Soru

Zorluk: OrtaSatın Alma Gücü Paritesi (SGP)

Uluslararası refah karşılaştırmalarında kullanılan Satın Alma Gücü Paritesi (SGPSGP) analizine göre; Türkiye'de standart bir mal sepetinin bedeli 30003000 TL, aynı sepetin ABD'deki bedeli ise 200200 USD'dir. Piyasa döviz kurunun 11 USD = 3030 TL olduğu bir ekonomik ortamda, bu verilere dayanarak ulaşılabilecek en doğru sonuç aşağıdakilerden hangisidir?

  1. SGPSGP kuru 11 USD = 1515 TL'dir ve Türkiye'deki fiyat düzeyi ABD'ye göre daha düşük olduğu için SGPSGP'ye göre hesaplanan kişi başına gelir, nominal gelirden daha yüksek olacaktır.Cevap
  2. B
    SGPSGP kuru 11 USD = 1515 TL'dir; ancak piyasa kuru daha yüksek olduğu için Türkiye'nin satın alma gücü kapasitesi nominal GSYHGSYH rakamlarının altında kalmaktadır.
  3. C
    SGPSGP kuru 11 USD = 60006000 TL olarak hesaplanır ve bu durum Türkiye'deki yaşam maliyetinin ABD'den çok daha yüksek olduğunu kanıtlar.
  4. D
    Piyasa kuru (3030 TL) ile SGPSGP kuru (1515 TL) arasındaki fark, sadece dış ticarete konu olan malların arz ve talebi arasındaki dengesizlikten kaynaklanan geçici bir durumdur.
  5. E
    SGPSGP yöntemi sadece ülkelerin üretim miktarındaki niceliksel artışı ölçtüğü için bu verilerle Türkiye'nin kalkınma düzeyi hakkında yorum yapılamaz.

Cevap

Satın Alma Gücü Paritesi kuru 15 TL/USD'dir ve yaşam maliyeti düşük olduğu için SGP gelirinin nominal gelirden yüksek çıkması gerekir.
Doğru cevapta belirtildiği üzere, 3000/200=153000 / 200 = 15 TL/USD sonucu bize SGPSGP kurunu verir. Piyasa kuru (3030 TL) bu değerden büyük olduğu için Türk lirası satın alma gücü açısından düşük değerlenmiştir. Bu durum, Türkiye'deki hizmetler ve ticaret dışı malların ucuz olduğunu, dolayısıyla nominal 10.00010.000 doların Türkiye'de ABD'dekinden çok daha fazla mal ve hizmet alabileceğini gösterir. Bu yüzden SGPSGP ile hesaplanan gelir nominalden büyük çıkar.

Adım Adım Çözüm

1
Satın Alma Gücü Paritesi (SGPSGP) kurunun hesaplanması
SGPkuru=PTRPABD=3000 TL200 USD=15 TL/USDSGP_{kuru} = \frac{P_{TR}}{P_{ABD}} = \frac{3000 \text{ TL}}{200 \text{ USD}} = 15 \text{ TL/USD}
SGP, aynı mal sepetinin farklı ülkelerdeki yerel fiyatlarının oranlanmasıyla bulunur.
2
SGPSGP kuru ile Piyasa Döviz Kurunun karşılaştırılması
15 TL/USD(SGP)<30 TL/USD(Piyasa)15 \text{ TL/USD} (SGP) < 30 \text{ TL/USD} (Piyasa)
Gerçek satın alma gücü 15 TL ile 1 USD'ye ulaşılabileceğini söylerken, piyasada 1 USD almak için 30 TL gerekmektedir.
3
Fiyat düzeyi ve refah ilişkisinin yorumlanması
Türkiye'de fiyat düzeyi ABD'ye göre daha düşüktür (PTR<PABD×Piyasa KuruP_{TR} < P_{ABD} \times \text{Piyasa Kuru})
Düşük gelirli ülkelerde dış ticarete konu olmayan malların (hizmetler vb.) fiyatları düşük olduğu için SGP düzeltmesi milli geliri nominal değerinin üzerine çıkarır.

Anahtar Kavram

SGP kurunun piyasa kurundan küçük olması (SGP<eSGP < e), yerel fiyat düzeyinin düşük olduğunu ve SGP'ye göre düzeltilmiş refahın nominal refahı aşacağını gösterir.

Daha Fazla Pratik

Fiyat Düzeyi Endeksi (PLIPLI) kavramını ve SGP kurunun piyasa kuruna oranını inceleyerek ülkeler arası maliyet farklarını analiz edebilirsiniz.
Tahmini Süre:1m 15s
Bu soruyu puanla