işlemle ilgili yapılacak kayıtlar aşağıdakilerin hangisinde doğru olarak verilmiştir?
- Cari İşlemler Hesabı / Birincil Gelir Dengesi kalemi alacaklandırılır; Finans Hesabı / Diğer Yatırımlar (Varlıklar) kalemi borçlandırılır.Cevap
- BCari İşlemler Hesabı / İkincil Gelir Dengesi kalemi alacaklandırılır; Finans Hesabı / Portföy Yatırımları (Varlıklar) kalemi borçlandırılır.
- CFinans Hesabı / Doğrudan Yatırımlar (Varlıklar) kalemi alacaklandırılır; Finans Hesabı / Diğer Yatırımlar (Varlıklar) kalemi borçlandırılır.
- DCari İşlemler Hesabı / Birincil Gelir Dengesi kalemi borçlandırılır; Finans Hesabı / Diğer Yatırımlar (Varlıklar) kalemi alacaklandırılır.
- ECari İşlemler Hesabı / Birincil Gelir Dengesi kalemi alacaklandırılır; Finans Hesabı / Resmi Rezervler kalemi borçlandırılır.
Cevap
İşlem, Cari İşlemler Hesabı'nın Birincil Gelir Dengesi kalemine alacak (+), Finans Hesabı'nın Diğer Yatırımlar (Varlıklar) kalemine ise borç (-) olarak kaydedilmelidir.
Çift kayıt muhasebe sisteminde her işlem bir alacak bir de borç kaydı gerektirir. Temettü geliri, bir faktör hizmeti karşılığı elde edilen döviz kazandırıcı bir işlem olduğu için Cari İşlemler Hesabı'nın Birincil Gelir Dengesi (gelir akımı) kısmına alacak kaydedilir. Bu paranın yurt dışındaki bir bankada tutulması ise yerleşiğin dış varlıklarının (mevduat) artması anlamına gelir; varlık artışları ise Finans Hesabı'nın Diğer Yatırımlar kısmına borç olarak kaydedilir. Böylece dengesi sağlanır.
Adım Adım Çözüm
Anahtar Kavram
Ödemeler dengesi muhasebesinde, gelir akımları Cari Hesap'ta, bu akımların sonucunda oluşan varlık/yükümlülük değişimleri ise Finans Hesabı'nda ters işaretli olarak birbirini dengeler.
İpuçları
1
Temettü (kâr payı), ödemeler dengesinde hangi ana hesap altında bir 'gelir akımı' olarak izlenir?
2
Yerleşik bir yatırımcının yurt dışındaki finansal varlıklarındaki (mevduat, hisse, tahvil vb.) her türlü artış, sermaye çıkışı (capital export) hükmündedir ve borç kaydedilir.
3
Birincil Gelir Dengesi döviz girişini (+) temsil ederken, bunun karşılığında oluşan mevduat artışı bir varlık edinimidir ve borç (-) olarak kaydedilerek bilanço dengelenir.
Daha Fazla Pratik
Devalüasyon durumunda, bu yurt dışı mevduatın Türk Lirası cinsinden değerlemesinin bilançoda 'Net Hata ve Noksan' kalemini nasıl etkileyeceğini inceleyiniz.
Tahmini Süre:3m 0s