Soru

Zorluk: ZorTürkiye'nin İhracat Yapısı ve Sektörel Dağılım

Türkiye ekonomisinde 1980 yılında kabul edilen 24 Ocak Kararları ile 'ithal ikameci' büyüme modelinden 'ihracata dayalı' büyüme modeline geçilmiştir. Bu stratejik dönüşümün ardından geçen kırk yılı aşkın sürede ihracatın sektörel kompozisyonu radikal bir değişim göstermiştir. Günümüz (2026) verileri ve tarihsel süreç dikkate alındığında, Türkiye'nin ihracat yapısı ve sektörel dağılımına ilişkin aşağıdaki ifadelerden hangisi doğrudur?

  1. A
    Toplam ihracat gelirleri içerisinde tarım ve hayvancılık sektörünün payı %40'ın üzerinde kalmaya devam ederek temel döviz kaynağını oluşturmaktadır.
  2. İmalat sanayi ürünlerinin toplam ihracat içindeki payı %90'ı aşmış olup; motorlu kara taşıtları, kimyevi maddeler ve çelik sektörü en yüksek paya sahip alt kalemler haline gelmiştir.Cevap
  3. C
    Teknoloji yoğunluğu bakımından yapılan sınıflandırmada, Türkiye'nin toplam ihracatında 'yüksek teknoloji' ürünleri %50'den fazla pay alarak yapısal dönüşümün ana motoru olmuştur.
  4. D
    1980 sonrası süreçte madencilik ürünlerinin ihracatı, imalat sanayii ihracatını geride bırakarak Türkiye'nin en büyük ihracat kalemi haline gelmiştir.
  5. E
    Geleneksel bir sektör olan tekstil ve hazır giyim ürünleri, 2020'li yılların ortası itibarıyla toplam ihracat içindeki payını %45'e yükselterek otomotiv sektörünü tekrar geride bırakmıştır.

Cevap

İmalat sanayi ürünlerinin toplam ihracat içindeki payı %90'ın üzerindedir ve motorlu kara taşıtları, kimyevi maddeler gibi sektörler liderdir.
Doğru ifade, Türkiye ihracatının yapısal olarak imalat sanayiine dayandığını ve motorlu kara taşıtları (otomotiv) gibi sektörlerin bu yapıda merkezi rol oynadığını belirtmektedir. 1980'den bu yana imalat sanayiinin payı sürekli artarak %90 eşiğini aşmıştır.

Adım Adım Çözüm

1
1980 öncesi ve sonrası sektörel yapıyı karşılaştırın.
1980 öncesinde tarım ağırlıklı (%50+) bir yapı varken, sonrasında sanayi ürünleri lehine büyük bir kayma gerçekleşmiştir.
İhracata dayalı büyüme stratejisi sanayi üretimini teşvik etmiştir.
2
Güncel sektörel payları analiz edin.
İmalat sanayii payı %94-95 seviyelerine ulaşmış, tarım %4-5, madencilik %2 civarında kalmıştır.
Türkiye bir sanayi ülkesi kimliğine bürünmüştür.
3
Lider alt sektörleri belirleyin.
Otomotiv (motorlu kara taşıtları) genellikle 1. sırada yer alır; onu kimya, hazır giyim, çelik ve makine takip eder.
Dış ticaret verileri bu hiyerarşiyi doğrulamaktadır.

Anahtar Kavram

İhracatın Sektörel Kompozisyonu ve Sanayi Dominansı
Tahmini Süre:1m 40s
Bu soruyu puanla