Examkin

Soru

Zorluk: OrtaEnflasyon Hedeflemesi Rejimi ve Uygulamaları

Türkiye'de uygulanan enflasyon hedeflemesi rejimi çerçevesinde, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası'nın (TCMBTCMB) "araç bağımsızlığına" sahip olması ancak "amaç bağımsızlığının" bulunmaması durumunun kurumsal işleyişteki temel karşılığı aşağıdakilerden hangisidir?

  1. Enflasyon hedefinin hükümet ile birlikte belirlenmesi, ancak bu hedefe ulaşmak için kullanılacak para politikası araçlarının ve yöntemlerinin Banka tarafından serbestçe seçilmesiCevap
  2. B
    Para politikası kararlarının hükümetin onayına tabi olması, ancak banka yönetiminin görev sürelerinin kanunla güvence altına alınmış olması
  3. C
    Enflasyon hedefinin sadece TCMBTCMB tarafından belirlenmesi, ancak bütçe açıkları konusundaki sorumluluğun tamamen hükümete ait olması
  4. D
    Döviz kuru rejiminin hükümet tarafından seçilmesi, ancak bu rejimin sürdürülebilirliği için gerekli döviz rezervlerinin TCMBTCMB tarafından yönetilmesi
  5. E
    Fiyat istikrarı temel amacının kanunla belirlenmesi, ancak bu amaca yönelik tüm operasyonel maliyetlerin genel bütçeden karşılanması

Cevap

Enflasyon hedefinin hükümet ile birlikte belirlenmesi, ancak bu hedefe ulaşmak için kullanılacak yöntemlerin Banka tarafından serbestçe seçilmesi.
Türkiye'de 20012001 yılında gerçekleşen yapısal reformlarla TCMBTCMB'ye araç bağımsızlığı verilmiştir. Bu, Banka'nın fiyat istikrarı hedefine ulaşmak için hangi faiz oranını veya likidite aracını kullanacağına kendisinin karar vermesi demektir. Ancak 'amaç bağımsızlığı' verilmemiştir; yani enflasyonun kaç olması gerektiği (hedef) hükümet ile birlikte belirlenmektedir. Bu durum, para politikasının toplumsal ve ekonomik hedeflerle uyumunu sağlar.

Adım Adım Çözüm

1
Kavramların Tanımlanması
Araç bağımsızlığı faiz gibi enstrümanları seçme yetkisidir; amaç bağımsızlığı ise hedefin kendisini seçme yetkisidir.
Türkiye'de 20012001 yılında yapılan 12111211 sayılı Kanun değişikliği ile bu ayrım netleşmiştir.
2
Yasal Çerçevenin İncelenmesi
TCMBTCMB Kanunu'nun 4242. maddesine göre 'Banka, enflasyon hedefini Hükümet ile birlikte belirler.'
Bu durum amaç bağımsızlığının (goal independence) olmadığını, yani hedefin hükümetle ortak belirlendiğini kanıtlar.
3
Araç Bağımsızlığının Teyidi
Hedefe ulaşmak için kullanılacak para politikası araçlarını belirleme yetkisi münhasıran TCMBTCMB'ye aittir.
Bu durum ise araç bağımsızlığının (instrument independence) varlığını gösterir.

Anahtar Kavram

Araç ve Amaç Bağımsızlığı Ayrımı

İpuçları

1
TCMBTCMB'nin kanununa göre hedeflerin kiminle birlikte belirlendiğini hatırlayın.
2
'Araç' kelimesi yöntemleri, 'Amaç' kelimesi ise hedeflenen rakamı temsil eder.
3
Türkiye'de TCMBTCMB araçlarda özgürdür ancak hedefi hükümetle masaya oturarak belirler.

Daha Fazla Pratik

Enflasyon hedefinden sapma durumunda yazılan 'Açık Mektup' mekanizmasının hesap verebilirlik ile ilişkisini inceleyebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla

Konular

Enflasyon Hedeflemesi Rejimi ve Uygulamaları

Bu konudan daha fazla soru